Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §40.40.1-40.40.15

罗马骑兵破阵与击溃凯尔特伊贝里亚人

第 1543 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在罗马人与凯尔特伊贝里亚人的激战中,罗马骑兵英勇冲锋击碎了敌人的楔形阵,取得了决定性的胜利。战后,富尔维乌斯与塞姆普罗尼乌斯重整军队,随后富尔维乌斯启程返回罗马。

§40.40.1atrox ubique proelium, sed varia fortuna erat.
遍地展开了激战,但胜负未定。
egregie legiones, nec segnius duae alae pugnabant: externa auxilia ab simili armatura, meliore aliquantum militum genere urgebantur, nec locum tueri poterant.
军团兵英勇奋斗,两个翼队的战斗也同样积极:外国辅助兵因面对装备相似但士兵素质稍胜一筹的敌人而陷入苦战,无法坚守阵地。
§40.40.2Celtiberi ubi ordinata acie et signis collatis se non esse pares legionibus senserunt, §40.40.3cuneo impressionem fecerunt, quo tantum valent genere pugnae, ut quamcumque partem perculere impetu suo, sustineri nequeant.
凯尔特伊贝里亚人发现,在整齐的阵列和正面交锋中他们无法与军团兵匹敌,便发起楔形阵突击,他们在这种战术上实力强劲,以至于他们的冲击所触及的任何地方都无法被抵挡。
tunc quoque turbatae legiones sunt, prope interrupta acies.
当时军团也被打乱,战线几乎被切断。
§40.40.4quam trepidationem ubi Flaccus conspexit, equo advehitur ad legionarios equites, et “ni quid auxilii in vobis est, actum iam de hoc exercitu erit.
弗拉库斯一看到这一混乱,便骑马来到军团骑兵面前,说道:“如果你们不提供任何帮助,这支军队就完了。
” cum undique acclamassent, quin ederet, quid fieri vellet: non segniter imperium exsecuturos; §40.40.5“duplicate turmas” inquit, “duarum legionum equites, et permittite equos in cuneum hostium, quo nostros urgent.
”当骑兵们从四面八方齐声高呼,让他下达指示、说明他想要做什么,并表示他们将毫不迟延地执行命令时,他说:“两军团的骑兵们,将你们的骑兵队加倍,驱马冲向正压迫我军的敌方楔形阵。
id cum maiore vi facietis, si effrenatos in eos equos immittitis; §40.40.6quod saepe Romanos equites cum magna laude fecisse sua memoriae proditum est. ”
如果你们脱去马缰向他们冲锋,你们将以更强大的力量完成此事;记忆中相传,罗马骑兵经常怀着极大的荣誉完成此举。
§40.40.7dicto paruerunt detractisque frenis bis ultro citroque cum magna strage hostium, infractis omnibus hastis, transcurrerunt.
” 他们服从了命令,卸下马缰,在敌阵中来回冲杀两次,重创敌人,折断了所有的矛。
dissipato cuneo, §40.40.8in quo omnis spes fuerat, Celtiberi trepidare et prope omissa pugna locum fugae circumspicere.
当楔形阵被冲散后,凯尔特伊贝里亚人失去了所有的希望寄托,陷入恐慌,几乎放弃了战斗,四处寻找逃跑的生路。
§40.40.9et alarii equites postquam Romanorum equitum tam memorabile facinus videre, et ipsi virtute eorum accensi sine ullius imperio in perturbatos iam hostes equos immittunt.
同盟军骑兵在目睹了罗马骑兵如此令人难忘的壮举后,也被他们的勇气激起,在没有接到任何命令的情况下,策马冲向已经陷入混乱的敌军。
§40.40.10tunc vero Celtiberi omnes in fugam effunduntur, et imperator Romanus aversos hostes contemplatus aedem Fortunae equestri Iovique optimo maximo ludos vovit.
这时,所有凯尔特伊贝里亚人终于全线溃败,罗马统帅看着败退的敌人,向“骑士福尔图娜”许愿建庙,并向“至善至高朱庇特”许愿举办竞技会。
§40.40.11caeduntur Celtiberi per totum saltum dissipati fuga.
凯尔特伊贝里亚人在逃跑中溃散,在整个山口惨遭屠杀。
decem et septem milia hostium caesa eo die tradiintur, vivi capti plus tria milia septingenti, cum signis militaribus septuaginta septem, equis prope sescentis.
据记载,当天有万七千名敌军被杀,三千七百多人被活捉,缴获军旗七十七面,战马近六百匹。
§40.40.12in suis castris eo die victor exercitus mansit.
胜利的军队当天留在了自己的营地。
victoria non sine iactura militum fuit: §40.40.13quadringenti septuaginta duo milites Romani, socium ac Latini nominis mille decem et novem, cum his tria milia militum auxiliariorum perierunt.
胜利并非没有付出士兵的牺牲:四百七十二名罗马士兵、一千零一十九名同盟及拉丁公民,以及三千名辅助兵在此役中阵亡。
ita victor exercitus renovata priore gloria Tarraconem est perductus.
这样,恢复了往日荣耀的胜利之师被带回了塔拉科。
§40.40.14venienti Fulvio Ti. Sempronius praetor, qui biduo ante venerat, obviam processit gratulatusque est, quod rem publicam egregie gessisset.
面对到来的富尔维乌斯,两天前已抵达的副执政官提贝里乌斯·塞姆普罗尼乌斯出迎,并祝贺他卓越地处理了国家事务。
cum summa concordia, quos dimitterent quosque retinerent milites, composuerunt.
他们极其和谐地决定了遣散哪些士兵、留用哪些士兵。
§40.40.15inde Fulvius exauctoratis militibus in naves impositis Romam est profectus, Sempronius in Celtiberiam legiones duxit.
随后,富尔维乌斯遣散了士兵,让他们登船,自己则出发前往罗马;而塞姆普罗尼乌斯将军队带进了凯尔特伊贝里亚。

词汇与语法注释

  1. §40.40.1ab simili armatura, meliore aliquantum militum genere — 由 ab 引导的夺格名词 armatura 和 genere 表示被动动词 urgebantur 的施动者。尽管它们是抽象名词(“装备”、“素质”),但此处借代指代“装备相似但士兵素质稍胜一筹的敌军”。
  2. §40.40.4quin ederet, quid fieri vellet — quin 连同虚拟语气 ederet 引导一个从句,该从句取决于士兵大声呼喊(acclamassent)中隐含的“毫不迟疑”或“毫不拖延”的含义,作为一种间接命令或哀求,意为“请求他毫不犹豫地说明他想要做什么”。
  3. §40.40.4non segniter imperium exsecuturos — 这是跟在 acclamassent 之后间引语中的对格通格不定式结构,在未来主动分词 exsecuturos(省略了 esse)之前省略了主格对格 se。
  4. §40.40.8Celtiberi trepidare et prope omissa pugna locum fugae circumspicere — 不定式 trepidare 和 circumspicere 是历史不定式,与主格主语 Celtiberi 连用,用来描述过去迅速或戏剧性的行动,其功能相当于直陈式未完成过去时(或完成过去时)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §40.40.1-40.40.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.40.1-40.40.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。