§30.17.1multis ante diebus Laelius cum Syphace primoribusque Numidarum captivis Romam venit, quaeque in Africa gesta essent, omnia ordine exposuit patribus, ingenti hominum et in praesens laetitia et in futurum spe.
여러 날 전에 렐리우스는 시팍스 및 누미디아인의 주요 포로들과 함께 로마에 도착하여, 아프리카에서 행해진 모든 일을 원로원 의원들에게 순서대로 상세히 보고하였는데, 이는 사람들에게 현재에 대한 거대한 기쁨과 미래에 대한 거대한 희망을 불러일으켰다。
§30.17.2consulti inde patres regem in custodiam Albam mittendum censuerunt, Laelium retinendum, donec legati Carthaginienses venirent.
그 후 자문을 받은 원로원 의원들은 왕을 알바의 감금지에 보내야 하며, 카르타고 사절들이 올 때까지 렐리우스를 머무르게 해야 한다고 결의했다。
§30.17.3supplicatio in quadriduum decreta est.
나흘간의 감사 제례가 의결되었다.
P. Aelius praetor senatu misso et contione inde advocata cum C. Laelio in rostra escendit.
법무관 푸블리우스 엘리우스는 원로원을 해산하고 이어 민회를 소집한 후, 가이우스 렐리우스와 함께 연단에 올랐다。
§30.17.4ibi vero audientes fusos Carthaginiensium exercitus, devictum et captum ingentis nominis regem, Numidiam omnem egregia victoria peragratam, §30.17.5tacitum continere gaudium non poterant, quin clamoribus quibusque aliis multitudo solet laetitiam inmodicam significarent.
거기서 참으로 카르타고 군대가 격퇴당했다는 것, 명성이 드높은 왕이 패배하고 생포되었다는 것, 누미디아 전역이 눈부신 승리로 휩쓸렸다는 소식을 들은 사람들은, 함성과 군중이 걷잡을 수 없는 기쁨을 표할 때 쓰는 온갖 다른 방법으로 그것을 터뜨리지 않고서는, 그 기쁨을 묵묵히 억누르고 있을 수 없었다。
§30.17.6itaque praetor extemplo edixit, uti aeditui aedes sacras omnes tota urbe aperirent, circumeundi salutandique deos agendique grates per totum diem populo potestas fieret.
그리하여 법무관은 즉시, 신전 수호인들이 도시 전역의 모든 신전을 열어, 하루 종일 인민이 신전들을 돌며 신들께 참배하고 감사를 드릴 수 있는 권한을 부여하도록 포고했다。
§30.17.7postero die legatos Masinissae in senatum introduxit.
이튿날 그는 마시니사의 사절들을 원로원에 인도했다.
gratulati primum senatui sunt, quod P. Scipio prospere res in Africa gessisset;
그들은 먼저 푸블리우스 스키피오가 아프리카에서 성공적으로 과업을 수행한 것에 대해 원로원에 축하를 건넸다。
§30.17.8deinde gratias egerunt, quod Masinissam non appellasset modo regem, sed fecisset restituendo in paternum regnum, in quo post Syphacem sublatum, si ita patribus visum esset, sine metu et certamine esset regnaturus,
이어 그들이 감사를 표한 것은, [스키피오가] 마시니사를 왕이라 불렀을 뿐만 아니라, 그를 조상의 왕국으로 복귀시킴으로써 실제로 그렇게 만들어 주었기 때문이었으며, 그 왕국에서 시팍스가 제거된 후, 원로원 의원들의 뜻에 부합한다면, 그는 두려움과 투쟁 없이 다스리게 될 것이었다。
§30.17.9dein conlaudatum pro contione amplissimis decorasset donis, quibus ne indignus esset, et dedisse operam Masinissam et porro daturum esse.
또한 민회 앞에서 그를 칭찬하고 매우 풍성한 선물로 꾸며준 것에 대해서도 감사하며, 그 선물들에 걸맞지 않은 사람이 되지 않도록 마시니사가 이미 정성을 기울였고 앞으로도 기울일 것이라고 전했다。
§30.17.10petere, ut regium nomen ceteraque Scipionis beneficia et munera senatus decreto confirmaret;
그들은 왕의 칭호와 스키피오의 다른 은혜 및 선물들을 원로원의 결의로 승인해 줄 것을 청했다。
§30.17.11et, nisi molestum esset, illud quoque petere Masinissam, ut Numidas captivos, qui Romae in custodia essent, remitterent; id sibi amplum apud populares futurum esse.
그리고 만약 번거롭지 않다면, 마시니사는 로마에 감금되어 있는 누미디아인 포로들을 돌려보내 주실 것도 청하는바, 그것이 동포들 사이에서 자신에게 큰 명예가 될 것이기 때문이라고 했다。
§30.17.12ad ea responsum legatis: rerum gestarum prospere in Africa communem sibi cum rege gratulationem esse;
이에 대해 사절들에게 다음과 같이 답변이 내려졌다.
Scipionem recte atque ordine videri fecisse, quod eum regem appellaverit, et quidquid aliud fecerit, quod cordi foret Masinissae, ea patres comprobare ac laudare.
아프리카에서 거둔 성공적인 업적에 대한 축하는 원로원과 왕에게 공통된 것이며, 스키피오가 그를 왕이라 부른 것은 옳고 격식에 맞게 행해진 일로 보이고, 그 밖에 마시니사의 마음에 들도록 그가 행한 모든 것을 원로원 의원들은 승인하고 찬양한다는 것이었다。
§30.17.13munera, quae legati ferrent regi, decreverunt sagula purpurea duo cum fibulis aureis singulis et lato clavo tunicis, equos duo phaleratos, bina equestria arma cum loricis, et tabernacula militaremque supellectilem, qualem praeberi consuli mos esset.
그들은 사절들이 왕에게 전할 선물들을 결의했다. 각각 하나씩의 금제 브로치가 달린 자줏빛 군용 외투 두 벌과 넓은 띠가 들어간 튜니카들, 마구로 장식된 말 두 필, 갑옷을 갖춘 기병 무구 두 세트, 그리고 집정관에게 제공하는 것이 관례인 것과 같은 천막 및 군용 집기들이었다。
§30.17.14haec regi praetor mittere iussus.
법무관은 이것들을 왕에게 보내도록 명령받았다.
legatis in singulos dona ne minus quinum milium, comitibus eorum milium aeris, et vestimenta bina legatis, singula comitibus Numidisque, qui ex custodia emissi redderentur regi;
사절들에게는 한 사람당 오천 아스 이상의 선물들이, 그들의 수행원들에게는 각각 천 아스의 동전이, 그리고 사절들에게는 각각 두 벌의 의복이, 수행원들과 감금에서 풀려나 왕에게 송환되는 누미디아인들에게는 각각 한 벌의 의복이 주어졌다.
ad hoc aedes liberae, loca, lautia legatis decreta.
여기에 더하여 사절들을 위한 무료 숙소, 좌석, 환대 혜택이 결의되었다。