Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §30.45.1-30.45.7

西庇阿的凯旋式与阿非利加努斯称号

第 1027 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

西庇阿经由西西里返回罗马,并举行了空前壮丽的凯旋式。此前不久去世的国王西法克斯获得了国葬,而西庇阿则因这场胜利成为第一位以征服之国名作为称号的罗马将军。

§30.45.1pace terra marique parta, exercitu in naves inposito, in Siciliam Lilybaeum traiecit.
在陆地和海上重获和平之后,将军队送上船只,他便渡海前往西西里岛的莉莉贝乌姆。
§30.45.2inde magna parte militum navibus missa ipse per laetam pace non minus quam victoria Italiam, effusis non urbibus modo ad habendos honores, sed agrestium etiam turba obsidente vias, Romam pervenit triumphoque omnium clarissimo urbem est invectus.
从那里用船遣送了大部分士兵后,他本人穿过了不仅因胜利也同样因和平而欢欣鼓舞的意大利。 不仅各城市的人群涌出以示敬意,乡村的群众也挤满了道路。 他抵达罗马,并在所有人中最为辉煌的凯旋式中进入了这座城市。
§30.45.3argenti tulit in aerarium pondo centum triginta tria milia.
他向国库运送了十三万三千磅银子。
militibus ex praeda quadringenos aeris divisit.
他从战利品中给士兵们每人分发了四百阿斯。
§30.45.4morte subtractus spectaculo magis hominum quam triumphantis gloriae Syphax est, Tiburi haud ita multo ante mortuus, quo ab Alba traductus fuerat.
西法克斯因死亡而免于成为人们的围观之物,这与其说是免于成为凯旋者的荣耀,不如说更是免于大众的瞩目。 他在此前不久死于蒂布尔,那是他从阿尔巴被转移去的地方。
conspecta tamen mors eius fuit, quia publico funere est elatus.
然而,他的死亡还是引人注目的,因为他是以国葬的形式被送葬的。
§30.45.5hunc regem in triumpho ductum Polybius, haudquaquam spernendus auctor, tradit.
波利比乌斯,一位绝不容忽视的历史学家,记载这位国王曾在凯旋式中被押解随行。
secutus Scipionem triumphantem est pilleo capiti inposito Q. Terentius Culleo, omnique deinde vita, ut dignum erat, libertatis auctorem coluit.
昆图斯·特伦提乌斯·库莱奥头戴自由帽紧跟在凯旋的西庇阿之后,并在余生的所有时间里,正如理所应当的那样,将他尊为他自由的恩人。
§30.45.6Africani cognomen militaris prius favor an popularis aura celebraverit an, sicuti Felicis Syllae Magnique Pompei patrum memoria, coeptum ab adsentatione familiari sit, parum compertum habeo.
究竟是军队的拥戴还是民众的青睐首先使“阿非利加努斯”这一称号流传开来,抑或正如我们父辈记忆中的“幸运儿”苏拉和“伟大”庞培一样,它始于身边人的阿谀奉承,我并不能确切地知道。
§30.45.7primus certe hic imperator nomine victae ab se gentis est nobilitatus; exemplo deinde huius nequaquam victoria pares insignes imaginum titulos claraque cognomina familiarum asciverunt.
当然,这位将军是第一个因被他征服的民族之名而获得尊荣的人;此后,效仿他的先例,在胜利上绝不能与他相提并论的人,也为他们祖先的肖像冠上辉煌的铭文,并为他们的一族采纳显赫的称号。

词汇与语法注释

  1. §30.45.2effusis non urbibus modo ad habendos honores, sed agrestium etiam turba obsidente vias — 两个独立夺格的并列结构:由 'effusis ... urbibus'(动词完了受动分词)与 'turba obsidente'(现在分词)组成。在前者中,'urbibus' 作为借代指代城中居民,并带有表示目的的动形容词短语 'ad habendos honores'。在后者中,现在分词 'obsidente' 修饰 'turba',并以 'vias' 作为其直接宾语。
  2. §30.45.4morte subtractus spectaculo magis hominum quam triumphantis gloriae Syphax est — 主句的主干为 'Syphax est morte subtractus'(“西法克斯因死亡而得以免除/被夺走”)。'spectaculo' 是依赖于分词 'subtractus' 的分离夺格(或与格)。短语 'spectaculo magis hominum quam triumphantis gloriae' 意为“免于成为普通人的围观之物,这与其说是免于成为凯旋者荣耀(的一部分)”。'hominum' 在此作主观(或客观)属格,'triumphantis' 是指代西庇阿的现在分词属格形式。
  3. §30.45.6parum compertum habeo — 此结构结合了动词 'habeo' 与完了受动分词 'compertum'(宾格中性单数)。在古典拉丁语中,这比单纯的现在完了时('comperi')更强调动作完成后的现存状态(“我持有已查明的事实”)。这一用法预示了后来罗曼语中复合过去时的形成。前面整个长间接疑问从句(... celebraverit ... an ... coeptum ... sit)在逻辑上充当了 'compertum' 的宾格宾语。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §30.45.1-30.45.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.45.1-30.45.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。