Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §4.46.1-4.46.12

护民官不和致败与独裁官任命

第 244 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

出征的军人监军因不和导致罗马军惨败于埃奎人,但由于留守监军的提前准备,罗马免于彻底毁灭;随后,昆克图斯·塞尔维里乌斯·普里斯库斯被任命为独裁官,重新率领新军开赴前线。

§4.46.1dilectum haberi non ex toto passim populo placuit; decem tribus sorte ductae sunt.
决定不从全体人民中四处进行征兵;通过抽签选出了十个部落。
ex iis scriptos iuniores duo tribuni ad bellum duxere.
两位监军率领从这些部族中征募的年轻士兵开赴战场。
§4.46.2coepta inter eos in urbe certamina cupiditate eadem imperii multo inpensius in castris accendi; nihil sentire idem, pro sententia pugnare; sua consilia velle, sua imperia sola rata esse;
他们在城中便已开始的争执,因对权力的同样渴望,在营地中被更猛烈地点燃了;他们没有任何共识,各自为自己的意见而争斗;他们只想要自己的计划,只希望自己的命令有效。
§4.46.3contemnere in vicem et contemni, donec castigantibus legatis tandem ita comparatum est, ut alternis diebus summam imperii haberent.
他们互相鄙视,也互相被鄙视,直到最后在副官们的严厉斥责下,终于达成了轮流隔日掌握最高指挥权的妥协。
§4.46.4quae cum adlata Romam essent, dicitur Q. Servilius aetate et usu doctus precatus ab diis inmortalibus, ne discordia tribunorum damnosior rei publicae esset, quam ad Veios fuisset, et velut haud dubia clade inminente institisse filio, ut milites scriberet et arma pararet.
当这些消息传到罗马时,因年纪和经验而深具智慧的昆克图斯·塞尔维里乌斯据说向不朽的神明祈祷,希望监军们的不和不至于给国家带来比在维伊时更惨重的损失,并仿佛一场确凿的灾难即将临头,力劝其子征募士兵并准备武器。
nec falsus vates fuit.
而他并非虚妄的预言者。
§4.46.5nam ductu L. Sergi, cuius dies imperii erat, loco iniquo sub hostium castris, cum, quia simulato metu receperat se hostis ad vallum, spes vana expugnandi castra eo traxisset, repentino impetu Aequorum per supinam vallem fusi sunt multique in ruina maiore quam fuga oppressi obtruncatique.
因为,在轮到执掌指挥权的路基乌斯·塞尔吉乌斯统帅下,在敌军营垒下方的不利位置上,当——由于敌人因假装恐惧而退回栅栏——攻克敌营的虚妄希望将他们引向那里时,他们被埃奎人通过一条倾斜山谷发动的突然袭击所击溃,许多人在比逃跑时更严重的混乱践踏中被追上并遭斩杀。
§4.46.6castraque eo die aegre retenta postero die circumfusis iam magna ex parte hostibus per aversam portam fuga turpi deseruntur.
那天营地好不容易才保住,第二天由于敌人已将营地大部分包围,罗马军便通过后门可耻地逃跑并放弃了营地。
duces legatique et quod circa signa roboris de exercitu fuit Tusculum petiere; §4.46.7palati alii per agros passim multis itineribus maioris, quam accepta erat, cladis nuntii Romam contenderunt.
统帅们、副官们以及军中守卫在军旗周围的精锐部队都前往图斯库卢姆;其他人则散落田野,通过许多不同的路线奔向罗马,带去了比实际遭受的更为夸大的惨败消息。
§4.46.8minus trepidationis fuit, quod eventus timori hominum congruens fuerat et quod subsidia, quae respicerent in re trepida, praeparata erant ab tribuno militum.
恐慌之所以较少,是因为结果与人们的担忧相吻合,而且在危急时刻可以依靠的预备队已由留守的军人监军准备就绪。
§4.46.9iussuque eiusdem per minores magistratus sedato in urbe tumultu speculatores propere missi nuntiavere Tusculi duces exercitumque esse, hostem castra loco non movisse.
在同一位监军的命令下,通过下级政务官平息了城内的骚乱后,迅速派出的侦察兵报告说,统帅们和军队都在图斯库卢姆,敌人并未将营地移离原处。
§4.46.10et, quod plurimum animorum fecit, dictator ex senatus consulto dictus Q. Servilius Priscus, vir, cuius providentiam in republica cum multis aliis tempestatibus ante experta civitas erat tum eventu eius belli, quod uni certamen tribunorum suspectum ante rem male gestam fuerat.
并且,最能鼓舞人心的是,根据元老院决议,昆克图斯·塞尔维里乌斯·普里斯库斯被任命为独裁官。 这位在国家事务中展现出远见卓识的人,市民们不仅在以前的许多其他危机时刻体验过,也在这次战争的结果中体验到了;因为唯独他一人在战败发生前就对监军们的争执感到怀疑。
§4.46.11magistro equitum creato, a quo ipse tribuno militum dictator erat dictus, filio suo — ut tradidere quidam; nam alii Ahalam Servilium magistrum equitum eo anno fuisse scribunt — §4.46.12novo exercitu profectus ad bellum accitis, qui Tusculi erant, duo milia passuum ab hoste locum castris cepit.
他任命了自己的儿子为骑兵长官,而他自己正是由这位担任军人监军的儿子任命为独裁官的——正如某些人所记载的那样;因为其他人写道,那一年的骑兵长官是塞尔维里乌斯·阿哈拉—— 他带着一支新军队出发开赴战场,并召集了那些在图斯库卢姆的人,在距离敌军两英里的地方安营扎寨。

词汇与语法注释

  1. §4.46.2accendi — 历史不定式。在此句中,accendi、sentire、pugnare、velle 以及依附于 velle 的 rata esse 均为用于生动叙述过去事件的历史不定式(或叙事不定式),在语义上相当于直陈式未完成过去时。accendi 的主语是 certamina,其余不定式的主语为监军们(tribuni)。
  2. §4.46.5in ruina maiore quam fuga — 此处的 ruina 不是指建筑物的倒塌,而是指军队在狭窄陡峭的山谷(supina vallis)中相互推挤、倾跌而无法动弹的“溃退大混乱”。该短语对比了在实际逃跑(fuga)中遭受的伤亡,与在人马践踏、乱作一团的恐慌中所造成的更惨重伤亡。
  3. §4.46.8quae respicerent — 由关系代词 quae 引导的虚拟式未完成过去时 respicerent 表示目的或特征/适宜性(“在危急时刻可以指望/依靠的预备队”)。其先行词为 subsidia。
  4. §4.46.10quod uni certamen — uni 是代名词性形容词 unus 的单数与格(相当于表示判断或参照的与格“在某人看来”),指代昆克图斯·塞尔维里乌斯·普里斯库斯。其结构表示“唯独对他一人而言,在战败(res male gesta)发生之前,监军们的争执就已经显得可疑(令人担忧)”。
  5. §4.46.11magistro equitum creato ... filio suo — 由分词 creato、其逻辑主语/宾语 filio suo 以及补足语 magistro equitum 组成的独立夺格结构,意为“在任命他自己的儿子为骑兵长官之后”。紧随其后的关系从句 a quo ipse... 解释了当时奇特的宪政状况,即身为军人监军的儿子提名了自己的父亲担任独裁官。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §4.46.1-4.46.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.46.1-4.46.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。