§34.33.1sub haec Aristaenus nunc monere Nabim, nunc etiam orare, ut, dum liceret dum occasio esset, sibi ac fortunis suis consuleret; §34.33.2referre deinde nominatim tyrannos civitatium finitimarum coepit, qui deposito imperio restitutaque libertate suis non tutam modo sed etiam honoratam inter civis senectutem egissent.
对此,阿里斯泰诺斯时而劝告,时而甚至恳求纳比斯,在还允许、还有机会的时候,为他自己及他的财产考虑;接着,他开始指名道姓地提及邻近城邦的僭主,他们在放弃支配权、向自己的人民恢复自由之后,在市民中不仅度过了安全而且尊贵的晚年。
§34.33.3his dictis in vicem auditisque nox prope diremit colloquium.
随着这些话被轮流说出和听取,夜色几乎中断了会谈。
postero die Nabis Argis se cedere ac deducere praesidium, quando ita Romanis placeret, et captivos et perfugas redditurum dixit; §34.33.4aliud si quid postularent, scriptum ut ederent petiit, ut deliberare cum amicis posset.
第二天,纳比斯说,既然罗马人如此决定,他将撤出阿哥斯并撤走守备队,并且将归还捕虏和逃兵;如果他们还有其他要求,他请求他们以书面形式提出,以便他能与朋友们商议。
§34.33.5ita et tyranno tempus datum ad consultandum est, et Quinctius sociorum etiam principibus adhibitis habuit consilium.
这样,僭主得到了考虑的时间,而昆克蒂乌斯也召集了盟友的首领们举行了会议。
§34.33.6maximae partis sententia erat perseverandum in bello esse et tollendum tyrannum; numquam aliter tutam libertatem Graeciae fore; §34.33.7satius multo fuisse non moveri bellum adversus eum quam omitti motum; §34.33.8et ipsum velut comprobata dominatione firmiorem futurum auctore iniusti imperii adsumpto populo Romano et exemplo multos in aliis civitatibus ad insidiandum libertati civium suorum incitaturum.
大多数人的意见是应当坚持战争并消除僭主;否则希腊的自由将永远得不到保障;与其在战争开始后放弃,还不如当初根本不对他发动战争;并且他自己,仿佛其统治得到了认可一样,由于将罗马人民作为其不义支配的保证人,将会变得更加巩固,并且会通过这一先例,煽动其他城邦的许多人去图谋其市民的自由。
§34.33.9ipsius imperatoris animus ad pacem inclinatior erat.
统帅本人的心意则更倾向于和平。
videbat enim compulso intra moenia hoste nihil praeter obsidionem restare, eam autem ancipitem fore et diuturnam; §34.33.10non enim Gytheum, quod ipsum tamen traditum, non expugnatum esset, sed Lacedaemonem, validissimam urbem viris armisque, oppugnaturos.
因为他看到,在敌人被逼入城墙内之后,除了围城战之外别无选择,而围城战将是吉凶难料且旷日持久的;因为他们将要围攻的不是吉苏姆(它本身毕竟是投降的,而不是被强攻攻克的),而是斯巴达,这是一座在人力和武器上都极其强固的城市。
§34.33.11unam spem fuisse, si qua admoventibus exercitum dissensio inter ipsos ac seditio excitari posset; cum signa portis prope inferri cernerent, neminem se movisse.
唯一的希望曾是,如果在他们推进军队时,在敌人内部能激起某种不和与叛乱;但当他们看到军旗几乎要逼近城门时,却没有一个人有所行动。
§34.33.12adiciebat et cum Antiocho infidam pacem Villium legatum inde redeuntem nuntiare; multo maioribus quam ante terrestribus navalibusque copiis in Europam eum transisse.
他还补充说,从那里回来的使节维利乌斯报告说,与安条克的和平是不可靠的;而且他带着比以前庞大得多的陆军和海军部队渡海到了欧洲。
§34.33.13si occupasset obsidio Lacedaemonis exercitum, quibus aliis copiis adversus regem tam validum ac potentem bellum gesturos?
如果对斯巴达的围攻牵制了军队,他们将用什么其他部队去对抗一个如此强盛和强大的国王进行战争呢?
§34.33.14haec propalam dicebat; illa tacita suberat cura, ne novus consul Graeciam provinciam sortiretur et inchoata belli victoria successori tradenda esset.
这些话他是公开说的;但在内心深处潜藏着这样的忧虑:唯恐新的执政官通过抽签获得希腊作为其行省,而已经开始的战争胜利将不得不移交给继任者。