§30.16.1Scipio C. Laelio cum Syphace aliisque captivis Romam misso, cum quibus et Masinissae legati profecti sunt, ipse ad Tyneta rursus castra refert et quae munimenta inchoaverat permunit.
\n西庇阿派盖乌斯·莱利乌斯护送西法克斯及其他俘虏前往罗马,马西尼萨的使节也与他们一同出发,而他自己则再次将营地迁回突尼斯,并加固了已经着手建造的防御工事。
§30.16.2Carthaginienses non brevi solum, sed prope vano gaudio ab satis prospera in praesens oppugnatione classis perfusi, post famam capti Syphacis, in quo plus prope quam in Hasdrubale atque exercitu suo spei reposuerant, perculsi,
\n\n迦太基人因目前对舰队的袭击取得了相当的成功,从而沉浸在不仅短暂、而且几乎是徒劳的喜悦之中,但在听到西法克斯被俘的消息后备受打击,因为他们寄托在西法克斯身上的希望,几乎比寄托在哈斯德鲁巴和他们自己的军队身上的还要多。
§30.16.3iam nullo auctore belli ultra audito oratores ad pacem petendam mittunt triginta seniorum principes; §30.16.4id erat sanctius apud illos consilium maximaque ad ipsum senatum regendum vis.
\n\n此时,他们不再听信任何主战派的意见,派遣了三十位长老中的首领作为求和的使节;\n\n在他们中间,这是更为神圣的会议,也是控制元元老院本身的最大力量。
qui ubi in castra Romana et in praetorium pervenerunt, more adulantium — accepto, credo, ritu ex ea regione, ex qua oriundi erant — procubuerunt.
当他们到达罗马军营和统帅帐篷时,按照谄媚者的习惯——我相信这是从他们所起源的那个地区继承下来的仪式——匍匐在地。
§30.16.5conveniens oratio tam humili adulationi fruit, non culpam purgantium, sed transferentium initium culpae in Hannibalem potentiaeque eius fautores.
\n\n这番演说与如此卑下的谄媚十分吻合,它不属于为自己洗刷罪责的人,而属于将罪责的开端推卸给汉尼拔及其权势支持者的人。
§30.16.6veniam civitati petebant civium temeritate bis iam eversae, incolumi futurae iterum hostium beneficio; §30.16.7imperium ex victis hostibus populum Romanum, non perniciem petere; §30.16.8paratis oboedienter servire imperaret, quae vellet.
\n\n他们为这个因公民的轻率而已经两度覆灭、如今又将因敌人的恩惠而再次获得保全的国家请求宽恕;\n\n他们说,罗马人民向被征服的敌人寻求的是统治,而不是毁灭;\n\n让西庇阿向那些准备顺从服务的人下达他所希望的命令。
Scipio et venisse ea spe in Africam se ait et spem suam prospero belli eventu auctam, victoriam se, non pacem domum reportaturum esse; §30.16.9tamen, cum victoriam prope in manibus habeat, pacem non abnuere, ut omnes gentes sciant populum Romanum et suscipere iuste bella et finire.
西庇阿说,他正是带着这种希望来到非洲的,并且他的希望因战争的顺利结果而增加,他原本是要把胜利而不是和平带回家的;\n\n然而,尽管胜利已几乎唾手可得,他并不拒绝和平,好让所有的民族都知道,罗马人民既能公正地发起战争,也能公正地结束战争。
§30.16.10leges pacis se has dicere: captivos et perfugas et fugitiuos restituant; exercitus ex Italia et Gallia deducant; Hispania abstineant; insulis omnibus, quae inter Italiam atque Africam sint, decedant; §30.16.11naves longas praeter viginti omnes tradant, tritici quingenta, hordei trecenta milia modium.
\n\n他说他提出的和平条件如下:归还俘虏、叛逃者和逃亡奴隶;将军队从意大利和高卢撤回;不得染指西班牙;从意大利和非洲之间的一切岛屿撤离;\n\n交出除二十艘以外的所有军舰,以及五十万莫迪乌斯的小麦和三十万莫迪乌斯的大麦。
§30.16.12pecuniae summam quantam imperaverit, parum convenit; alibi quinque milia talentum, alibi quinque milia pondo argenti, alibi duplex stipendium militibus imperatum invenio.
\n\n至于他勒令支付的款项数额,记载并不一致;在某些地方我发现是五千塔兰特,在另一些地方是五千磅银子,在还有一些地方我发现是勒令给士兵双倍的军饷。
§30.16.13“his condicionibus” inquit “placeatne pax triduum ad consultandum dabitur.
\n\n他说:“在这些条件下,是否接受和平,将给予三天的考虑时间。
si placuerit, mecum indutias facite, §30.16.14Romam ad senatum mittite legatos.
如果接受,就与我订立停战协定,\n\n并派使节去罗马元老院。
” ita dimissi Carthaginienses nullas recusandas condiciones pacis cum censuissent, §30.16.15quippe qui moram temporis quaererent, dum Hannibal in Africam traiceret, legatos alios ad Scipionem, ut indutias facerent, alios Romam ad pacem petendam mittunt, ducentes paucos in speciem captivos perfugasque et fugitiuos, quo impetrabilior pax esset.
”被这样遣回的迦太基人由于认为不应拒绝任何和平条件,\n\n因为他们只是在争取时间,直到汉尼拔渡海回到非洲,于是他们派了一些使节去西庇阿那里缔结停战协定,另一些使节去罗马祈求和平,并顺便带去了少数做样子的俘虏、叛逃者和逃亡奴隶,以便使和平更容易获得允许。