§38.22.1sub idem tempus L. Manlius et C. Helvius, cum, quoad viam colles obliqui dederunt, escendissent, postquam ad invia ventum est, flexere iter in partem montis,
同じ頃、ルキウス・マンリウスとガイウス・ヘルウィウスは、傾斜した丘が道を提供する限り登ってきたが、通行不能な場所に達したのち、山の側に針路を転じた。
§38.22.2quae una habebat iter, et sequi consulis agmen modico uterque intervallo velut ex composito coeperunt, quod primo optimum factu fuisset, in id necessitate ipsa compulsi;
そこだけが道を有しており、そして二人とも少しの間隔を置いて、まるで取り決めてあったかのように、執政官の縦隊に従い始めた。 最初にそうすることが最善であったはずなのだが、必要そのものによってそれに追い込まれたのである。
§38.22.3subsidia enim in talibus iniquitatibus locorum maximo saepe usui fuerunt, ut primis forte deturbatis secundi et tegant pulsos et integri pugnam excipiant.
というのも、このような地勢の険しさにおいては、予備兵力が非常に役立つことがしばしばあるからである。 すなわち、万一第一陣が撃退された場合に、第二陣が敗走した者たちを保護し、無傷の者たちが戦闘を引き継ぐことができるようにである。
§38.22.4consul, postquam ad tumulos ab levi armatura captos prima signa legionum pervenerunt, respirare et conquiescere paulisper militem iubet;
執政官は、軽装兵によって占領された丘にレギオの先頭の軍旗が到達したのち、兵士たちにしばらく息を整え休息するよう命じる。
simul strata per tumulos corpora Gallorum ostentat, §38.22.5et, cum levis armatura proelium tale ediderit, quid ab legionibus, quid ab iustis armis, quid ab animis fortissimorum militum expectari? castra illis capienda esse, in quae compulsus ab levi armatura hostis trepidet.
同時に、丘のあちこちに横たわっているガリア人の死体を指し示し、軽装兵があのような戦いを見せたからには、レギオから、正式な装備から、最も勇敢な兵士たちの精神から、何を期待すべきだろうか、彼らが占領すべきは、軽装兵によって追い込まれて敵が狼狽しているあの陣地である、と言う。
§38.22.6praecedere tamen iubet levem armaturam, quae, cum staret agmen, colligendis per tumulos telis, ut missilia sufficerent, haud segne id ipsum tempus consumpserat.
それにもかかわらず、彼は軽装兵に先行するよう命じた。 彼らは縦隊が停止している間、投射兵器が不足しないようにと、丘を巡って武器を集めることに決して怠ることなくその時間そのものを費やしていた。
§38.22.7iam castris appropinquabant;
彼らはすでに陣地に近づいていた。
et Galli, ne parum se munimenta sua tegerent, armati pro vallo constiterant.
そしてガリア人は、自分たちの防御壁が自分たちを十分に保護しないのではないかと恐れ、武装して土塁の前に立っていた。
obruti deinde omni genere telorum, cum, quo plures atque densiores erant, eo minus vani quicquam intercideret teli, intra vallum momento temporis compelluntur stationibus tantum firmis ad ipsos aditus portarum relictis.
その後、あらゆる種類の投射兵器を浴びせられ、彼らの数が多く密集していればいるほど、無駄に落ちる武器が少なくなったため、彼らは一瞬のうちに土塁の内側へと追い込まれ、門の入り口そのものに強固な守備隊だけが残された。
§38.22.8in multitudinem compulsam in castra vis ingens missilium telorum coniciebatur, et vulnerari multos clamor permixtus mulierum atque puerorum ploratibus significabat.
陣地の中に追い込まれた大群衆に向けて、膨大な数の投射兵器が投げ込まれ、多くの者が負傷していることが、女や子供たちの泣き叫ぶ声と混じり合った叫び声によって示されていた。
§38.22.9in eos, qui portas stationibus suis clauserant, legionum antesignani pila coniecerunt.
守備隊として門を閉ざしていた者たちに向けて、レギオの先頭の兵士たちがピルムを投げつけた。
iis vero non vulnerabantur, sed transverberatis scutis plerique inter se conserti haerebant; nec diutius impetum Romanorum sustinuerunt.
それによって彼らは傷つきはしなかったが、盾が貫通されたことで、その多くが互いに絡み合って動けなくなり、ローマ軍の突撃にこれ以上耐えることはできなかった。