Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §31.36.1-31.36.11

腓力的伏击失败与急袭罗马粮草队

第 1063 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

马其顿国王企图通过伏兵袭击罗马人,但由于部下过早行动而失败。执政官随后转移营地,国王乘机对分散采集粮食的罗马士兵发动急袭,造成惨重伤亡。

§31.36.1uno deinde intermisso die, cum omnibus copiis equitum levisque armaturae pugnaturus rex esset, nocte caetratos, quos peltastas vocant, loco §31.36.2opportuno inter bina castra in insidiis abdiderat praeceperatque Athenagorae et equitibus, ut, si aperto proelio procederet res, uterentur fortuna, si minus, cedendo sensim ad insidiarum locum hostem pertraherent.
随后相隔一天,当国王准备率领全部骑兵和轻装部队进行战斗时,他在夜间将那些被称为轻盾兵的盾牌兵隐藏在两军军营之间的一个合适地点,以此设下伏兵,并指示阿特纳戈拉斯和骑兵们:如果正面交战中局势进展顺利,就把握住机会;如果不然,就通过逐渐撤退,将敌人诱引到设伏的地点。
§31.36.3et equitatus quidem cessit, duces caetratae cohortis non satis expectato signo ante tempus excitatis suis occasionem bene gerendae rei amisere.
骑兵确实撤退了,但轻盾兵营的指挥官们由于未能充分等待信号,在不妥当的时间过早地唤醒了自己的人马,从而失去了建功立业的良机。
Romanus et aperto proelio victor et tutus a fraude insidiarum in castra sese recepit.
罗马人不仅在正面战斗中获得了胜利,而且免受伏兵的暗算,安全地撤回了营地。
§31.36.4postero die consul omnibus copiis in aciem descendit ante prima signa locatis elephantis, quo auxilio tum primum Romani, quia captos aliquot bello Punico habebant, usi sunt.
第二天,执政官率领全部军队下到战场排开战阵,并将大象部署在最前线的军旗前。 这是罗马人第一次使用这种辅助力量,因为他们在布匿战争中俘获并保有一些大象。
§31.36.5ubi latentem intra vallum hostem vidit, in tumulos quoque ac sub ipsum vallum exprobrans metum successit.
当他看到敌人躲在土垒后面时,他便推进到小丘上乃至土垒下方,以此羞辱他们的胆怯。
postquam ne tum quidem potestas pugnandi dabatur, quia ex tam propinquis stativis parum tuta frumentatio erat, dispersos milites per agros equitibus extemplo invasuris, §31.36.6octo fere inde milia, intervallo tutiorem frumentationem habiturus, castra ad)ttolobum — id est loco nomen — movit.
在此之后,由于即便在那时也无法获得交战的机会,且因为从如此邻近的驻军地出发,分散在田野中的士兵随时会遭到骑兵的袭击,使得采集粮食不够安全,因此为了凭借距离获得更安全的采粮环境,他将营地从该处向外移动了大约八英里,迁移到)ttolobum ――这是该地点的名字。
§31.36.7cum in propinquo agro frumentarentur Romani, primo rex intra vallum suos tenuit, ut cresceret socordia simul et neglegentia cum audacia hosti.
当罗马人在附近的田野里采集粮食时,国王起初将自己的人马留在土垒内,以便让敌人在大胆的同时,懈怠和疏忽也一同增长。
§31.36.8ubi effusos vidit, cum omni equitatu et Cretensium auxiliaribus, quantum equitem velocissimi pedites cursu aequare poterant, citato profectus agmine inter castra Romana et frumentatores constituit signa.
当他看到罗马人散开时,他率领全部骑兵和克里特辅助兵,以最快的步兵在奔跑中能够跟上骑兵速度的兵力,以急行军出发,在罗马营地和采粮兵之间安设了军旗。
§31.36.9inde copiis divisis partem ad consectandos vagos frumentatores emisit dato signo, ne quem vivum relinquerent, cum parte ipse substitit itineraque, quibus ad castra recursuri videbantur hostes, obsedit.
随后,他将兵力分开,派出一部去追击四处散开的采粮兵,并发出不留活口的信号;他自己则率领另一部留驻,封锁了敌人似乎会逃回营地的通道。
§31.36.10iam passim caedes ac fuga erat, necdum quisquam in castra Romana nuntius cladis pervenerat, §31.36.11quia refugientes in regiam stationem incidebant, et plures ab obsidentibus vias quam ab emissis ad caedem interficiebantur.
此时到处都是杀戮与逃亡,但灾难的噩耗还没有任何传信人送到罗马营地,因为逃跑的人纷纷撞上了国王的哨所,死在封锁道路的士兵手里的人,比死在那些被派去屠杀的士兵手里的人还要多。
tandem inter medias hostium stationes elapsi quidam trepidi tumultum magis quam certum nuntium intulerunt castris.
最后,一些惊恐万状的人从敌人的哨所中间溜了过去,给营地带去的与其说是确切的消息,不如说是混乱的恐慌。

词汇与语法注释

  1. 31.36.1cum omnibus copiis equitum levisque armaturae pugnaturus rex esset — 由主动将来分词 `pugnaturus` 与 `esse` 的虚拟式未完成过去时 `esset` 构成的主动迂回虚拟式,在 `cum` 引导的让步/环境从句中表示国王当时的意图或计划(“正准备战斗时”)。
  2. 31.36.2si minus — 条件句中的否定省略表达,相当于 `si non`(如果不然、如果事情进展不顺利),与前句的肯定条件 `si aperto proelio procederet res` 形成对比。
  3. 31.36.5dispersos milites per agros equitibus extemplo invasuris — 包含主动将来分词 `invasuris`(修饰 `equitibus`,皆为夺格)的夺格绝对结构。字面意思是“在骑兵即将立刻袭击散布于田野中的士兵的情况下”,用以表达紧迫的危险或担忧,构成了 `quia` 原因从句内部的伴随情况。
  4. 31.36.8quantum equitem velocissimi pedites cursu aequare poterant — 由关系代词 `quantum` 引导的限制性从句,限定了克里特辅助步兵的数量。字面意思是“最快的步兵在奔跑中能够与骑兵(集合单数 `equitem`)并驾齐驱的那么多(步兵)”。
  5. 31.36.11plures ab obsidentibus vias quam ab emissis ad caedem — 由比较级 `plures` 和 `quam` 构成的比较结构,连接了两个带介词 `ab` 的分词名词化动作主体结构:`ab obsidentibus vias`(被那些封锁道路的人,现在分词)和 `ab emissis ad caedem`(被那些为了屠杀而被派出去的人,语气上为完成被动分词),意为“死在封锁道路者手下的人多于死在被派去屠杀者手下的人”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §31.36.1-31.36.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.36.1-31.36.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。