§30.45.1pace terra marique parta, exercitu in naves inposito, in Siciliam Lilybaeum traiecit.
육지와 바다에서 평화가 확보되자, 군대를 배에 태우고 시칠리아의 릴리바이움으로 건너갔다.
§30.45.2inde magna parte militum navibus missa ipse per laetam pace non minus quam victoria Italiam, effusis non urbibus modo ad habendos honores, sed agrestium etiam turba obsidente vias, Romam pervenit triumphoque omnium clarissimo urbem est invectus.
그곳에서 군사들의 대부분을 배편으로 보낸 후, 그 자신은 승리뿐만 아니라 평화로도 기뻐하는 이탈리아를 통과하였는데, 경의를 표하기 위해 도시들에서 사람들이 쏟아져 나왔을 뿐만 아니라 시골 사람들의 무리도 길을 메웠다. 그는 로마에 도착하여 모든 개선식 중 가장 찬란한 개선식을 치르며 시로 들어왔다.
§30.45.3argenti tulit in aerarium pondo centum triginta tria milia.
그는 국고에 은 13만 3천 파운드를 실어 날랐다.
militibus ex praeda quadringenos aeris divisit.
병사들에게는 전리품 중에서 1인당 400아스씩 나누어 주었다.
§30.45.4morte subtractus spectaculo magis hominum quam triumphantis gloriae Syphax est, Tiburi haud ita multo ante mortuus, quo ab Alba traductus fuerat.
시파크스는 개선하는 장군의 영광이라기보다는 오히려 사람들의 구경거리로부터 죽음에 의해 빼앗겨 면하게 되었다. 그는 그리 오래되지 않은 전에 알바에서 이송되었던 티부르에서 사망했다.
conspecta tamen mors eius fuit, quia publico funere est elatus.
그럼에도 그의 죽음은 사람들의 눈에 띄었는데, 국장으로 치러져 장지로 옮겨졌기 때문이다.
§30.45.5hunc regem in triumpho ductum Polybius, haudquaquam spernendus auctor, tradit.
결코 무시할 수 없는 저술가인 폴리비오스는 이 왕이 개선식에서 끌려갔다고 전한다.
secutus Scipionem triumphantem est pilleo capiti inposito Q. Terentius Culleo, omnique deinde vita, ut dignum erat, libertatis auctorem coluit.
개선하는 스키피오의 뒤를 머리에 필레우스 모자를 쓴 퀸투스 테렌티우스 쿨레오가 따랐으며, 그는 이후 평생 동안 당연한 일로 여기며 그를 자기 자유의 은인으로 섬겼다.
§30.45.6Africani cognomen militaris prius favor an popularis aura celebraverit an, sicuti Felicis Syllae Magnique Pompei patrum memoria, coeptum ab adsentatione familiari sit, parum compertum habeo.
'아프리카누스'라는 별칭을 군인들의 지지가 먼저 널리 퍼뜨렸는지, 아니면 민중의 호의가 그러했는지, 혹은 우리 부친들의 기억 속에 있는 '행운아' 술라나 '위대한' 폼페이우스처럼 측근들의 아첨에서 시작되었는지는 내게 그리 잘 알려져 있지 않다.
§30.45.7primus certe hic imperator nomine victae ab se gentis est nobilitatus;
확실히 자신이 정복한 민족의 이름으로 명예를 얻은 것은 이 장군이 처음이었다.
exemplo deinde huius nequaquam victoria pares insignes imaginum titulos claraque cognomina familiarum asciverunt.
그 후 그의 선례를 따라, 승리 면에서는 결코 그와 대등하지 못한 자들이 조상의 초상에 올릴 찬란한 명문과 가문의 영광스러운 별칭을 채택하게 되었다.