Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §39.30.1-39.30.12

罗马军队在西班牙的败退与重新布阵

第 1477 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在西班牙,法官卡尔普尔尼乌斯和昆克蒂乌斯率领的罗马军队在初战中失利被迫撤退,但随后通过召集辅助军重建士气,渡过塔古斯河,在直面敌营的开阔平原上重新排开战线。

§39.30.1eodem anno in Hispania praetores C. Calpurnius et L. Quinctius, cum primo vere ex hibernis copias eductas in Baeturia iunxissent, in Carpetaniam ubi hostium castra erant, progressi sunt, communi animo consilioque parati rem gerere.
同一年,在西班牙,法官盖乌斯·卡尔普尔尼乌斯和卢基乌斯·昆克蒂乌斯在初春将从冬营地带出来的军队在巴埃图里亚会合,随后向敌人营地所在的卡尔佩塔尼亚进军,准备以共同的决心和计划进行战斗。
§39.30.2haud procul Dipone et Toleto urbibus inter pabulatores pugna orta est, quibus dum utrimque subvenitur a castris, paulatim omnes copiae in aciem eductae sunt.
在离迪波和托莱图姆这两座城市不远的地方,采粮兵之间发生了战斗。 当双方从营地派兵前去救援他们时,所有的军队渐渐地都被引出,排成了战线。
§39.30.3in eo tumultuario certamine et loca sua et genus pugnae pro hoste fuere.
在那场混乱的战斗中,地形和战斗方式都对敌人有利。
duo exercitus Romani fusi atque in castra compulsi sunt.
两支罗马军队被击溃,被迫退回营地。
non institere perculsis hostes.
敌人没有继续追击受挫的罗马军。
praetores Romani, §39.30.4ne postero die castra oppugnarentur silentio proximae noctis tacito signo exercitum abduxerunt.
罗马的法官们,为了防止第二天营地遭到围攻,在紧接着的深夜里凭着静悄悄的信号撤走了军队。
§39.30.5luce prima Hispani acie instructa ad vallum accesserunt, vacuaque praeter spem castra ingressi, quae relicta inter nocturnam trepidationem erant, diripuerunt, regressique in castra sua paucos dies quieti stativis manserunt.
天刚亮,西班牙人排好战线逼近土垒,进入了出乎意料地空无一人的营地(那是罗马人在夜间的恐慌中遗留下来的),他们将其洗劫一空,然后返回自己的营地,在常设营地中静静地度过了几天。
§39.30.6Romanorum sociorumque in proelio fugaque ad quinque milia occisa, quorum se spoliis hostes armarunt.
罗马人同盟军在战斗和逃跑中被杀的人数达到近五千人,敌人用掠夺来的他们的武器装备了自己。
inde ad Tagum flumen profecti sunt.
随后他们向塔古斯河进发。
§39.30.7praetores interim Romani omne id tempus contrahendis ex civitatibus sociis Hispanorum auxiliis et reficiendis ab terrore adversae pugnae militum animis consumpserunt.
在此期间,罗马法官们把全部时间都花在从同盟城邦招募西班牙辅助军,以及让士兵们从战败的恐惧中恢复士气上。
§39.30.8ubi satis placuere vires et iam miles quoque ad delendam priorem ignominiam hostem poscebat, duodecim milia passuum ab Tago flumine posuerunt castra.
当兵力已令人满意,且士兵们也要求与敌人交战以雪前耻时,他们在距离塔古斯河十二英里的地方安营扎寨。
§39.30.9inde tertia vigilia sublatis signis quadrato agmine principio lucis ad Tagi ripam pervenerunt.
他们于夜间第三更拔营起兵,排成方阵,在天亮时分到达塔古斯河畔。
trans fluvium in colle hostium castra erant.
河对岸的山丘上就是敌人的营地。
§39.30.10extemplo, qua duobus locis vada nudabat amnis, dextra parte Calpurnius, laeva Quinctius exercitus traduxerunt quieto hoste, dum miratur subitum adventum consultatque, qui tumultum inicere trepidantibus in ipso transitu amnis potuisset.
在河流两处露出浅滩的地方,卡尔普尔尼乌斯在右侧,昆克蒂乌斯在左侧,立即使军队渡河。 敌人保持着安静,一方面对这突然的到来感到惊异,另一方面在商量如何在罗马人渡河的过程中,在他们惊慌失措时制造混乱。
§39.30.11interim Romani, impedimentis quoque omnibus traductis contractisque in unum locum, quia iam moveri videbant hostem nec spatium erat castra communiendi, aciem instruxerunt.
在此期间,罗马人也把所有的辎重都渡运过去并集中在一处,因为他们已经看到敌人开始行动,而又没有时间修筑营垒,所以他们排好了战线。
§39.30.12in medio locatae quinta Calpurnii legio et octava Quinctii: id robur totius exercitus erat.
居中布置的是卡尔普尔尼乌斯的第五军团和昆克蒂乌斯的第八军团:这是全军的中坚力量。
campum apertum usque ad hostium castra habebant, liberum a metu insidiarum.
直到敌人的营地,他们面前是一片开阔的平原,不用担心有埋伏。

词汇与语法注释

  1. §39.30.3pro hoste — 短语 pro hoste 意为“有利于敌人”或“站在敌人一边”。它与动词 fuere 构成谓语,解释了地形(loca sua)和战斗方式(genus pugnae)都对敌人有利。
  2. §39.30.10qui — 此处的 qui 不是主格的关系代词或疑问代词,而是源自夺格的古旧疑问副词,意为“如何(how)”。它引导间接疑问句 qui tumultum inicere... potuisset(作 consultat 的宾语),其中动词 potuisset 使用虚拟式。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §39.30.1-39.30.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.30.1-39.30.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。