§37.20.1per eosdem forte dies Elaeam ex Achaia mille pedites cum centum equitibus, Diophane omnibus iis copiis praeposito, accesserunt, quos egressos navibus obviam missi ab Attalo nocte Pergamum deduxerunt.
ちょうど同じころ、アカイアから、ディオファネスを全軍の指揮官として、千人の歩兵と百人の騎兵がエラエアに到着した。 彼らが船から降りると、アッタロスから出迎えに送られた者たちが、夜のうちに彼らをペルガモンへと導いた。
§37.20.2veterani omnes et periti belli erant, et ipse dux Philopoemenis, summi tum omnium Graecorum imperatoris, discipulus.
彼らはみな退役兵であり、戦争に熟練しており、指揮官自身も、当時すべてのギリシア人の中で最大の将軍であったフィロポイメンの弟子であった。
qui biduum simul ad quietem hominum equorumque et ad visendas hostium stationes, quibus locis temporibusque accederent reciperentque sese, sumpserunt.
彼らは、人間と馬を休ませるため、また同時に、敵がどのような場所や時間に接近し、また退却するのか、その哨所を視察するために二日間を費やした。
§37.20.3ad radices fere collis, in quo posita urbs est, regii succedebant; ita libera ab tergo populatio erat.
都市が置かれている丘のふもと近くまで、王の兵士たちは進出してきており、そのため背後での略奪は遮るものがなかった。
nullo ab urbe, ne in stationes quidem qui procul iacularetur, §37.20.4excurrente, postquam semel, compulsi metu, se moenibus incluserunt, contemptus eorum et inde neglegentia apud regios oritur.
都市からは、哨所に対して遠くから投槍をする者さえ出てこず、一度、恐怖に駆られて城壁に閉じこもってからは、都市の者たちに対する侮り、そしてそこから生じる怠慢が王の兵士たちの間に生じた。
non stratos, §37.20.5non infrenatos magna pars habebant equos;
彼らの大部分は、馬に鞍を置かず、轡もはめていなかった。
paucis ad arma et ordines relictis dilapsi ceteri sparserant se toto passim campo, pars in iuvenales lusus lasciviamque versi, pars vescentes sub umbra, quidam somno etiam strati.
武器や隊列を警備するために少数を残して、他の者たちは散り散りになって平原全体に広がっており、一部は若者の遊びや放縦にふけり、一部は木陰で食事をし、ある者は眠りに就くために横たわってさえいた。
§37.20.6haec Diophanes ex alta urbe Pergamo contemplatus arma suos capere et ad portam praesto esse iubet;
ディオファネスは、高い位置にあるペルガモン市からこれらを観察すると、部下たちに武器を取り、門のところで待機するように命じた。
ipse Attalum adit et in animo sibi esse dixit hostium stationem temptare.
彼自身はアッタロスのもとへ行き、敵の哨所を奇襲するつもりであると告げた。
§37.20.7aegre id permittente Attalo, quippe qui centum equitibus adversus sescentos, mille peditibus cum quattuor milibus pugnaturum cerneret, porta egressus haud procul statione hostium, occasionem opperiens, consedit.
アッタロスはこれを渋々許可した。 というのも、彼は、百人の騎兵で六百人に、千人の歩兵で四千人に対して戦うことになるのを見ていたからである。 ディオファネスは門を出て、敵の哨所から遠くない場所に、機会を待ちながら陣取った。
§37.20.8et qui Pergami erant amentiam magis quam audaciam credere esse, et hostes paulisper in eos versi, ut nihil moveri viderunt, nec ipsi quicquam ex solita neglegentia, insuper etiam eludentes paucitatem, mutarunt.
ペルガモンにいた人々は、それを勇敢さというよりはむしろ狂気であると信じており、敵もまた、しばらくの間彼らの方を向いていたが、何の動きもないのを見ると、彼ら自身もいつもの怠慢から何ら変わることはなく、その上、人数の少なさを嘲笑うことさえした。
§37.20.9Diophanes quietos aliquamdiu suos, velut ad spectaculum modo eductos, continuit;
ディオファネスは、まるで観劇のためだけに連れ出されたかのように、しばらくの間、部下たちを静かに留め置いた。
§37.20.10postquam dilapsos ab ordinibus hostes vidit, peditibus, quantum accelerare possent, sequi iussis ipse princeps inter equites cum turma sua, quam potuit effusissimis habenis, clamore ab omni simul pedite atque equite sublato stationem hostium improviso invadit.
敵が隊列から散り散りになるのを見ると、彼は歩兵たちには、できるだけ急いで追従するように命じ、自身は騎兵たちの先頭に立って自身の部隊とともに、できる限りの手綱を緩めて、すべての歩兵と騎兵から同時に叫び声を上げさせながら、突然敵の哨所を襲撃した。
§37.20.11non homines solum sed equi etiam territi, cum vincula abrupissent, trepidationem et tumultum inter suos fecerunt.
人間だけでなく馬までも怯え、繋ぎを断ち切ると、味方の間に狼狽と混乱を引き起こした。
§37.20.12pauci stabant impavidi equi;
怯まなかった馬はわずかであった。
eos ipsos non sternere, non infrenare aut escendere facile poterant multo maiorem quam pro numero equitum terrorem Achaeis inferentibus.
彼らは、アカイア人がその騎兵の数に見合わないはるかに大きな恐怖をもたらしたため、それらの馬に鞍を置くことも、轡をはめることも、あるいは跨ることも容易にはできなかった。
§37.20.13pedites vero ordinati et praeparati sparsos per neglegentiam et semisomnos prope adorti sunt.
一方、整列し、準備を整えていた歩兵たちは、怠慢によって散り散りになり、半ば眠りかけていた敵をほとんど奇襲する形で襲った。
§37.20.14caedes passim fugaque per campos facta est.
平原のいたるところで虐殺と逃走が行われた。
Diophanes secutus effusos, quoad tutum fuit, magno decore genti Achaeorum parto — spectaverant enim e moenibus Pergami non viri modo sed feminae etiam — in praesidium urbis redit.
ディオファネスは、散り散りになった敵を安全な限り追跡し、アカイアの民に大きな名誉をもたらした後に――というのも、ペルガモンの城壁からは男たちだけでなく女たちまでもが見ていたからである――都市の守備隊へと帰還した。