§30.45.1pace terra marique parta, exercitu in naves inposito, in Siciliam Lilybaeum traiecit.
陸と海で平和がもたらされると、軍隊を船に乗せ、シキリアのリリュバエウムへ渡った。
§30.45.2inde magna parte militum navibus missa ipse per laetam pace non minus quam victoria Italiam, effusis non urbibus modo ad habendos honores, sed agrestium etiam turba obsidente vias, Romam pervenit triumphoque omnium clarissimo urbem est invectus.
そこから、兵士たちの大部分を船で送り出すと、彼自身は、勝利によってだけでなく平和によっても喜びに沸くイタリアを通り、都市の住民が敬意を表するためにあふれ出ただけでなく、地方の人々の群れも道を塞ぐほど押し寄せる中、ローマに到着し、あらゆるものの中で最も輝かしい凱旋式を行って市に入った。
§30.45.3argenti tulit in aerarium pondo centum triginta tria milia.
彼は国庫に銀13万3千ポンドを運び込んだ。
militibus ex praeda quadringenos aeris divisit.
兵士たちには、戦利品から一人につき400アスを分配した。
§30.45.4morte subtractus spectaculo magis hominum quam triumphantis gloriae Syphax est, Tiburi haud ita multo ante mortuus, quo ab Alba traductus fuerat.
シファクスは、凱旋式の栄光からというよりは、むしろ人々の見世物から死によって連れ去られた。 彼はそれより少し前に、アルバから移送されていたティブルで亡くなっていたのである。
conspecta tamen mors eius fuit, quia publico funere est elatus.
しかしながら、彼の死は人目を引くものとなった。 なぜなら彼が国葬によって送られたからである。
§30.45.5hunc regem in triumpho ductum Polybius, haudquaquam spernendus auctor, tradit.
決して侮れない歴史家であるポリュビオスは、この王が凱旋式において引かれていったと伝えている。
secutus Scipionem triumphantem est pilleo capiti inposito Q. Terentius Culleo, omnique deinde vita, ut dignum erat, libertatis auctorem coluit.
凱旋するスキピオの後には、頭にピレウス帽を被ったクィントゥス・テレンティウス・クッレオが従い、その後は生涯を通じて、当然のこととして、彼を自分の自由の恩人として敬った。
§30.45.6Africani cognomen militaris prius favor an popularis aura celebraverit an, sicuti Felicis Syllae Magnique Pompei patrum memoria, coeptum ab adsentatione familiari sit, parum compertum habeo.
「アフリカヌス」という添え名を、軍人の支持が先に広めたのか、それとも民衆の好意がそうしたのか、あるいは、父たちの世代の記憶にある「幸運なる」スッラや「偉大なる」ポンペイウスのように、身近な者たちのお世辞から始まったのか、私は十分に確かめてはいない。
§30.45.7primus certe hic imperator nomine victae ab se gentis est nobilitatus;
確かに、自分が征服した民族の名によって名を高められたのは、この将軍が最初であった。
exemplo deinde huius nequaquam victoria pares insignes imaginum titulos claraque cognomina familiarum asciverunt.
その後、彼の例に倣って、勝利において決して及ばない者たちが、祖先の肖像の栄えある銘文や、一族の輝かしい添え名を採用するようになった。