§31.36.1uno deinde intermisso die, cum omnibus copiis equitum levisque armaturae pugnaturus rex esset, nocte caetratos, quos peltastas vocant, loco §31.36.2opportuno inter bina castra in insidiis abdiderat praeceperatque Athenagorae et equitibus, ut, si aperto proelio procederet res, uterentur fortuna, si minus, cedendo sensim ad insidiarum locum hostem pertraherent.
그 후 하루를 거른 뒤, 왕이 기병과 경장보병의 전군을 이끌고 결전을 벌이려 했을 때, 밤사이에 카이트라티(그들은 이들을 펠타스타이라 불렀다)를 두 진영 사이의 적당한 장소에 복병으로 숨겨두고, 아테나고라스와 기병들에게는 만약 정면 전투에서 일이 잘 풀리면 그 행운을 이용하고, 그렇지 않다면 서서히 후퇴함으로써 적을 복병이 있는 곳으로 유인하라고 명령해 두었다.
§31.36.3et equitatus quidem cessit, duces caetratae cohortis non satis expectato signo ante tempus excitatis suis occasionem bene gerendae rei amisere.
그리고 기병은 실제로 후퇴했으나, 카이트라티 부대의 지휘관들이 신호를 충분히 기다리지 않고 예정보다 이르게 부하들을 깨워 움직이는 바람에 일을 성공시킬 기회를 놓쳐버렸다.
Romanus et aperto proelio victor et tutus a fraude insidiarum in castra sese recepit.
로마군은 정면 전투에서도 승리자가 되었고, 복병의 함정으로부터도 무사하여 진영으로 퇴각했다.
§31.36.4postero die consul omnibus copiis in aciem descendit ante prima signa locatis elephantis, quo auxilio tum primum Romani, quia captos aliquot bello Punico habebant, usi sunt.
다음날 집정관은 전군을 거느리고 전투 대형으로 내려왔으며, 최전선 군기 앞에 코끼리들을 배치했는데, 이 보조 병력은 포에니 전쟁에서 포획하여 몇 마리 보유하고 있었기에 로마인들이 그때 처음으로 사용한 것이었다.
§31.36.5ubi latentem intra vallum hostem vidit, in tumulos quoque ac sub ipsum vallum exprobrans metum successit.
적이 토성 내부에 숨어 있는 것을 본 집정관은 그들의 비겁함을 비난하며 언덕 위와 토성 바로 밑까지 진격했다.
postquam ne tum quidem potestas pugnandi dabatur, quia ex tam propinquis stativis parum tuta frumentatio erat, dispersos milites per agros equitibus extemplo invasuris, §31.36.6octo fere inde milia, intervallo tutiorem frumentationem habiturus, castra ad)ttolobum — id est loco nomen — movit.
그 후 그때조차도 전투의 기회가 주어지지 않자, 이토록 가까운 주둔지에서는 흩어진 군사들이 들판에서 즉시 기병의 습격을 받을 우려가 있어 식량 조달이 충분히 안전하지 못했으므로, 거기서 약 8마일 떨어진 곳으로, 거리를 두어 더 안전한 식량 조달을 도모하고자)ttolobum — 이는 그곳의 이름이다 — 으로 진영을 옮겼다.
§31.36.7cum in propinquo agro frumentarentur Romani, primo rex intra vallum suos tenuit, ut cresceret socordia simul et neglegentia cum audacia hosti.
로마인들이 가까운 들판에서 식량을 조달하고 있을 때, 처음에 왕은 부하들을 토성 안에 머물게 하였는데, 이는 적에게 대담함과 동시에 태만함과 방심이 커지도록 하기 위함이었다.
§31.36.8ubi effusos vidit, cum omni equitatu et Cretensium auxiliaribus, quantum equitem velocissimi pedites cursu aequare poterant, citato profectus agmine inter castra Romana et frumentatores constituit signa.
그들이 흩어져 있는 것을 보자, 왕은 모든 기병과, 가장 빠른 보병들이 달려서 기병들과 보조를 맞출 수 있을 만큼의 크레타 보조병들을 이끌고 속보로 출발하여 로마 진영과 식량 조달병 사이에 군기를 세웠다.
§31.36.9inde copiis divisis partem ad consectandos vagos frumentatores emisit dato signo, ne quem vivum relinquerent, cum parte ipse substitit itineraque, quibus ad castra recursuri videbantur hostes, obsedit.
그리고 군대를 나누어 일부는 흩어진 식량 조달병들을 추격하도록 단 한 사람도 살려두지 말라는 신호와 함께 파견했고, 자신은 남은 군대와 함께 머물며 적들이 진영으로 도망쳐 돌아올 것으로 보이는 길들을 차단했다.
§31.36.10iam passim caedes ac fuga erat, necdum quisquam in castra Romana nuntius cladis pervenerat,
이미 사방에서 학살과 도망이 벌어지고 있었으나, 로마 진영에는 아직 이 참상의 소식을 전하는 전령이 아무도 도착하지 못했다.
§31.36.11quia refugientes in regiam stationem incidebant, et plures ab obsidentibus vias quam ab emissis ad caedem interficiebantur.
왜냐하면 도망치는 자들이 왕의 초소에 맞닥뜨렸고, 학살을 위해 파견된 자들에 의해서보다 길을 차단하고 있는 자들에 의해 더 많은 수가 죽임을 당했기 때문이다.
tandem inter medias hostium stationes elapsi quidam trepidi tumultum magis quam certum nuntium intulerunt castris.
마침내 적의 초소들 사이로 빠져나온 몇몇 겁에 질린 자들이 확실한 정보라기보다는 혼란을 진영에 전했다.