§38.23.1patentibus iam portis, priusquam irrumperent victores, fuga e castris Gallorum in omnis partes facta est.
성문들이 이미 열리자, 승리자들이 돌입하기 전에 갈리아인들이 진영으로부터 사방으로 도주하기 시작했다.
ruunt caeci per vias, per invia;
그들은 눈이 먼 채 길로도 가고 길이 없는 곳으로도 내달린다.
nulla praecipitia saxa, nullae rupes obstant;
그 어떤 가파른 바위도, 그 어떤 절벽도 가로막지 못한다.
§38.23.2nihil praeter hostem metuunt;
그들은 적 말고는 아무것도 두려워하지 않는다.
itaque plerique, praecipites per vastam altitudinem prolapsi, contusi aut debilitati exanimantur.
그리하여 대부분은 거대한 심연을 향해 거꾸로 미끄러져 떨어지며, 타박상을 입거나 몸을 가누지 못하게 되어 숨을 거둔다.
consul captis castris direptione praedaque abstinet militem;
집정관은 진영이 함락되자 군사들에게 약탈과 전리품 획득을 자제시킨다.
sequi pro se quemque et instare et perculsis pavorem addere iubet.
각자가 할 수 있는 한 뒤쫓아 압박하고, 공포에 사로잡힌 자들에게 더 큰 두려움을 더하라고 명령한다.
§38.23.3supervenit et alterum cum L. Manlio agmen;
루키우스 마닐리우스와 함께한 다른 대열도 도달한다.
nec eos castra intrare sinit;
그러나 그는 그들이 진영에 들어가는 것을 허락하지 않는다.
protinus ad persequendos hostis mittit, et ipse paulo post tradita captivorum custodia tribunis militum sequitur, debellatum ratus, si in illo pavore quam plurimi caesi forent aut capti.
즉시 적을 추격하도록 그들을 보내고, 자신도 조금 뒤에 포로의 감시를 군사 천인대장들에게 위임한 후 뒤쫓았다. 저 공포 속에서 가능한 한 많은 이들이 살해되거나 사로잡힌다면 전쟁이 끝난 것이라 여겼기 때문이다.
§38.23.4egresso consule C. Helvius cum tertio agmine advenit, nec continere suos ab direptione castrorum valuit, praedaque eorum, iniquissima sorte, qui pugnae non interfuerant, facta est.
집정관이 떠난 후 가이우스 헬비우스가 세 번째 대열을 이끌고 도착했으나, 자기 군사들이 진영을 약탈하는 것을 막지 못하여, 전투에 참가하지 않았던 자들이 가장 불공평한 운명에 의해 전리품을 차지하게 되었다.
equites diu ignari et pugnae et victoriae suorum steterunt;
기병들은 오랫동안 자기 편의 전투도 승리도 알지 못한 채 서 있었다.
§38.23.5deinde et ipsi, quantum equis subire poterant, sparsos fuga Gallos circa radices montis consectati cecidere aut cepere.
그러다 그들 역시 말이 들어갈 수 있는 한 산기슭 주변으로 도망쳐 흩어진 갈리아인들을 뒤쫓아 죽이거나 사로잡았다.
§38.23.6numerus interfectorum haud facile iniri potuit, quia late per omnis amfractus montium fugaque et caedes fuit,
사살된 자들의 수는 쉽게 집계될 수 없었다.
§38.23.7et magna pars rupibus inviis in profundae altitudinis convalles delapsa est, pars in silvis vepribusque occisa.
산의 모든 굽이진 곳마다 도주와 학살이 널리 일어났고, 많은 이들이 길이 없는 절벽에서 깊은 심연의 골짜기로 떨어졌으며 일부는 숲과 가시덤불 속에서 살해되었기 때문이다.
§38.23.8Claudius, qui bis pugnatum in Olympo monte scribit, ad quadraginta milia hominum auctor est caesa, Valerius Antias, qui magis immodicus in numero augendo esse solet, non plus decem milia.
올림포스 산에서 두 번 전투가 벌어졌다고 기록한 클라우디우스는 약 4만 명이 살해되었다고 주장하는 반면, 숫자를 부풀리는 데 더 지나친 경향이 있는 발레리우스 안티아스는 만 명 이하라고 전한다.
§38.23.9numerus captivorum haud dubie milia quadraginta explevit, quia omnis generis aetatisque turbam secum traxerant demigrantium magis quam in bellum euntium modo.
포로들의 수는 의심할 여지 없이 4만 명을 채웠다. 그들이 전쟁에 나가는 이들의 방식이라기보다는 오히려 이주하는 이들의 방식으로 모든 성별과 연령의 군중을 데리고 다녔기 때문이다.
§38.23.10consul armis hostium uno concrematis cumulo ceteram praedam conferre omnis iussit, et aut vendidit, quod eius in publicum redigendum erat, aut cum cura, ut quam aequissima esset, per milites divisit.
집정관은 적들의 무기를 한 무더기로 쌓아 불태운 뒤, 다른 전리품을 모두 모으도록 명령했다. 그리고 국고로 환수되어야 할 부분은 매각하고, 나머지는 가장 공평하게 돌아가도록 세심한 주의를 기울여 군사들에게 분배했다.
§38.23.11laudati quoque pro contione omnes sunt, donatique pro merito quisque, ante omnis Attalus summo ceterorum adsensu;
또한 회중 앞에서 모든 이들이 칭송을 받았고, 저마다의 공적에 따라 포상을 받았다. 다른 모든 이들의 극진한 찬성 속에 특히 아탈루스가 돋보였다.
nam singularis eius iuvenis cum virtus et industria in omnibus laboribus periculisque tum modestia etiam fuerat.
이 젊은이의 모든 노고와 위험 속에서의 뛰어난 용맹과 근면뿐만 아니라 겸손함 또한 남달랐기 때문이다.