Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §38.18.1-38.18.15

进军桑加里乌斯河与抵达戈尔迪乌姆

第 1405 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官向埃波索格纳图斯派出使者后开拔,穿过被称为无木之地的阿克西洛斯,抵达桑加里乌斯河。在获得大母神神官们的吉兆预言后,他到达戈尔迪乌姆,并获悉高卢人正逃往奥林匹斯山固守。

§38.18.1contione dimissa missisque ad Eposognatum legatis, qui unus ex regulis et in Eumenis manserat amicitia et negaverat Antiocho adversus Romanos auxilia, castra movit.
在解散了全军集会,并向埃波索格纳图斯(他是唯一保持与欧墨内斯友好关系、且拒绝向安条克提供对抗罗马人援军的藩王)派遣了使节之后,执政官开拔。
primo die ad Alandrum flumen, postero ad vicum quem vocant Tyscon ventum.
第一天到达阿兰杜斯河,第二天到达他们称为泰斯孔的村庄。
§38.18.2eo legati Oroandensium cum venissent amicitiam petentes, ducenta talenta his sunt imperata, precantibusque, §38.18.3ut domum renuntiarent, potestas facta.
奥罗安达人的使节来到那里请求友好,他们被勒令缴纳两百塔兰同;在他们的哀求下,他们获得了回国禀报的权力。
ducere inde exercitum consul ad Pliten intendit; deinde ad Alyattos castra posita.
从那里,执政官计划率军向普里特进发;接着在阿留阿托伊安营扎寨。
eo missi ad Eposognatum redierunt, et legati reguli orantes, ne Tectosagis bellum inferret; ipsum in eam gentem iturum Eposognatum persuasurumque, ut imperata faciant.
派遣到埃波索格纳图斯那里的使者们返回了该地,同时返回的还有这位藩王的使节,他们请求执政官不要对泰克托萨格斯人发起战争;他们说埃波索格纳图斯本人将亲自前往该部族,并说服他们执行命令。
§38.18.4data venia regulo, duci inde exercitus per Axylon quam vocant terram coeptus.
藩王获得了应允,军队随后开始通过被称为阿克西洛斯(无木之地)的土地。
ab re nomen habet: non ligni modo quicquam, sed ne spinas quidem aut ullum aliud alimentum fert ignis; fimo bubulo pro lignis utuntur.
该地因其实际状况而得名:它不仅不产出任何木材,甚至连荆棘或任何其他可以作为燃料的东西都没有;人们使用牛粪代替木柴。
§38.18.5ad Cuballum, Gallograeciae castellum, castra habentibus Romanis apparuere cum magno tumultu hostium equites, nec turbarunt tantum Romanas stationes repente invecti, sed quosdam etiam occiderunt.
当罗马人在加洛希腊人的堡垒库巴鲁姆驻扎时,敌人的骑兵伴随着巨大的喧闹声出现了,他们突袭而来,不仅扰乱了罗马人的哨所,甚至还杀死了一些人。
§38.18.6qui tumultus cum in castra perlatus esset, effusus repente omnibus portis equitatus Romanus fudit fugavitque Gallos et aliquot fugientis occidit.
当这一骚乱传回营地时,罗马骑兵突然从所有大门中涌出,击溃并驱逐了高卢人,并斩杀了一些逃跑的人。
§38.18.7inde consul, ut qui iam ad hostis perventum cerneret, explorato deinde et cum cura coacto agmine procedebat.
随后执政官,由于他已经察觉到自己已经到达了敌境,于是在经过侦察并小心地整顿好队伍后继续前进。
et continentibus itineribus cum ad Sangarium flumen venisset, §38.18.8pontem, quia vado nusquam transitus erat, facere instituit.
经过连续的行军,当他到达桑加里乌斯河时,鉴于任何地方都没有可涉水渡河的浅滩,他决定建造一座桥梁。
Sangarius ex Adoreo monte per Phrygiam fluens miscetur ad Bithyniam Tymbri fluvio; inde maior iam geminatis aquis per Bithyniam fertur et in Propontidem sese effundit, non tamen tam magnitudine memorabilis, quam quod piscium accolis ingentem vim praebet.
桑加里乌斯河从阿多里乌斯山流经弗里吉亚,在比提尼亚附近与廷布罗斯河汇合;从那里起,它因双河汇流而变得更加宽阔,流经比提尼亚并注入普罗庞提斯海,然而它引人注目并非因为其巨大,而是因为它为沿岸居民提供了大量的鱼类。
§38.18.9transgressis ponte perfecto flumen praeter ripam euntibus Galli Matris Magnae a Pessinunte occurrere cum insignibus suis, vaticinantes fanatico carmine deam Romanis viam belli et victoriam dare imperiumque eius regionis.
桥梁建成并渡河后,当他们沿着河岸前行时,来自佩西努斯的“伟大母亲”的加里神官们佩戴着他们的徽记迎面走来,用狂热的歌谣预言女神正赐予罗马人战争之路、胜利以及该地区的统治权。
§38.18.10accipere se omen cum dixisset consul, castra eo ipso loco posuit.
执政官表示接受这一预兆后,就在该地安营扎寨。
§38.18.11postero die ad Gordium pervenit.
第二天他到达了戈尔迪乌姆。
id haud magnum quidem oppidum est, sed plus quam mediterraneum celebre et frequens emporium.
那确实不是一座大城镇,但却是一个繁华且人口密集的贸易中心,比一般内陆城镇更为著名。
§38.18.12tria maria pari ferme distantia intervallo habet, ad Hellespontum, ad Sinopen, et alterius orae litora, qua Cilices maritimi colunt; multarum magnarumque praeterea gentium finis contingit, quarum commercium in eum maxime locum mutui usus contraxere.
它与三片海洋的距离几乎相等:向着赫勒斯庞托、向着西诺佩,以及临海的基利家人生存的另一侧海岸;此外,它还与许多强大民族的边界相接,相互的需要使得他们的贸易大都汇集于此。
§38.18.13id tum desertum fuga incolarum oppidum, refertum idem copia rerum omnium invenerunt.
他们发现当时那座城镇因居民逃跑而已荒废,但同时也塞满了极为丰富的各种物资。
§38.18.14ibi stativa habentibus legati ab Eposognato venerunt nuntiantes profectum eum ad regulos Gallorum nihil aequi impetrasse; §38.18.15ex campestribus vicis agrisque frequentes demigrare et cum coniugibus ac liberis, quae ferre atque agere possint, prae se agentis portantisque Olympum montem petere, ut inde armis locorumque situ sese tueantur.
他们在当地驻军时,埃波索格纳图斯的使节来到,通报说埃波索格纳图斯已前往高卢藩王们那里,但未能取得任何合理的妥协;高卢人正从平原村庄和农田里成群结队地迁徙,并带着他们的妻子和孩子,驱赶和携带着他们所能携带和驱赶的一切物资,向着奥林匹斯山前进,以便依靠武器和地形险要来保卫自己。

词汇与语法注释

  1. 38.18.1ventum — 省略了 ventum [est],是不及物动词 venire 的无人称完成时被动语态,意为“(人们)到达了”。
  2. 38.18.3ut domum renuntiarent — 由 ut 引导的名词性从句,解释说明 potestas(机会、权力)的具体内容,意为“回国汇报(决定)的机会”。domum 为表示方向的宾格。
  3. 38.18.3ipsum in eam gentem iturum Eposognatum persuasurumque — 由 orantes(或由此暗示的言说动词)引导的间接引语(宾格加不定式结构)。主语是 Eposognatum(宾格),受强调代词 ipsum 修饰。不定式为 iturum [esse] 和 persuasurum [esse]。
  4. 38.18.4duci inde exercitus per Axylon quam vocant terram coeptus — 根据古典拉丁语语法规则,当动词 coepisse(开始)与被动不定式(此处为 duci)结合时,会采用被动形式(coeptus est)。主语是 exercitus(阳性单数),coeptus 与其保持一致。
  5. 38.18.5castra habentibus Romanis — Romanis(以及分词 habentibus)是主句动词 apparuere(出现)的与格补足语,意为“(敌人的骑兵)出现在正驻扎着的罗马人面前”。注意此处是与格,而非夺格绝对结构。
  6. 38.18.7ut qui iam ad hostis perventum cerneret — ut qui 配合虚拟语气(cerneret)用以描述主语的主观原因或特征。perventum [esse] 是不及物动词 pervenire 的无人称宾格不定式被动形式,作 cerneret 的宾语,意为“由于他察觉到已经到达了敌境”。
  7. 38.18.9transgressis ponte perfecto flumen praeter ripam euntibus — transgressis 和 euntibus 是与格复数分词,作主句动词 occurre(= occurrerunt,相遇)的与格补足语,意为“迎面遇上了已经渡河并正沿着河岸前进的他们”。夹在中间的 ponte perfecto 是夺格绝对结构。
  8. 38.18.12quarum commercium in eum maxime locum mutui usus contraxere — contraxere 是第三人称复数完成时主动语态 contraxerunt 的简写形式。主语是 mutui usus(复数,“相互的需求”),宾格宾语是 quarum commercium(这些民族的贸易)。
  9. 38.18.15quae ferre atque agere possint, prae se agentis portantisque — quae 是中性复数宾格关系代词,作动词 ferre(运载,指无生命物品)和 agere(驱赶,指牲畜)的宾语,指“可以携带和驱赶的东西”。agentis 和 portantis 均是复数宾格分词(采用 -is 代替 -es,修饰不定式的主语),意为“将(这些东西)在身前驱赶和携带”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §38.18.1-38.18.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.18.1-38.18.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。