Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §30.17.1-30.17.14

莱利乌斯凯旋汇报与元老院确认马西尼萨王位

第 998 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

莱利乌斯携西法克斯抵达罗马并汇报了非洲战役的胜利,引发民众极大欢欣,元老院为此决议进行为期四天的谢神祭。随后,马西尼萨的使节觐见元老院请求确认其王位,元老院予以批准并赠予其丰厚礼品与特权。

§30.17.1multis ante diebus Laelius cum Syphace primoribusque Numidarum captivis Romam venit, quaeque in Africa gesta essent, omnia ordine exposuit patribus, ingenti hominum et in praesens laetitia et in futurum spe.
许多天前,莱利乌斯与西法克斯及努米底亚人的主要囚犯一同到达罗马,并将非洲所发生的一切按顺序向元老院议员们作了汇报,这给人们带来了眼前的巨大喜悦和对未来的巨大希望。
§30.17.2consulti inde patres regem in custodiam Albam mittendum censuerunt, Laelium retinendum, donec legati Carthaginienses venirent.
随后,接受咨询的议员们决议将国王送往阿尔巴看管,并留住莱利乌斯,直到迦太基使节到来。
§30.17.3supplicatio in quadriduum decreta est.
决议举行四天的谢神祭。
P. Aelius praetor senatu misso et contione inde advocata cum C. Laelio in rostra escendit.
法官普布利乌斯·埃利乌斯在解散元老院并随后召集民会后,与盖乌斯·莱利乌斯一同登上了演讲台。
§30.17.4ibi vero audientes fusos Carthaginiensium exercitus, devictum et captum ingentis nominis regem, Numidiam omnem egregia victoria peragratam, §30.17.5tacitum continere gaudium non poterant, quin clamoribus quibusque aliis multitudo solet laetitiam inmodicam significarent.
在那里,人们听到迦太基的军队被击溃、名声显赫的国王被征服并俘虏、整个努米底亚因辉煌的胜利而被席卷,无法默默抑制自己的喜悦,禁不住用欢呼声以及群众惯常用来表达极度快乐的其他方式来宣泄。
§30.17.6itaque praetor extemplo edixit, uti aeditui aedes sacras omnes tota urbe aperirent, circumeundi salutandique deos agendique grates per totum diem populo potestas fieret.
因此,法官立即发布告示,要求庙宇守护人打开全市所有的神庙,使人民整天都有机会周游、敬拜神明并致谢。
§30.17.7postero die legatos Masinissae in senatum introduxit.
第二天,他将马西尼萨的使节引入元老院。
gratulati primum senatui sunt, quod P. Scipio prospere res in Africa gessisset; §30.17.8deinde gratias egerunt, quod Masinissam non appellasset modo regem, sed fecisset restituendo in paternum regnum, in quo post Syphacem sublatum, si ita patribus visum esset, sine metu et certamine esset regnaturus, §30.17.9dein conlaudatum pro contione amplissimis decorasset donis, quibus ne indignus esset, et dedisse operam Masinissam et porro daturum esse.
他们首先向元老院祝贺普布利乌斯·西庇阿在非洲顺利开展了事务;随后他们表示感谢,因为[西庇阿]不仅称马西尼萨为王,而且通过将他恢复到其父辈的王国中而使他真正成为了王,在那个王国中,在西法克斯被清除后,如果议员们同意,他将毫无畏惧和争斗地实行统治;此外,还感谢他由于在民会前赞扬了他,便用极丰盛的礼物装点了他,为了不辜负这些礼物,马西尼萨不仅过去尽了力,而且今后也将继续尽力。
§30.17.10petere, ut regium nomen ceteraque Scipionis beneficia et munera senatus decreto confirmaret; §30.17.11et, nisi molestum esset, illud quoque petere Masinissam, ut Numidas captivos, qui Romae in custodia essent, remitterent; id sibi amplum apud populares futurum esse.
他们请求元老院以其决议确认王号以及西庇阿的其他恩惠和礼物;并且,如果没有不便的话,马西尼萨也请求这一件事,即释放那些在罗马被看管的努米底亚俘虏;这在同胞中将为他带来极大的威望。
§30.17.12ad ea responsum legatis: rerum gestarum prospere in Africa communem sibi cum rege gratulationem esse; Scipionem recte atque ordine videri fecisse, quod eum regem appellaverit, et quidquid aliud fecerit, quod cordi foret Masinissae, ea patres comprobare ac laudare.
对于这些,使节们得到了答复:在非洲顺利开展的功绩所带来的祝贺,是他们与国王所共有的;西庇阿称他为王,似乎做得很正确且符合秩序,而且其他任何他所做的心合马西尼萨之意的事,议员们都予以赞同和赞扬。
§30.17.13munera, quae legati ferrent regi, decreverunt sagula purpurea duo cum fibulis aureis singulis et lato clavo tunicis, equos duo phaleratos, bina equestria arma cum loricis, et tabernacula militaremque supellectilem, qualem praeberi consuli mos esset.
他们决议了使节们带给国王的礼物:两件配有单个金带扣的紫色军用短氅、带有宽紫边的突尼卡、两匹饰有马具的马、两套配有胸甲的骑兵武器,以及按照惯例提供给执政官的那种帐篷和军用器具。
§30.17.14haec regi praetor mittere iussus.
法官被命令将这些送给国王。
legatis in singulos dona ne minus quinum milium, comitibus eorum milium aeris, et vestimenta bina legatis, singula comitibus Numidisque, qui ex custodia emissi redderentur regi; ad hoc aedes liberae, loca, lautia legatis decreta.
给使节们每人不少于五千阿斯的礼物,给他们的随员每人一千阿斯铜币,给使节们每人两套衣服,给随员们以及从看管中释放并归还国王的努米底亚人们每人一套衣服;此外,还为使节们决议了免费住所、席位和款待礼遇。

词汇与语法注释

  1. 30.17.1ingenti hominum et in praesens laetitia et in futurum spe — 带有名词 laetitia 和 spe 的夺格短语。在语境中,它表示伴随情况或原因,即莱利乌斯的报告“给人们带来了眼前的巨大喜悦和对未来的巨大希望”。属格 hominum(“人们的”)共同修饰 laetitia 和 spe。
  2. 30.17.4ibi vero audientes — audientes 是复数主格的现在分词。虽然语法上的主语(如 cives 或 populus)未明确写出,但它实际上充当主语,并与 30.17.5 中主动词 poterant 的主语一致。后面的对格不定式从句(fusos [esse]..., devictum et captum [esse]..., peragratam [esse]...)作为 audientes 的宾语。
  3. 30.17.8post Syphacem sublatum — 名词加过去 passive 分词的结构(即所谓的“建城以来”型)。此处不指“在被清除的西法克斯之后”,而是指“在西法克斯被清除(消除)之后”这一事件本身。
  4. 30.17.9et dedisse operam Masinissam et porro daturum esse — 间接引语中的对格不定式结构。30.17.9 的前半部分(`dein conlaudatum... decorasset`)是延续 30.17.8 中 `quod` 从句的虚拟式原因从句,而从 `et dedisse...` 开始,语境转为表示使节们声称内容的对格不定式。daturum esse 的逻辑主语同样是 Masinissam。
  5. 30.17.12rerum gestarum prospere in Africa communem sibi cum rege gratulationem esse — 属格短语 rerum gestarum 是修饰 gratulationem 的宾格性(客观)属格(“对顺利开展之功绩的祝贺”)。与格 sibi 是间接反身代词,在间接引语中指代说话者元老院(patribus)自身。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §30.17.1-30.17.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.17.1-30.17.14

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。