Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §37.20.1-37.20.14

亚该亚援军的抵达与迪奥法内斯的奇袭

第 1345 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

迪奥法内斯率领的亚该亚援军抵达,并对由于大意而失去纪律的国王军队发动奇袭,取得大胜,展现了亚该亚人的英勇。

§37.20.1per eosdem forte dies Elaeam ex Achaia mille pedites cum centum equitibus, Diophane omnibus iis copiis praeposito, accesserunt, quos egressos navibus obviam missi ab Attalo nocte Pergamum deduxerunt.
大约在同一些日子里,一千名步兵和一百名骑兵从亚该亚抵达埃拉埃亚,由迪奥法内斯统率这全部军队。 他们下船后,阿塔路斯派去迎接他们的人在夜间将他们领到了佩加蒙。
§37.20.2veterani omnes et periti belli erant, et ipse dux Philopoemenis, summi tum omnium Graecorum imperatoris, discipulus.
他们全都是退伍老兵,富有战争经验,而首领本人也是菲洛皮门——当时所有希腊人中最伟大的统帅——的弟子。
qui biduum simul ad quietem hominum equorumque et ad visendas hostium stationes, quibus locis temporibusque accederent reciperentque sese, sumpserunt.
他们花了二天时间,一方面让人员和马匹得到休息,另一方面也去侦察敌人的哨所,观察他们在哪些地方和什么时间接近和撤退。
§37.20.3ad radices fere collis, in quo posita urbs est, regii succedebant; ita libera ab tergo populatio erat.
国王的军队几乎推进到建有城市的山脚下;因此,他们在后方的掠夺是毫无阻碍的。
nullo ab urbe, ne in stationes quidem qui procul iacularetur, §37.20.4excurrente, postquam semel, compulsi metu, se moenibus incluserunt, contemptus eorum et inde neglegentia apud regios oritur.
由于城里没有人出击,甚至没有人从远处向敌人的哨所投掷标枪,在他们一度因恐惧而将自己关在城墙内之后,国王的军队中便产生了对他们的蔑视以及随之而来的懈怠。
non stratos, §37.20.5non infrenatos magna pars habebant equos; paucis ad arma et ordines relictis dilapsi ceteri sparserant se toto passim campo, pars in iuvenales lusus lasciviamque versi, pars vescentes sub umbra, quidam somno etiam strati.
很大一部分人既不给马备鞍,也不套上缰绳;只留下少数人看守武器和队列,其余的人都散开,到处分布在整个平原上,一部分人转向年轻人的游戏和嬉戏,一部分人在阴凉处吃东西,有些人甚至躺下睡觉。
§37.20.6haec Diophanes ex alta urbe Pergamo contemplatus arma suos capere et ad portam praesto esse iubet; ipse Attalum adit et in animo sibi esse dixit hostium stationem temptare.
迪奥法内斯在佩加蒙高城上目睹了这一切,命令他的部下拿起武器并在城门处准备就绪;他自己去见阿塔路斯,并表示自己有意尝试袭击敌人的哨所。
§37.20.7aegre id permittente Attalo, quippe qui centum equitibus adversus sescentos, mille peditibus cum quattuor milibus pugnaturum cerneret, porta egressus haud procul statione hostium, occasionem opperiens, consedit.
阿塔路斯很不情愿地允许了这件事,因为他看到迪奥法内斯将以一百名骑兵对抗六百人,以一千名步兵对抗四千人。 迪奥法内斯走出城门,在离敌人哨所不远的地方停下,等待时机。
§37.20.8et qui Pergami erant amentiam magis quam audaciam credere esse, et hostes paulisper in eos versi, ut nihil moveri viderunt, nec ipsi quicquam ex solita neglegentia, insuper etiam eludentes paucitatem, mutarunt.
在佩加蒙的人相信这更多是疯狂而非勇敢,而敌人也稍稍转向他们,当看到他们没有任何动静时,敌人自己也没有改变他们往常懈怠的任何一点,而且还嘲笑他们人数稀少。
§37.20.9Diophanes quietos aliquamdiu suos, velut ad spectaculum modo eductos, continuit; §37.20.10postquam dilapsos ab ordinibus hostes vidit, peditibus, quantum accelerare possent, sequi iussis ipse princeps inter equites cum turma sua, quam potuit effusissimis habenis, clamore ab omni simul pedite atque equite sublato stationem hostium improviso invadit.
迪奥法内斯让他的部下安静了一段时间,仿佛他们只是被带出来观看一场表演;当他看到敌人脱离了队形散开时,他命令步兵尽可能快地跟上,自己则作为骑兵的先锋,率领自己的中队,尽可能松开缰绳,在所有步兵和骑兵同时发出的呐喊声中,突然袭击了敌人的哨所。
§37.20.11non homines solum sed equi etiam territi, cum vincula abrupissent, trepidationem et tumultum inter suos fecerunt.
不仅人,连马匹也受到了惊吓,它们挣脱了缰绳,在自己人中间造成了惊恐和混乱。
§37.20.12pauci stabant impavidi equi; eos ipsos non sternere, non infrenare aut escendere facile poterant multo maiorem quam pro numero equitum terrorem Achaeis inferentibus.
很少有马匹能毫不惊慌地站立;即使是这些马,他们也无法轻易地备鞍、套缰或骑上,因为亚该亚人带来的恐惧远远超过了他们骑兵的人数。
§37.20.13pedites vero ordinati et praeparati sparsos per neglegentiam et semisomnos prope adorti sunt.
然而,组织严密、准备充分的步兵几乎偷袭了那些因疏忽大意而散开且半睡半醒的敌人。
§37.20.14caedes passim fugaque per campos facta est.
平原上到处都是杀戮和逃窜。
Diophanes secutus effusos, quoad tutum fuit, magno decore genti Achaeorum parto — spectaverant enim e moenibus Pergami non viri modo sed feminae etiam — in praesidium urbis redit.
迪奥法内斯在安全的范围内追击溃散的敌人,为亚该亚民族赢得了巨大的荣耀——因为不仅男人,连女人也从佩加蒙的城墙上观看了这一幕——随后回到了城市的守备队中。

词汇与语法注释

  1. 37.20.3nullo ab urbe ... excurrente — 从37.20.3到37.20.4,名词 `nullo` 和现在分词 `excurrente` 跨章节构成了独立夺格结构(Ablative Absolute),意为“由于没有任何人从城中出击”。在这之间嵌套了一个带虚拟语气、表示特征的关系从句 `qui procul iacularetur`(“能在远处投掷标枪的人”)。
  2. 37.20.5magna pars habebant — 集合名词单数主语 `magna pars` 根据意义上的复数概念,与复数动词 `habebant` 连用(意合,synesis)。此外,`habebant` 伴随宾语 `equos` 和过去分词宾语补足语 `stratos`、`infrenatos`,表示某种状态(“让他们的马处于既没有备鞍也没有套上缰绳的状态”)。
  3. 37.20.7quippe qui ... cerneret — 引入原因关系从句的 `quippe qui` 搭配了未完成过去时虚拟语气 `cerneret`。在作为 `cerneret` 宾语的“带对格的不定式”结构中,将来时不定式 `pugnaturum` 省略了其对格主语(指代迪奥法内斯)以及助动词 `esse`,意为“因为他看到他(迪奥法内斯)将要进行战斗”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §37.20.1-37.20.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.20.1-37.20.14

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。