§34.1.1inter bellorum magnorum aut vixdum finitorum aut imminentium curas intercessit res parva dictu, sed quae studiis in magnum certamen excesserit.
在那些或勉强结束、或迫在眉睫的大战的种种忧虑之中,插进了一件微不足道的事,但它因人们的热情而演变成了一场伟大的争论。
§34.1.2M. Fundanius et L. Valerius tribuni plebi ad plebem tulerunt de Oppia lege abroganda.
平民护民官马尔库斯·丰达尼乌斯和卢基乌斯·瓦莱里乌斯向平民会议提交了关于废除奥皮乌斯法的提案。
§34.1.3tulerat eam C. Oppius tribunus plebis Q. Fabio Ti. Sempronio consulibus, in medio ardore Punici belli, ne qua mulier plus semunciam auri haberet neu vestimento versicolori uteretur neu iuncto vehiculo in urbe oppidove aut propius inde mille passus nisi sacrorum publicorum causa veheretur.
该法是平民护民官盖乌斯·奥皮乌斯在昆克图斯·法比乌斯和提贝里乌斯·塞姆普罗尼乌斯担任执政官期间,即布匿战争最激烈的时期提出的,规定任何妇女不得拥有超过半盎司的黄金,不得穿着五彩衣服,除因公共祭祀外,不得在城市、城镇或距离其一英里以内的地方乘坐畜力车辆。
§34.1.4M. et P. Iunii Bruti tribuni plebis legem Oppiam tuebantur nec eam se abrogari passuros aiebant; ad suadendum dissuadendumque multi nobiles prodibant; §34.1.5Capitolium turba hominum faventium adversantiumque legi complebatur.
平民护民官马尔库斯和普布利乌斯·尤尼乌斯·布鲁图斯维护奥皮乌斯法,并声称他们不会容许其被废除;许多贵族站出来发表赞成或反对该法的演说;卡皮托利乌斯山上挤满了支持和反对该法的民众。
matronae nulla nec auctoritate nec verecundia nec imperio virorum contineri limine poterant, omnis vias urbis aditusque in forum obsidebant viros descendentis ad forum orantes, ut florente re publica, crescente in dies privata omnium fortuna matronis quoque pristinum ornatum reddi paterentur.
任何妇女都无法因丈夫的权威、羞耻心或命令而留在家里,她们占领了城市的所有道路和通往广场的入口,恳求着下到广场的男人们,在国家繁荣、每个人的私有财富日益增长之际,也应容许恢复妇女们原有的装束。
§34.1.6augebatur haec frequentia mulierum in dies; nam etiam ex oppidis conciliabulisque conveniebant.
妇女的聚集人数与日俱增;因为她们甚至从周边的城镇和集议所聚集而来。
§34.1.7iam et consules praetoresque et alios magistratus adire et rogare audebant; ceterum minime exorabilem alterum utique consulem, M. Porcium Catonem, habebant, qui pro lege, quae abrogabatur, ita disseruit:
如今她们甚至敢于接近并恳求执政官、裁判官和其他政务官;然而,她们发现另一位执政官马尔库斯·波尔基乌斯·加图极难说服,他针对那部即将被废除的法律发表了如下辩论: