§4.46.1dilectum haberi non ex toto passim populo placuit; decem tribus sorte ductae sunt.
徴兵については、人民全体からあちこちで一斉に行うのは避けることが決定され、10の部族が抽選で選ばれた。
ex iis scriptos iuniores duo tribuni ad bellum duxere.
それらの部族から徴募された若者たちを、二人の補佐官が戦争へと率いた。
§4.46.2coepta inter eos in urbe certamina cupiditate eadem imperii multo inpensius in castris accendi;
市内で彼らの間に始まっていた争いは、支配への同じ渇望によって、陣営でははるかに激しく燃え上がった。
nihil sentire idem, pro sententia pugnare;
彼らは何一つ意見を同じくせず、各自が己の意見のために争った。
sua consilia velle, sua imperia sola rata esse;
自身の計画だけを望み、己の命令だけが有効とされることを望んだ。
§4.46.3contemnere in vicem et contemni, donec castigantibus legatis tandem ita comparatum est, ut alternis diebus summam imperii haberent.
互いに軽蔑し、軽蔑され合ったが、レガトゥスたちの非難によって、ついに一日交代で最高指揮権を握るように調整がなされた。
§4.46.4quae cum adlata Romam essent, dicitur Q. Servilius aetate et usu doctus precatus ab diis inmortalibus, ne discordia tribunorum damnosior rei publicae esset, quam ad Veios fuisset, et velut haud dubia clade inminente institisse filio, ut milites scriberet et arma pararet.
これらのことがローマに報告されると、年齢と経験によって賢明になっていたクィントゥス・セルウィリウスは、補佐官たちの不和が、かつてウェイイでそうであったよりも国家に大きな損害をもたらさないよう不死なる神々に祈り、また、あたかも確実な惨禍が迫っているかのように、息子に対して兵士を徴募して武器を用意するよう強く促したと言われている。
nec falsus vates fuit.
そして、彼は外れた予言者ではなかった。
§4.46.5nam ductu L. Sergi, cuius dies imperii erat, loco iniquo sub hostium castris, cum, quia simulato metu receperat se hostis ad vallum, spes vana expugnandi castra eo traxisset, repentino impetu Aequorum per supinam vallem fusi sunt multique in ruina maiore quam fuga oppressi obtruncatique.
というのも、指揮権の順番であったルキウス・セルギウスの指揮のもと、敵の陣営の下にある不利な場所において、敵が偽装した恐怖によって柵まで退却したために、陣営を攻略できるという虚しい希望が彼らをそこへとおびき寄せたとき、傾斜した谷を抜けてきたアイクィ人の突然の攻撃によってローマ軍は潰走させられ、多くの者が、逃走の際よりも折り重なって倒れる大混乱の中で追いつめられ、斬り殺されたからである。
§4.46.6castraque eo die aegre retenta postero die circumfusis iam magna ex parte hostibus per aversam portam fuga turpi deseruntur.
その日は陣営はかろうじて維持されたが、翌日、すでに敵に大部分を取り囲まれていたため、裏門からの不名誉な逃走によって放棄された。
duces legatique et quod circa signa roboris de exercitu fuit Tusculum petiere;
指揮官たち、レガトゥスたち、そして軍隊のうち軍旗の周囲にいた精鋭たちは、トゥスクルムへと向かった。
§4.46.7palati alii per agros passim multis itineribus maioris, quam accepta erat, cladis nuntii Romam contenderunt.
散り散りになった他の者たちは、あちこちの田野を通り、多くの道を経て、被ったよりも大きな惨劇の報告者としてローマへと急いだ。
§4.46.8minus trepidationis fuit, quod eventus timori hominum congruens fuerat et quod subsidia, quae respicerent in re trepida, praeparata erant ab tribuno militum.
人々の不安と結末が一致していたこと、また、危急の際に頼りにすべき予備兵が軍事補佐官によってあらかじめ準備されていたことから、動揺は比較的少なかった。
§4.46.9iussuque eiusdem per minores magistratus sedato in urbe tumultu speculatores propere missi nuntiavere Tusculi duces exercitumque esse, hostem castra loco non movisse.
また、同じ補佐官の命令により、下級政務官たちを通じて市内の騒乱が鎮められると、急ぎ派遣された偵察兵たちが、指揮官たちと軍隊はトゥスクルムにあり、敵は陣営をその場所から動かしていないと報告した。
§4.46.10et, quod plurimum animorum fecit, dictator ex senatus consulto dictus Q. Servilius Priscus, vir, cuius providentiam in republica cum multis aliis tempestatibus ante experta civitas erat tum eventu eius belli, quod uni certamen tribunorum suspectum ante rem male gestam fuerat.
そして、人々を最も勇気づけたことには、元老院決議に基づいてクィントゥス・セルウィリウス・プリスクスが独裁官に指名された。 彼は、その先見の明を、以前から国家の他の多くの危機の際に市民が経験していただけでなく、今回の戦争の結末によっても経験していた人物であった。 彼一人が、敗戦が起こる前に、補佐官たちの争いを不審に思っていたからである。
§4.46.11magistro equitum creato, a quo ipse tribuno militum dictator erat dictus, filio suo — ut tradidere quidam; nam alii Ahalam Servilium magistrum equitum eo anno fuisse scribunt —
彼は、自分を独裁官に指名した軍事補佐官である自分の息子を騎兵長官に任命した――ある人々が伝えるところによれば。
§4.46.12novo exercitu profectus ad bellum accitis, qui Tusculi erant, duo milia passuum ab hoste locum castris cepit.
というのも、他の人々は、その年にはアハラ・セルウィリウスが騎兵長官であったと書いているからである―― 彼は新たな軍勢を率いて戦争へと出発し、トゥスクルムに留まっていた者たちを召集して、敵から2マイル離れた場所に陣営のための場所を確保した。