Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §38.23.1-38.23.11

加拉太人的溃逃与战利品分配

第 1410 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

加拉太人的营地失陷,他们向四方逃窜,许多人因从险峻的地形坠落而亡。罗马军分配了战利品,表现尤为英勇的阿塔罗斯等人受到了表彰。

§38.23.1patentibus iam portis, priusquam irrumperent victores, fuga e castris Gallorum in omnis partes facta est.
在城门已经敞开时,在胜利者们突入之前,加拉太人从营地向四方逃窜。
ruunt caeci per vias, per invia; nulla praecipitia saxa, nullae rupes obstant; §38.23.2nihil praeter hostem metuunt; itaque plerique, praecipites per vastam altitudinem prolapsi, contusi aut debilitati exanimantur.
他们盲目地在道路与无路之处奔跑;没有任何陡峭的岩石或悬崖能阻挡他们;他们除了敌人什么都不怕;因此,大多数人颠簸着坠下巨大的深渊,因受挫伤或残疾而丧生。
consul captis castris direptione praedaque abstinet militem; sequi pro se quemque et instare et perculsis pavorem addere iubet.
执政官在夺取营地后,让士兵避免洗劫和搜刮战利品;他命令每个人各自尽力追击并步步紧逼,以此给那些惊恐万状的人增添恐惧。
§38.23.3supervenit et alterum cum L. Manlio agmen; nec eos castra intrare sinit; protinus ad persequendos hostis mittit, et ipse paulo post tradita captivorum custodia tribunis militum sequitur, debellatum ratus, si in illo pavore quam plurimi caesi forent aut capti.
与卢修斯·马尼乌斯同行的另一支队伍也赶到了;但他不准他们进入营地;他立即派遣他们去追击敌人,而他自己在稍后将看押囚犯的职责移交给军事护民官之后也跟了上去,认为如果在那场恐慌中尽可能多的人被杀或被俘,战争就将结束。
§38.23.4egresso consule C. Helvius cum tertio agmine advenit, nec continere suos ab direptione castrorum valuit, praedaque eorum, iniquissima sorte, qui pugnae non interfuerant, facta est.
在执政官离开后,盖乌斯·赫尔维乌斯率领第三支队伍抵达,但他无法阻止他的部下洗劫营地,以极不公平的命运,这战利品落到了那些未参与战斗的人手中。
equites diu ignari et pugnae et victoriae suorum steterunt; §38.23.5deinde et ipsi, quantum equis subire poterant, sparsos fuga Gallos circa radices montis consectati cecidere aut cepere.
骑兵们在很长一段时间内对自己人的战斗和胜利一无所知,只是伫立着;随后他们自己也尽可能骑马逼近,在山脚周围追击四散逃跑的加拉太人,将其杀死或俘获。
§38.23.6numerus interfectorum haud facile iniri potuit, quia late per omnis amfractus montium fugaque et caedes fuit, §38.23.7et magna pars rupibus inviis in profundae altitudinis convalles delapsa est, pars in silvis vepribusque occisa.
被杀者的数量不易统计,因为在山峦的所有曲折之处,逃跑和杀戮蔓延得极广,且很大一部分人从无路可走的悬崖坠入深渊的峡谷中,一部分人在森林和荆棘丛中被杀。
§38.23.8Claudius, qui bis pugnatum in Olympo monte scribit, ad quadraginta milia hominum auctor est caesa, Valerius Antias, qui magis immodicus in numero augendo esse solet, non plus decem milia.
写道在奥林匹斯山发生过两次战斗的克劳狄乌斯声称有近四万人被杀,而通常在夸大数量上更为无度的瓦莱里乌斯·安蒂亚斯则认为不超过一万人。
§38.23.9numerus captivorum haud dubie milia quadraginta explevit, quia omnis generis aetatisque turbam secum traxerant demigrantium magis quam in bellum euntium modo.
俘虏的数量毫无疑问达到了四万人,因为他们随身拖带了各种性别和年龄的人群,其方式更像是移民者而非去参战的人。
§38.23.10consul armis hostium uno concrematis cumulo ceteram praedam conferre omnis iussit, et aut vendidit, quod eius in publicum redigendum erat, aut cum cura, ut quam aequissima esset, per milites divisit.
执政官将敌人的武器聚成一堆烧毁后,命令所有人将其余的战利品收集起来,他要么卖掉了其中应上缴国库的部分,要么以极力确保公平的细致将战利品分发给士兵。
§38.23.11laudati quoque pro contione omnes sunt, donatique pro merito quisque, ante omnis Attalus summo ceterorum adsensu; nam singularis eius iuvenis cum virtus et industria in omnibus laboribus periculisque tum modestia etiam fuerat.
所有人也都在大会上受到了表彰,每个人都根据功绩获得了赏赐,而在众人的高度赞同下,阿塔罗斯排在所有人首位;因为这位年轻人在所有的劳苦和危险中不仅有着非凡的勇气和勤勉,而且也十分谦逊。

词汇与语法注释

  1. §38.23.1priusquam irrumperent — 连词 priusquam 引导的从句中使用虚拟式未完成过去时 irrumperent,表示一种预期或预防(“在胜利者们突入之前”),而非单纯的时间先后关系。
  2. §38.23.2pro se quemque — 宾格 quemque 与介词短语 pro se 的组合,在此作为惯用副词短语,意为“各自尽其所能”或“人人竭尽全力”。
  3. §38.23.3debellatum — 这是非人称被动完成时不定式 debellatum [esse](省略了 esse),作为分词 ratus(认为)所引导的间接引语(宾格加不定式结构)中的动词,意为“战争已告结束”。
  4. §38.23.8auctor est caesa — 短语 auctor est(意为“证实”、“声称”)引导宾格加不定式结构。在此处,不定式 esse 和宾格主语 milia 被省略,分词 caesa 与被省略的中性复数宾格主语保持一致。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §38.23.1-38.23.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.23.1-38.23.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。