§31.1.1me quoque iuvat, velut ipse in parte laboris ac periculi fuerim, ad finem belli Punici pervenisse.
对我而言,能抵达迦太基战争的终点也是一件乐事,仿佛我自己也曾分担过其中的一部分劳苦与危险。
§31.1.2nam etsi profiteri ausum perscripturum res omnis Romanas in partibus singulis tanti operis fatigari minime conveniat, tamen, cum in mentem venit tris et sexaginta annos — §31.1.3tot enim sunt a primo Punico ad secundum bellum finitum — §31.1.4aeque multa volumina occupasse mihi, quam occupaverint quadringenti octoginta septem anni a condita urbe ad Ap. Claudium consulem, qui primum bellum Carthaginiensibus intulit, §31.1.5iam provideo animo, velut qui proximis litori vadis inducti mare pedibus ingrediuntur, quidquid progredior, in vastiorem me altitudinem ac velut profundum invehi, et crescere paene opus, quod prima quaeque perficiendo minui videbatur.
因为,尽管对于一个敢于承诺将写尽罗马全部历史的人来说,在这部巨著的每一个局部就感到疲惫是极不合适的,然而,当我想起这六十三年—— 因为从第一次迦太基战争到第二次战争结束确实有这么多年—— 对我而言,所占用的卷册数量,竟然与从建城到执政官阿庇乌斯·克劳狄乌斯(他首次对迦太基人发动战争)之间的四百八十七年所占用的一样多,我现在心中便已预见到,就像那些被引向最靠近海岸的浅滩、徒步涉入海洋的人一样,无论我如何前进,自己都在被带入更广阔的深处,仿佛是无底的深渊,而这部著作似乎几乎在增长,而原本人们以为它会随着前期各部分的逐一完成而减少。
§31.1.6pacem Punicam bellum Macedonicum excepit, periculo haudquaquam comparandum aut virtute ducis aut militum robore, §31.1.7claritate regum antiquorum vetustaque fama gentis et magnitudine imperii, quo multa quondam Europae, maiorem partem Asiae obtinuerant armis, prope nobilius.
迦太基的和平之后紧接着是马其顿战争,无论是在危险程度上,还是在将领的才能或士兵的强悍上,这都绝无法与前者相比,但由于其古老君主的显赫、该民族久负盛名的声誉,以及其帝国的庞大(他们曾以此帝国在武力上占领了欧洲的许多地方和亚洲的大部分),这几乎更为著名。
§31.1.8ceterum coeptum bellum adversus Philippum decem ferme ante annis triennio prius depositum erat, cum Aetoli et belli et pacis fuissent causa.
此外,大约十年前开始的针对腓力二世的战争已在三年前暂停,当时埃托利亚人曾是战争与和平的原因。
§31.1.9vacuos deinde pace Punica iam Romanos et infensos Philippo cum ob infidam adversus Aetolos aliosque regionis eiusdem socios pacem, §31.1.10tum ob auxilia cum pecunia nuper in Africam missa Hannibali Poenisque preces Atheniensium, quos agro pervastato in urbem compulerat, excitaverunt ad renovandum bellum.
此后,因迦太基的和平而闲暇下来、并对腓力充满敌意的罗马人——这既是因为腓力对埃托利亚人及该地区其他盟友的不守信用的和平,也是因为他最近带着资金向非洲派遣了援助汉尼拔和迦太基人的援军——受到了雅典人请求的鼓动而重开战争,雅典人已被他彻底摧毁了田野并被驱逐进城里。