Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §38.22.1-38.22.9

突破加拉太人营地与击破守门护卫

第 1409 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在后备罗马部队与主力会合且短暂休整后,罗马军将退守的加拉太人逼入其营地内,用密集的投射武器击碎其防御,并突破了把守城门的守卫。

§38.22.1sub idem tempus L. Manlius et C. Helvius, cum, quoad viam colles obliqui dederunt, escendissent, postquam ad invia ventum est, flexere iter in partem montis, §38.22.2quae una habebat iter, et sequi consulis agmen modico uterque intervallo velut ex composito coeperunt, quod primo optimum factu fuisset, in id necessitate ipsa compulsi; §38.22.3subsidia enim in talibus iniquitatibus locorum maximo saepe usui fuerunt, ut primis forte deturbatis secundi et tegant pulsos et integri pugnam excipiant.
大约在同一时间,卢修斯·马尼乌斯和盖乌斯·赫尔维乌斯在倾斜的山丘提供道路的范围内登上去之后,在到达无法通行的地方之后,转向大山的那一部分,只有那部分有路,且两人开始各自保持适度的间隔、仿佛事先商定好一样,跟随执政官的队伍,由于必要性本身而被驱使至此,这在起初本是最妥当的做法;因为在如此险峻的地势中,后备部队往往能发挥极大的作用,以便在第一阵万一被击退时,第二阵既能掩护被击退的人,又能由生力军接管战斗。
§38.22.4consul, postquam ad tumulos ab levi armatura captos prima signa legionum pervenerunt, respirare et conquiescere paulisper militem iubet; simul strata per tumulos corpora Gallorum ostentat, §38.22.5et, cum levis armatura proelium tale ediderit, quid ab legionibus, quid ab iustis armis, quid ab animis fortissimorum militum expectari? castra illis capienda esse, in quae compulsus ab levi armatura hostis trepidet.
执政官在军团的先头军旗抵达被轻步兵占领的山丘之后,命令士兵稍微喘息和休息片刻;同时指着散落在山丘上的加拉太人尸体,并说道,既然轻步兵已经打出了这样一场战斗,从军团、从正规武装、从最勇敢的士兵的斗志中,还能有什么不能期待的呢? 他们应当攻占营地,在营地中,被轻步兵逼入绝境的敌人正惶恐不安。
§38.22.6praecedere tamen iubet levem armaturam, quae, cum staret agmen, colligendis per tumulos telis, ut missilia sufficerent, haud segne id ipsum tempus consumpserat.
然而他仍命令轻步兵先行,这支部队在队伍停滞期间,为了使投射武器充足,毫不停歇地在山丘上收集武器,度过了那段时间。
§38.22.7iam castris appropinquabant; et Galli, ne parum se munimenta sua tegerent, armati pro vallo constiterant.
他们已经逼近营地了;而加拉太人因担心自己的防线防御不足,已全副武装地站在土垒前。
obruti deinde omni genere telorum, cum, quo plures atque densiores erant, eo minus vani quicquam intercideret teli, intra vallum momento temporis compelluntur stationibus tantum firmis ad ipsos aditus portarum relictis.
随后他们被各种投射武器所压倒,因为他们人数越多、越密集,虚发的武器就越少,他们在转瞬之间就被逼入土垒之内,仅在城门入口处留下了坚固的守卫队。
§38.22.8in multitudinem compulsam in castra vis ingens missilium telorum coniciebatur, et vulnerari multos clamor permixtus mulierum atque puerorum ploratibus significabat.
巨大数量的投射武器被投向被逼入营地的人群中,而混杂着妇女和儿童哭诉的喧嚷声表明,有许多人受伤了。
§38.22.9in eos, qui portas stationibus suis clauserant, legionum antesignani pila coniecerunt.
向着那些驻守并关闭城门的人,军团的前锋投出了标枪。
iis vero non vulnerabantur, sed transverberatis scutis plerique inter se conserti haerebant; nec diutius impetum Romanorum sustinuerunt.
不过他们并未因此受伤,但由于盾牌被刺穿,大多数人互相卡在一起、动弹不合,无法再长时间承受罗马人的猛攻。

词汇与语法注释

  1. §38.22.2quod primo optimum factu fuisset — quod为关系代词,先行词为前文“保持适度间隔跟随执政官队伍”这一行为。factu为动名词(目的分词)夺格,修饰形容词optimum,意为“做起来最妥当”。fuisset为虚拟语气过去完成时,表示与过去事实相反的假设(“起初这样做本是最妥当的,但当时并未这样做”)。
  2. §38.22.3maximo usui — 目的与格(或结果与格),表示主语subsidia所带来的效果。它与人称等构成双与格结构,意为“极有帮助(成为极大用途)”。
  3. §38.22.5expectari? castra illis capienda esse — 此处为转述执政官言论的间接引语(oratio obliqua)。修辞疑问句使用了“宾格加不定式”结构(expectari),随后的主句也使用了带有表示义务或必要的动形容词(capienda)与esse构成的“宾格加不定式”结构。其逻辑主语为illis(施事者与格)。
  4. §38.22.7quo plures atque densiores erant, eo minus vani quicquam intercideret teli — quo... eo... 是表示比例的关联句式(“越……就越……”)。vani teli是部分属格,修饰代名词quicquam(意为“任何无用的武器”)。intercideret使用虚拟语气,是因为它处于由时间/原因连词cum引导的从句中。
  5. §38.22.9transverberatis scutis plerique inter se conserti haerebant — transverberatis scutis为独立夺格结构(“当他们的盾牌被刺穿时”)。conserti是动词conserere(连接、缠绕)的虚拟被动分词,生动地描绘了罗马人的标枪(pila)同时刺穿了多面盾牌,使得盾牌通过枪身像串肉般固定在一起,导致士兵们在物理上互相纠缠、无法动弹的状态。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §38.22.1-38.22.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.22.1-38.22.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。