Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §34.33.1-34.33.14

ナビスの和約案提示とローマ軍営での和戦両論

1200 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アリスタイノスはナビスに妥協を促し、ナビスはアルゴス撤退を含む和解案を提示する。ローマ側では、僭主の排除と戦争継続を望む同盟国に対し、フラミニヌスは包囲戦の長期化やアンティオコスの脅威、執政官の交代期を考慮して、内心では早期和平を望む。

§34.33.1sub haec Aristaenus nunc monere Nabim, nunc etiam orare, ut, dum liceret dum occasio esset, sibi ac fortunis suis consuleret;
これに対してアリスタイノスは、今やナビスに忠告し、今やまた、まだ許され、機会があるうちに、自身と自身の財産のために策を講じるよう懇願した。
§34.33.2referre deinde nominatim tyrannos civitatium finitimarum coepit, qui deposito imperio restitutaque libertate suis non tutam modo sed etiam honoratam inter civis senectutem egissent.
次いで彼は、支配権を放棄し、自らの市民に自由が回復されたのち、市民の間で安全なだけでなく名誉ある老後を送った近隣都市の僭主たちを名指しで挙げ始めた。
§34.33.3his dictis in vicem auditisque nox prope diremit colloquium.
これらのことが互いに語られ、聞かれた後、夜が訪れたため会談はほぼ打ち切られた。
postero die Nabis Argis se cedere ac deducere praesidium, quando ita Romanis placeret, et captivos et perfugas redditurum dixit;
翌日、ナビスは、ローマ人たちがそう望むのであれば、自分はアルゴスから撤退して守備隊を引き揚げ、捕虜と脱走兵を返還するつもりであると述べた。
§34.33.4aliud si quid postularent, scriptum ut ederent petiit, ut deliberare cum amicis posset.
もし他に何か要求があるならば、友人たちと相談できるように、それを書面で提示してほしいと求めた。
§34.33.5ita et tyranno tempus datum ad consultandum est, et Quinctius sociorum etiam principibus adhibitis habuit consilium.
こうして僭主には熟慮するための時間が与えられ、クィンクティウスもまた、同盟国の指導者たちをも招いて会議を開いた。
§34.33.6maximae partis sententia erat perseverandum in bello esse et tollendum tyrannum;
大多数の意見は、戦争を継続し、僭主を排除すべきであるというものであった。
numquam aliter tutam libertatem Graeciae fore;
そうしなければ、ギリシアの自由が安全になることは決してないからである。
§34.33.7satius multo fuisse non moveri bellum adversus eum quam omitti motum;
彼に対する戦争を起こさないことの方が、起こした戦争を途中で放棄することよりもはるかにましであった。
§34.33.8et ipsum velut comprobata dominatione firmiorem futurum auctore iniusti imperii adsumpto populo Romano et exemplo multos in aliis civitatibus ad insidiandum libertati civium suorum incitaturum.
そして彼自身、まるでその支配が認められたかのように、ローマ人民を不当な支配の保証人として得たことで、より強固な地位を築くだろうし、またその先例によって、他の都市の多くの者たちを、自らの市民の自由を陥れるよう駆り立てるだろう。
§34.33.9ipsius imperatoris animus ad pacem inclinatior erat.
将軍自身の心は、より平和へと傾いていた。
videbat enim compulso intra moenia hoste nihil praeter obsidionem restare, eam autem ancipitem fore et diuturnam;
なぜなら彼は、敵が城壁内に追い詰められた今、包囲戦以外には何も残されておらず、しかもそれは予断を許さず、長期にわたるものになるだろうと見ていたからである。
§34.33.10non enim Gytheum, quod ipsum tamen traditum, non expugnatum esset, sed Lacedaemonem, validissimam urbem viris armisque, oppugnaturos.
彼らが攻撃しようとしているのは、それ自体、引き渡されたのであって力ずくで攻略されたわけではなかったギュテウムではなく、人員と兵器において極めて強固な都市であるスパルタだからである。
§34.33.11unam spem fuisse, si qua admoventibus exercitum dissensio inter ipsos ac seditio excitari posset; cum signa portis prope inferri cernerent, neminem se movisse.
唯一の希望は、軍を進めるときに、彼らの間で何か不和や反乱が起こされうるかということであったが、軍旗が門のすぐ近くまで運ばれるのを目にしても、誰も身を動かさなかった。
§34.33.12adiciebat et cum Antiocho infidam pacem Villium legatum inde redeuntem nuntiare; multo maioribus quam ante terrestribus navalibusque copiis in Europam eum transisse.
彼はまた、アジアから帰還した使節ウィッリウスが、アンティオコスとの和平は不確かなものであると報告していること、また彼が以前よりもはるかに大規模な陸軍と海軍の軍隊を率いてヨーロッパへ渡ったことを付け加えていた。
§34.33.13si occupasset obsidio Lacedaemonis exercitum, quibus aliis copiis adversus regem tam validum ac potentem bellum gesturos?
もしスパルタの包囲戦が軍を拘束してしまったら、これほど強大で強力な王に対して、他にいかなる軍隊で戦争を行うというのだろうか。
§34.33.14haec propalam dicebat;
これらのことを彼は公に語っていた。
illa tacita suberat cura, ne novus consul Graeciam provinciam sortiretur et inchoata belli victoria successori tradenda esset.
しかし、新しい執政官がギリシアを任務地としてくじで引き当て、開始されたばかりの戦争の勝利を後継者に引き渡さねばならなくなるのではないかという、隠された懸念が心の内にあった。

語釈・文法注

  1. 34.33.1monere ..., orare — 歴史的不定詞(infinitivus historicus)であり、主文の動詞として未完了過去(monebat, orabat)と同等に機能している。主語は Aristaenus。
  2. 34.33.2deposito imperio restitutaque libertate suis — "deposito imperio" と "restituta [que] libertate" という二つの奪格絶対構文。"suis" は "restituere"(回復する)の与格間接目的語で、名詞的に「彼らの人々(市民)に」を意味する。
  3. 34.33.8auctore iniusti imperii adsumpto populo Romano — "populo Romano adsumpto" という奪格絶対構文の中に、"auctore"(保証人、主唱者)が述語的補語として同格に置かれている。「ローマ人民を不当な支配の保証人として得たことで」の意。
  4. 34.33.11si qua ... posset — 接続法未完了過去 "posset" を伴う "si" 節。ここでは条件節ではなく、名詞 "spes"(希望)の内容を具体化する間接疑問節(「〜しうるかどうかという希望」)のように機能している。
  5. 34.33.14ne novus consul Graeciam provinciam sortiretur — 懸念を示す名詞 "cura"(懸念、心配)の内容を導く "ne" 節。接続法未完了過去 "sortiretur" を伴い、「新しい執政官がギリシアを任務地として引き当てるのではないかという懸念」を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §34.33.1-34.33.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.33.1-34.33.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。