Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §33.8.1-33.8.14

腓力全军出击与马其顿方阵的集结部署

第 1126 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

腓力国王因信以为夸大的捷报而亲率全军出击,罗马将领弗拉米尼努斯也迎战。腓力虽一度因战局逆转而动摇,但因无退路而决意决战,下令方阵加深纵深、紧密排列以作冲锋准备。

§33.8.1laetior res quam pro successu pugnae nuntiata, cum alii super alios recurrentes ex proelio clamarent fugere pavidos Romanos, §33.8.2invitum et cunctabundum et dicentem temere fieri, non locum sibi placere, non tempus, perpulit, ut educeret omnes copias in aciem.
比实际战果更为夸大的捷报,伴随着从战场上接连跑回的人大声呼喊着惊恐的罗马人正在逃跑,驱使着那原本不情愿、犹豫不决,并声称此举过于鲁莽、地势和时机都不合心意的国王,将全部军队带出投入战场。
§33.8.3idem et Romanus, magis necessitate quam occasione pugnae inductus, fecit.
罗马将领也同样做了,他与其说是由于战斗的契机,不如说是迫于无奈。
dextrum cornu elephantis ante signa instructis in subsidiis reliquit; laevo cum omni levi armatura in hostem vadit, §33.8.4simul admonens cum iisdem Macedonibus pugnaturos, quos ad Epiri fauces, montibus fluminibusque saeptos, victa naturali difficultate locorum expulissent acieque expugnassent, §33.8.5cum iis, quos P. Sulpicii prius ductu obsidentes in Eordaeam aditum vicissent; fama stetisse, non viribus Macedoniae regnum; eam quoque famam tandem evanuisse.
他将右翼留在后备队中,并将战象部署在军旗前;自己则率领左翼及所有的轻装部队向敌人推进,同时提醒他们,他们将与之战斗的,正是那群曾在伊庇鲁斯峡谷被山川阻隔、却被他们克服自然地形困难驱逐并击败的同一个马其顿人;也是那群先前在普布利乌斯·苏尔皮基乌斯的统帅下、企图封锁进入埃奥尔代亚通路时被他们击败的敌人;并指出马其顿王国此前是靠声望而非实力维持的,而如今连这声望也终于烟消云散了。
§33.8.6iam perventum ad suos in ima valle stantes erat, qui adventu exercitus imperatorisque pugnam renovant impetuque facto rursus avertunt hostem.
此时已到达站在谷底的己方士兵处,他们因军队和将军的到来重整旗鼓、重开战斗,并发起冲锋,再次击退了敌人。
§33.8.7Philippus cum caetratis et cornu dextro peditum, robore Macedonici exercitus, quam phalangem vocabant, prope cursu ad hostem vadit; §33.8.8Nicanori, ex purpuratis uni, ut cum reliquis copiis confestim sequatur, imperat.
腓力率领轻盾兵和作为马其顿军队精锐的步兵右翼(即他们所称的方阵),几乎用跑步的速度向敌人冲去;他命令近臣之一尼卡诺尔率领其余部队随即紧跟。
§33.8.9primo, ut in iugum evasit, et iacentibus ibi paucis armis corporibusque hostium proelium eo loco fuisse pulsosque inde Romanos et pugnari prope castra hostium vidit, ingenti gaudio est elatus.
起初,当他登上山脊,看到地上零星躺着的敌人兵器和尸体,得知战斗曾在此地发生、罗马人已从此处被击退、且战斗正于敌人营地附近进行时,他欣喜若狂。
§33.8.10mox refugientibus suis et terrore verso paulisper incertus, an in castra reciperet copias, trepidavit; §33.8.11deinde ut adpropinquabat hostis, et praeterquam quod caedebantur aversi nec, nisi defenderentur, servari poterant ne ipsi quidem in tuto iam receptus erat, §33.8.12coactus nondum adsecuta parte suorum periculum summae rerum facere, equites levemque armaturam, qui in proelio fuerant, §33.8.13dextero in cornu locat, caetratos et Macedonum phalangem hastis positis, quarum longitudo impedimento erat, gladiis rem gerere iubet.
不久,随着己方士兵败退、恐慌逆转,他一时有些慌乱,犹豫是否应该将部队撤回营地;随后,由于敌人正在逼近,且除了背向敌人的部下正遭屠杀、若不加保护便无法生还之外,连他自己也已无安全退路,他被迫在己方部分兵力尚未到达的情况下决一死战,将曾参与战斗的骑兵和轻装部队部署在右翼,并命令轻盾兵和马其顿方阵放下因长度而成为累赘的长矛,改用短剑进行肉搏。
§33.8.14simul ne facile perrumperetur acies, dimidium de fronte demptum introrsus porrectis ordinibus duplicat, ut longa potius quam lata acies esset; simul et densari ordines iussit, ut vir viro, arma armis iungerentnr.
同时,为了防止战线被轻易突破,他将正面宽度减半,向内延伸队列使其深度翻倍,使战线呈现纵深而非横宽;同时他还下令紧密队列,使兵兵相接、器器相贴。

词汇与语法注释

  1. §33.8.1laetior res — 主句的主语,支配 §33.8.2 中的动词 `perpulit`。`laetior res` 意为“比实际更令人高兴的事情(捷报)”,由 `nuntiata` 修饰。`quam pro successu pugnae`(与实际战斗的胜利程度相比)表示比较的基准。
  2. §33.8.4pugnaturos — 由分词 `admonens` 引导的间接引语中“对格与不定式”结构的谓语(省略了 `pugnaturos esse` 中的 `esse`)。作为主语的对格 `se`(他们自己)也被省略,整体意为“提醒他们(他们)将与……战斗”。
  3. §33.8.5fama stetisse, non viribus Macedoniae regnum — 同样是依赖于 `admonens`(§33.8.4)的间接引语中的“对格与不定式”从句。`regnum`(王国)是主语,`stetisse`(stare“屹立、维持”的完成时不定式)是谓语动词。`fama`(靠声望)和 `viribus`(靠实力)都是表示手段或原因的夺格。
  4. §33.8.7quam phalangem vocabant — 关系代词 `quam`(对格、阴性、单数)在性、数上没有与它的语法先行词(中性名词 `cornu` 或 `robur`)一致,而是与关系从句内部的补足语 `phalangem`(阴性、单数)一致(吸引同化现象)。
  5. §33.8.11receptus — 并非动词的完成时分词,而是第四变格名词 `receptus, -us`(阳性:退路、撤退)的单数主格。作为从句的主语(“即使对他自己而言也已无退路”),支配动词 `erat`。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §33.8.1-33.8.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:33.8.1-33.8.14

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。