§30.11.1per eosdem forte dies cum Laelius et Masinissa quinto decimo ferme die in Numidiam pervenissent, Maesulii, regnum paternum Masinissae, laeti ut ad regem diu desideratum concessere.
大约就在这几天,当莱利乌斯和马西尼萨在第十五天左右抵达努米底亚时,马西尼萨祖传王国的臣民马埃苏利人,便欢欣鼓舞地归顺了他,仿佛迎来了他们渴望已久的国王。
§30.11.2Syphax pulsis inde praefectis praesidiisque suis vetere se continebat regno, neutiquam quieturus.
西法克斯在自己的长官和守备队被驱逐后,便退守在他旧日的王国境内,但他绝不打算就此罢休。
§30.11.3stimulabat aegrum amore uxor socerque, et ita viris equisque abundabat, ut subiectae oculis regni per multos florentis annos vires etiam minus barbaro atque inpotenti animo spiritus possent facere.
妻子和岳父不断地怂恿着这个因情爱而心神不宁的人,而且他拥有如此充足的兵员和战马,以至于那个繁荣多年的王国展展现眼前的力量,甚至能让一个不那么野蛮和任性的心灵也产生出高傲的斗志。
§30.11.4igitur omnibus, qui bello apti erant, in unum coactis equos, arma, tela dividit; equites in turmas, pedites in cohortes, sicut quondam ab Romanis centurionibus didicerat, distribuit.
于是,他将所有适合打仗的人召集到一处,分发马匹、盔甲和投射武器;他又将骑兵编成骑兵队,步兵编成步兵大队,正如他以前从罗马百人队长那里学到的那样。
§30.11.5exercitu haud minore, quam quem prius habuerat, ceterum omni prope novo atque incondito, ire ad hostes pergit.
他率领着一支人数不亚于他先前所拥有的军队,但几乎全是由新兵组成且缺乏训练的队伍,继续向敌人进军。
§30.11.6et castris in propinquo positis primo pauci equites ex tuto speculantes ab stationibus progredi, dein iaculis summoti recurrere ad suos; inde excursiones in vicem fieri et, cum pulsos indignatio accenderet, §30.11.7plures subire, quod inritamentum certaminum equestrium est, cum aut vincentibus spes aut pulsis ira adgregat suos.
在附近安营扎寨后,起初只有少数骑兵从安全的地方进行侦察,并从哨所向前推进,随后被标枪击退,退回自己人那里;从此,双方开始交替出击,当被击退者的愤怒被点燃时,更多的人加入了战斗,这正是骑兵战的催化剂,因为要么是胜利者的希望,要么是被击退者的愤怒,将各自的同伴聚集在一起。
§30.11.8ita tum a paucis proelio accenso omnem utrimque postremo equitatum certaminis studium effudit. ac dum sincerum equestre proelium erat, multitudo Masaesuliorum, ingentia agmina Syphace emittente, sustineri vix poterat;
因此,当时由少数人引发的战斗,最终因对战斗的热情而使双方的全体骑兵倾巢而出。
§30.11.9deinde, ut pedes Romanus repentino per turmas suas viam dantes intercursu stabilem aciem fecit absterruitque effuse invehentem sese hostem, primo barbari segnius permittere equos, §30.11.10dein stare ac prope stupere turbati novo genere pugnae, postremo non pediti solum cedere, sed ne equitem quidem sustinere peditis praesidio audentem.
只要这还是一场纯粹的骑兵战,马赛苏利人的庞大人数就几乎难以抵挡,因为西法克斯不断派出巨大的纵队;接着,当罗马步兵通过突然穿过为他们让路的己方骑兵队,构筑起稳固的战线,并震慑住四处冲杀的敌人时,起初这些蛮族人策马冲锋变得迟缓起来,继而,由于被这种新型的战斗方式所扰乱,他们停下脚步,几乎呆若木鸡,最后不仅向步兵屈服,甚至连在步兵保护下胆大起来的骑兵也无法抵挡。
iam signa quoque legionum adpropinquabant.
此时,军团的军旗也已逼近。
§30.11.11tum vero Masaesulii non modo primum impetum sed ne conspectum quidem signorum atque armorum tulerunt: tantum seu memoria priorum cladium seu praesens terror valuit.
这时,马赛苏利人不仅无法承受第一次冲击,甚至连军旗和武器的影子都无法忍受:无论是对过去惨败的记忆,还是眼前的恐惧,都发挥了巨大的威力。