Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §38.18.1-38.18.15

산가리우스강 진군과 고르디움 도착

1770개 구절 중 1405번째 · 라틴어

요약

집정관은 에포소그나투스에게 사절을 보낸 후 군대를 이동시켜 나무가 없는 아킬로스 땅을 통과해 산가리우스 강에 이른다. 그곳에서 위대한 어머니의 신관들로부터 승리의 예언을 들은 후 고르디움에 도달하여, 갈리아인들이 올림포스 산으로 도망쳐 방어 태세를 갖추고 있음을 알게 된다.

§38.18.1contione dimissa missisque ad Eposognatum legatis, qui unus ex regulis et in Eumenis manserat amicitia et negaverat Antiocho adversus Romanos auxilia, castra movit.
군사 집회를 해산하고, 여러 군소 왕들 중에서 유일하게 에우메네스와의 우호 관계를 유지하며 로마인에 맞서는 안티오코스에게 지원군을 보내기를 거부했던 에포소그나투스에게 사절들을 보낸 후, 집정관은 진영을 이동했다.
primo die ad Alandrum flumen, postero ad vicum quem vocant Tyscon ventum.
첫날에는 알란두스 강에 이르렀고, 다음 날에는 그들이 티스콘이라 부르는 마을에 도착했다.
§38.18.2eo legati Oroandensium cum venissent amicitiam petentes, ducenta talenta his sunt imperata, precantibusque, §38.18.3ut domum renuntiarent, potestas facta.
그곳으로 오로안다인들의 사절들이 우호를 청하며 찾아왔을 때, 그들에게 이백 타란톤이 부과되었고, 그들의 간청에 따라, 본국에 보고할 수 있는 권한이 부여되었다.
ducere inde exercitum consul ad Pliten intendit; deinde ad Alyattos castra posita.
거기서부터 집정관은 플리테를 향해 군대를 이끌고자 했고, 이어서 알리아토이에 진영을 구축했다.
eo missi ad Eposognatum redierunt, et legati reguli orantes, ne Tectosagis bellum inferret;
그곳으로 에포소그나투스에게 파견되었던 자들이 돌아왔으며, 그 군소 왕의 사절들도 함께 와서 테크토사게스족에게 전쟁을 일으키지 말아 달라고 청했다.
ipsum in eam gentem iturum Eposognatum persuasurumque, ut imperata faciant.
에포소그나투스 본인이 그 부족에게 가서 명령에 따르도록 설득하겠다는 것이었다.
§38.18.4data venia regulo, duci inde exercitus per Axylon quam vocant terram coeptus.
군소 왕에게 관용이 베풀어진 후, 군대는 거기서부터 그들이 아킬로스라 부르는 땅을 통과하여 이끌어지기 시작했다.
ab re nomen habet: non ligni modo quicquam, sed ne spinas quidem aut ullum aliud alimentum fert ignis;
그곳은 실태에서 이름을 땄는데, 땔감이 전혀 없을 뿐만 아니라 가시나무나 다른 어떤 불의 땔감도 나지 않기 때문이다.
fimo bubulo pro lignis utuntur.
사람들은 나무 대신 소똥을 사용한다.
§38.18.5ad Cuballum, Gallograeciae castellum, castra habentibus Romanis apparuere cum magno tumultu hostium equites, nec turbarunt tantum Romanas stationes repente invecti, sed quosdam etiam occiderunt.
로마군이 갈로그라에키아의 요새인 쿠발룸 근처에 진영을 치고 있었을 때, 적의 기병이 큰 소란을 피우며 나타났고, 돌연 습격해 와 로마의 초소를 혼란에 빠뜨렸을 뿐만 아니라 몇몇을 죽이기까지 했다.
§38.18.6qui tumultus cum in castra perlatus esset, effusus repente omnibus portis equitatus Romanus fudit fugavitque Gallos et aliquot fugientis occidit.
이 소란이 진영에 보고되자, 갑자기 모든 문에서 몰려나온 로마 기병대가 갈리아인들을 격퇴하고 패주시켰으며, 도망치는 자들 중 몇몇을 죽였다.
§38.18.7inde consul, ut qui iam ad hostis perventum cerneret, explorato deinde et cum cura coacto agmine procedebat.
그리하여 집정관은 이제 적에게 도달했음을 알아챈 사람처럼, 정찰을 행한 후 군대를 신중하게 정돈하여 전진했다.
et continentibus itineribus cum ad Sangarium flumen venisset, §38.18.8pontem, quia vado nusquam transitus erat, facere instituit.
그리고 행군을 계속하여 산가리우스 강에 이르렀을 때, 여울로는 건널 수 있는 곳이 아무 데도 없었기 때문에 다리를 놓기로 결정했다.
Sangarius ex Adoreo monte per Phrygiam fluens miscetur ad Bithyniam Tymbri fluvio;
산가리우스 강은 아도레우스 산에서 시작해 프리기아를 거쳐 흐르며 비티니아 근처에서 팀브리스 강과 합류한다.
inde maior iam geminatis aquis per Bithyniam fertur et in Propontidem sese effundit, non tamen tam magnitudine memorabilis, quam quod piscium accolis ingentem vim praebet.
거기서부터 수량이 배로 늘어 더 커진 상태로 비티니아를 가로질러 흘러 프로폰티스 해로 흘러드는데, 그 크기 때문에 명성이 높다기보다는 주변 주민들에게 엄청난 양의 물고기를 제공하기 때문에 유명하다.
§38.18.9transgressis ponte perfecto flumen praeter ripam euntibus Galli Matris Magnae a Pessinunte occurrere cum insignibus suis, vaticinantes fanatico carmine deam Romanis viam belli et victoriam dare imperiumque eius regionis.
다리가 완성되어 강을 건너 강가를 따라 진행하고 있던 그들에게, 페시누스에서 온 ‘위대한 어머니’의 갈리 신관들이 그들의 상징을 지니고 마주해 왔으며, 광신적인 노래로 여신이 로마인들에게 전쟁의 길과 승리, 그리고 그 지방의 지배권을 주고 있다고 예언했다.
§38.18.10accipere se omen cum dixisset consul, castra eo ipso loco posuit.
집정관이 그 전조를 받아들인다고 말한 후, 바로 그 자리에 진영을 구축했다.
§38.18.11postero die ad Gordium pervenit.
다음 날 그는 고르디움에 도착했다.
id haud magnum quidem oppidum est, sed plus quam mediterraneum celebre et frequens emporium.
그곳은 비록 큰 마을은 아니었지만, 내륙 지역치고는 그 이상으로 유명하고 사람이 붐비는 교역지였다.
§38.18.12tria maria pari ferme distantia intervallo habet, ad Hellespontum, ad Sinopen, et alterius orae litora, qua Cilices maritimi colunt;
그곳은 대략 거의 같은 거리로 세 개의 바다를 접하고 있었는데, 헬레스폰토스, 시노페, 그리고 해안의 킬리키아인들이 거주하는 다른 쪽 해안이었다.
multarum magnarumque praeterea gentium finis contingit, quarum commercium in eum maxime locum mutui usus contraxere.
또한 많은 강대한 민족들의 경계가 접해 있어서, 상호 유용성으로 인해 그들의 교역이 특히 이 장소로 이끌려 모였다.
§38.18.13id tum desertum fuga incolarum oppidum, refertum idem copia rerum omnium invenerunt.
주민들이 도망쳐 비어 있는 그 마을을 그들이 발견했을 때, 그곳은 동시에 모든 물자가 아주 풍부하게 채워져 있었다.
§38.18.14ibi stativa habentibus legati ab Eposognato venerunt nuntiantes profectum eum ad regulos Gallorum nihil aequi impetrasse;
그들이 그곳에 머무르고 있었을 때 에포소그나투스로부터 사절들이 와서, 그가 갈리아의 군소 왕들에게 갔으나 아무런 공정한 양해를 얻어내지 못했다고 보고했다.
§38.18.15ex campestribus vicis agrisque frequentes demigrare et cum coniugibus ac liberis, quae ferre atque agere possint, prae se agentis portantisque Olympum montem petere, ut inde armis locorumque situ sese tueantur.
즉 갈리아인들이 평원 지대의 마을과 들판에서 대거 이주하고 있으며, 그들의 아내와 자식들과 함께 운반하고 몰 수 있는 모든 것을 앞세우고 가져가며 올림포스 산을 향하고 있다는 것이었다. 그곳에서 무기와 험준한 지형을 이용해 자신들을 방어하기 위함이었다.

어휘·문법 주석

  1. 38.18.1ventum — ventum [est]의 생략으로, 자동사 venire의 비인칭 완료 수동태이다. '도착했다'라는 능동의 의미를 나타낸다.
  2. 38.18.3ut domum renuntiarent — potestas(기회, 권한)의 구체적인 내용을 설명하는 ut 명사절이다. '본국으로 보고하여 (결정을) 전달하기 위한 기회'를 의미한다. domum은 방향을 나타내는 대격이다.
  3. 38.18.3ipsum in eam gentem iturum Eposognatum persuasurumque — orantes(또는 그것에 의해 암시된 말하다 동사)에 걸리는 간접화법(대격과 부정사 구문)이다. 주어는 Eposognatum(대격)이며, 강조 대명사 ipsum이 이를 수식한다. 부정사는 iturum [esse]와 persuasurum [esse]이다.
  4. 38.18.4duci inde exercitus per Axylon quam vocant terram coeptus — 동사 coepisse(시작하다)가 수동 부정사(여기서는 duci)와 결합할 때 수동태 형식(coeptus est)을 취한다는 고전 라틴어 규칙이 적용되었다. 주어는 exercitus(남성 단수)이며, coeptus(남성 단수)가 이에 일치한다.
  5. 38.18.5castra habentibus Romanis — Romanis(및 분사 habentibus)는 주절의 동사 apparuere(나타났다)의 여격 보어로, '진영을 치고 있던 로마인들에게 나타났다'라는 의미이다. 탈격 절대가 아닌 여격임에 유의해야 한다.
  6. 38.18.7ut qui iam ad hostis perventum cerneret — ut qui와 접속법(cerneret)은 주어의 주관적인 이유나 성격을 설명한다. '이해한 사람으로서'의 뜻이다. perventum [esse]는 자동사 pervenire의 비인칭 대격 부정사 수동형으로, cerneret의 목적어로 쓰여 '이미 적에게 도달했음을 인식했기 때문에'를 의미한다.
  7. 38.18.9transgressis ponte perfecto flumen praeter ripam euntibus — transgressis와 euntibus는 여격 복수 분사로, 주동사 occurre(= occurrerunt, 마주쳤다)의 여격 보어이다. 중간에 삽입된 ponte perfecto는 탈격 절대이다.
  8. 38.18.12quarum commercium in eum maxime locum mutui usus contraxere — contraxere는 완료 능동 3인칭 복수형 contraxerunt의 단축형이다. 주어는 mutui usus(복수, '상호 필요성')이며, 목적어는 quarum commercium('그 민족들의 교역')이다.
  9. 38.18.15quae ferre atque agere possint, prae se agentis portantisque — quae는 중성 복수 대격 관계대명사로, ferre(무생물을 나르다)와 agere(생물을 몰다)의 목적어이다. '나르거나 몰고 갈 수 있는 것들'을 가리킨다. agentis와 portantis는 대격 복수 분사(어미 -es 대신 -is를 사용한 형태, 부정사 주어를 수식)로, 그것들을 자신들 앞에 앞세워 몰고 가며 나르는 상태를 나타낸다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §38.18.1-38.18.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.18.1-38.18.15

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.