Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §36.24.1-36.24.12

赫拉克利亚的陷落与埃托利亚人投降

第 1304 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

罗马执政官乘埃托利亚人疲惫之机发动奇袭并攻占赫拉克利亚。埃托利亚人逃往卫城,但在罗马人占领邻近山顶后被迫投降,曾侮辱罗马的埃托利亚领袖达莫克里托斯也被俘虏。

§36.24.1consul cum nocte media intermisisset oppugnationem, quarta vigilia rursus ab tribus partibus summa vi adgressus, §36.24.2ab una Ti. Sempronium tenere intentos milites signumque expectare iussit, ad ea in nocturno tumultu, unde clamor exaudiretur, §36.24.3haud dubie ratus hostis concursuros.
执政官在半夜中断了围攻,在第四更天又从三个方向以全力发起进攻,并命令提贝里乌斯·塞姆普罗尼乌斯在剩下的一侧保持士兵的警惕并等待信号,以便在夜间的骚乱中,无论从哪里听到喊声,他深信敌人都会向那里聚集。
Aetoli pars sopiti adfecta labore ac vigiliis corpora ex somno moliebantur, pars vigilantes adhuc ad strepitum pugnantium in tenebris currunt.
埃托利亚人中,一部分人因劳累和守夜而疲惫不堪,正试图从睡梦中挣扎着起来;另一部分仍然醒着的人则在黑暗中奔向战斗者的喧闹声。
§36.24.4hostes partim per ruinas iacentis muri transcendere conantur, partim scalis ascensus temptant, adversus quos undique ad opem ferendam concurrunt Aetoli.
敌人一部分试图越过倒塌城墙的废墟,一部分试图用梯子攀登,埃托利亚人从四面八方奔来迎战,以提供援助。
§36.24.5pars una, in qua aedificia extra urbem erant, neque defenditur neque oppugnatur; sed qui oppugnarent, intenti signum expectabant; §36.24.6defensor nemo aderat.
在城外有建筑物的一侧,既没有防御,也没有受到攻击;但负责进攻的人正紧张地等待着信号;那里没有防守者。
iam diluescebat, cum signum consul dedit; et sine ullo certamine partim per semirutos, partim scalis integros muros transcendere.
天已经亮了,执政官发出了信号;他们没有遇到任何抵抗,一部分人翻过了半毁的城墙,一部分人通过梯子翻过了完好的城墙。
simul clamor, index capti oppidi, est exauditus; undique Aetoli desertis stationibus in arcem fugiunt.
同时,听到了一声宣告城镇被占领的喊声;埃托利亚人纷纷放弃哨位,逃往卫城。
§36.24.7oppidum victores permissu consulis diripiunt, non tam ab ira nec ab odio, quam ut miles, coercitus in tot receptis ex potestate hostium urbibus, aliquo tandem loco fructum victoriae sentiret.
胜利者在执政官的允许下洗劫了城镇,这倒不是出于愤怒或仇恨,而是为了让那些在从敌人手中收复的众多城市中受到约束的士兵,终于能在某个地方享受到胜利的果实。
§36.24.8revocatos inde a medio ferme die milites cum in duas divisisset partes, unam radicibus montium circumduci ad rupem iussit quae, fastigio altitudinis par, media valle velut abrupta ab arce erat; §36.24.9sed adeo prope geminata cacumina eorum montium sunt, ut ex vertice altero conici tela in arcem possint; cum dimidia parte militum consul ab urbe escensurus in arcem signum ab iis, qui ab tergo in rupem evasuri erant, expectabat.
大约在中午时分,他召回了士兵,并把他们分成两部分,他命令其中一部分绕过山脚,前往一块岩石处,这块岩石在高度上与卫城的顶端相当,但被中间的峡谷与卫城隔开;然而,那些山峰的双顶非常接近,以至于可以从另一个山顶向卫城投掷投射物;执政官带着半数士兵准备从城市登上卫城,正在等待那些将从背后登上岩石的人发出信号。
§36.24.10non tulere qui in arce erant Aetoli primum eorum, qui rupem ceperant, clamorem, deinde impetum ab urbe Romanorum et fractis iam animis et nulla ibi praeparata re ad obsidionem diutius tolerandam, §36.24.11utpote congregatis feminis puerisque et imbelli alia turba in arcem, quae vix capere, nedum tueri multitudinem tantam posset.
卫城里的埃托利亚人无法承受,首先是那些占领了岩石的人发出的喊声,其次是罗马人从城市的进攻,因为他们的斗志已经丧失,而且那里也没有做好任何长期承受围攻的准备,因为妇女、儿童和其他没有战斗力的群众都聚集在卫城里,这里几乎容纳不下,更不用说保护这么多人了。
itaque ad primum impetum abiectis armis dediderunt sese.
因此,在第一次进攻时,他们就丢下武器投降了。
§36.24.12traditus inter ceteros princeps Aetolorum Damocritus est, qui principio belli decretum Aetolorum, quo accersendum Antiochum censuerant, T. Quinctio poscenti responderat, in Italia daturum, cum castra ibi Aetoli posuissent.
在其他人中,埃托利亚人的领袖达莫克里托斯被交了出来,他在战争开始时,当提图斯·昆克蒂乌斯索要埃托利亚人决定邀请安条克进驻的决议时,曾回答说,当埃托利亚人在意大利驻营时,他将在意大利交出它。
ob eam ferociam maius victoribus gaudium traditus fuit.
由于这种傲慢,他的被交出给胜利者带来了更大的快乐。

词汇与语法注释

  1. 36.24.2ab una — ab una (sc. parte)。与上一节的 ab tribus partibus(从三个方向)相对应,意为在四个方向中的“剩下的一侧方向”。
  2. 36.24.3Aetoli pars sopiti ... corpora ... moliebantur — 意义一致(synesis)。受复数主语 Aetoli 的影响,单数名词 pars 的谓语(分词 sopiti、动词 moliebantur 以及后半句的 currunt)都使用了复数形式。
  3. 36.24.6transcendere — 历史不定式(historical infinitive),用作主句的主动词。虽然在语法上也可以解释为第三人称复数完成式 transcenderunt 的缩略形式(transcendere),但通常被视为历史不定式。
  4. 36.24.12in Italia daturum — 取决于 responderat 的间接引语中的将来主动不定式(daturum [esse])。daturum 的暗含主语是关系从句的主语 Damocritus。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §36.24.1-36.24.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:36.24.1-36.24.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。