Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §39.50.1-39.50.11

菲洛波义曼被毒杀与亚该亚同盟的安葬

第 1497 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

被俘的菲洛波义曼被囚禁在麦塞涅的地下金库中,随后根据叛乱首脑的决定被毒死。在他死后,亚该亚同盟迫使麦塞涅投降并迎回遗骨予以隆重安葬,历史学家们将他与汉尼拔及西庇阿并列为同等伟大的将领。

§39.50.1iam invesperascebat, et non modo cetera, sed ne in proximam quidem noctem ubi satis tuto custodiretur, expediebant.
此时夜幕已经降临,他们不仅无法安排其他事务,甚至连当天夜里能安全看管他的地方都无法准备妥当。
§39.50.2obstupuerant ad magnitudinem pristinae eius fortunae virtutisque, et neque ipsi domum recipere custodiendum audebant nec cuiquam uni custodiam eius satis credebant.
他们被他昔日地位与德行的伟大所震慑,既不敢亲自将他接回家中看管,也不敢将对他的监护完全托付给任何单独一个人。
§39.50.3admonent deinde quidam esse thesaurum publicum sub terra, saxo quadrato saeptum.
随后,有人提醒说地下有一个用方形石块砌成的公共金库。
eo vinctus demittitur, et saxum ingens, quo operitur, machina superimpositum est.
他被捆绑着放了下去,一块用于封闭金库的巨石被起重机压在了上面。
§39.50.4ita loco potius quam homini cuiquam credendam custodiam rati, lucem insequentem exspectaverunt.
他们认为监护职责与其托付给任何人,不如托付给地方,于是等待着第二天的黎明。
postero die multitudo quidem integra, §39.50.5memor pristinorum eius in civitatem meritorum, parcendum ac per eum remedia quaerenda esse praesentium malorum censebant: §39.50.6defectionis auctores, quorum in manu res publica erat, in secreto consultantes omnes ad necem eius consentiebant.
第二天,全体群众感念于他昔日对城邦的功绩,认为应当宽恕他,并应当通过他来寻求解决眼前灾难的办法:与此相反,掌握国家大权的叛乱首脑们进行秘密商议,一致同意处死他。
sed utrum maturarent an differrent, ambigebatur.
但关于是应当立即执行还是推迟执行,大家意见不一。
§39.50.7vicit pars avidior poenae, missusque qui venenum ferret.
急于惩罚的一派占了上风,于是派人送去毒药。
accepto poculo nihil aliud locutum ferunt quam quaesisse, si incolumis Lycortas — is alter imperator Achaeorum erat — equitesque evasissent.
据说,他接过杯子后,除了询问吕科尔塔斯(他是亚该亚人的另一位将军)和骑兵们是否安全逃脱之外,什么也没有说。
§39.50.8postquam dictum est incolumes esse, “bene habet” inquit et poculo impavide exhausto haud ita multo post exspiravit.
当被告知他们安全无恙时,他说:“那太好了。 ”他毫无惧色地一饮而尽,不久便断了气。
§39.50.9non diuturnum mortis eius gaudium auctoribus crudelitatis fuit.
那些残暴的元凶们因他的死而产生的喜悦并未持续多久。
victa namque Messene bello exposcentibus Achaeis dedidit noxios, ossaque reddita Philopoemenis sunt, et sepultus ab universo Achaico est concilio, adeo omnibus humanis congestis honoribus, ut ne divinis quidem abstineretur.
因为在战争中失败的麦塞涅,在亚该亚人的严厉要求下交出了罪魁祸首;菲洛波义曼的遗骨被送还,并由整个亚该亚同盟予以安葬,所有的世俗荣耀都堆砌在他身上,以至于连神圣的荣耀也未被保留。
§39.50.10ab scriptoribus rerum Graecis Latinisque tantum huic viro tribuitur, ut a quibusdam eorum, velut ad insignem notam huius anni, memoriae mandatum sit tres claros imperatores eo anno decessisse, Philopoemenem, Hannibalem, P. Scipionem:
希腊和拉丁的历史学家们给予这位伟人极高的赞誉,以至于他们中的一些人,仿佛将此作为该年显著的志记,记录下那一年有三位显赫的将军去世:菲洛波义曼、汉尼拔和普布利乌斯·西庇阿。
§39.50.11adeo in aequo eum duarum potentissimarum gentium summis imperatoribus posuerunt.
他们竟然将他与两个最强大民族的最高统帅置于同等地位。

词汇与语法注释

  1. §39.50.1non modo cetera, sed ne in proximam quidem noctem — 省略了动词的 non modo 结构,与后面的 sed ne... quidem 共享主动词 expediebant。意为“不仅无法安排其他事务,甚至连……都无法准备”。
  2. §39.50.1ubi satis tuto custodiretur — 由关系副词 ubi 引导的从句,省略了先行词(如 locus),动词 custodiretur 使用虚拟式(未完成过去时、被动语态)以表示目的或特征。
  3. §39.50.5parcendum ac per eum remedia quaerenda esse — 依赖于 censebant 的宾格代词不定式结构。parcendum (esse) 是支配与格的不及物动词 parcere 的无人称被动(动形容词),意为“应当宽恕(他)”;而 remedia quaerenda esse 则是及物动词的动形容词结构,以 remedia 为主语。
  4. §39.50.7missusque qui venenum ferret — 在 missus 后省略了 est。关系代名词 qui 引导带虚拟式 ferret 的目的从句,意为“派人去送毒药”。
  5. §39.50.9ut ne divinis quidem abstineretur — 结果状语从句中的否定表达(ut ne... quidem)。abstineretur 是不及物动词 abstinere 的无人称被动,表示“甚至连神圣的荣耀也未被(人们)保留”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §39.50.1-39.50.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.50.1-39.50.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。