Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §3.8.1-3.8.11

瘟疫终结与罗马人大胜沃尔斯奇人

第 134 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

随着瘟疫消退和罗马力量的恢复,新当选的执政官卢克雷蒂乌斯和维图里乌斯对入侵的沃尔斯奇人展开反攻并取得大胜。

§3.8.1inde paulatim seu pace deum impetrata seu graviore tempore anni iam circumacto defuncta morbis.
此后,不知是因为求得了神明的和解,还是因为一年中最严酷的季节已经过去,人们逐渐摆脱了疾病。
corpora salubriora esse incipere; §3.8.2versisque animis iam ad publicam curam, cum aliquot interregna exissent, P. Valerius Publicola tertio die, quam interregnum inierat, consules creat L. Lucretium Tricipitinum et T. Veturium Geminum, sive ille Vetusius fuit.
身体开始变得更加健康;人们的心思重新转向国政,在几次空位期结束后,普布利乌斯·瓦莱里乌斯·普布利科拉在他进入空位期的第三天,选举卢基乌斯·卢克雷蒂乌斯·特里基皮蒂努斯和提图斯·维图里乌斯·格米努斯(或者,如果他是维图西乌斯的话)为执政官。
§3.8.3ante diem tertium idus Sextiles consulatum ineunt iam satis valida civitate, ut non solum arcere bellum, sed ultro etiam inferre posset.
他们在八月十一日就任执政官,此时城邦已经足够强大,不仅能够抵御战争,甚至还能够主动进攻。
§3.8.4igitur nuntiantibus Hernicis in finis suos transcendisse hostis inpigre promissum auxilium.
因此,当赫尔尼基人报告敌人已侵入他们的领土时,承诺的援助迅速送达。
duo consulares exercitus scripti.
两个执政官级别的军队被征召。
Veturius missus in Volscos ad bellum ultro inferendum; §3.8.5Tricipitinus populationibus arcendis sociorum agro oppositus non ultra quam in Hernicos procedit.
维图里乌斯被派往沃尔斯奇人那里,主动发起战争;特里基皮蒂努斯被部署在盟友的领土上以防范掠夺,他没有前进到比赫尔尼基人更远的地方。
Veturius primo proelio hostes fundit fugatque; §3.8.6Lucretium, dum in Hernicis sedet, praedonum agmen fefellit supra montes Praenestinos ductum, inde demissum in campos.
维图里乌斯在第一场战斗中就击溃并赶走了敌人;当卢克雷蒂乌斯驻守在赫尔尼基人那里时,一支掠夺者的队伍避开了他,他们被带过普赖内斯泰山脉,然后下到平原。
vastavere agros Praenestinum Gabinumque, ex Gabino in Tusculanos flexere colles; §3.8.7urbi quoque Romae ingens praebitus terror, magis re subita quam quod ad arcendam vim parum virium esset.
他们蹂躏了普赖内斯泰和加比的土地,并从加比转向图斯库鲁姆的丘陵;罗马城也受到了巨大的恐慌,这更多是因为事发突然,而不是因为缺乏抵御暴力的力量。
Q. Fabius praeerat urbi.
昆图斯·法比乌斯负责留守城市。
is armata iuventute dispositisque praesidiis tuta omnia ac tranquilla fecit.
他通过武装青年和部署守卫,使一切安全和宁静。
§3.8.8itaque hostes praeda ex proximis locis rapta adpropinquare urbi non ausi cum circumacto agmine redirent, quanto longius ab urbe hostium abscederent, eo solutiore cura, in Lucretium incidunt consulem, iam ante exploratis itineribus satis instructum et ad certamen intentum.
因此,敌人从最近的地方抢夺了战利品,不敢接近城市,当他们掉头撤退时,离城市越远,敌人的防备就越松懈,结果遇上了执政官卢克雷蒂乌斯,他早已摸清了路线,做好了充分的准备,正专心等待战斗。
§3.8.9igitur praeparatis animis repentino pavore perculsos adorti aliquanto pauciores multitudinem ingentem fundunt fugantque et conpulsos in cavas valles, cum exitus haud in facili essent, circumveniunt.
于是,罗马人以逸待劳,袭击了那些因突然恐慌而不知所措的敌军,虽然人数少得多,却击溃并赶走了庞大的敌群,并将他们逼入深谷,由于出口不易找到,便将他们包围。
§3.8.10ibi Volscum nomen prope deletum est.
在那里,沃尔斯奇人的名号几乎被消灭。
tredecim milia quadringentos septuaginta cecidisse in acie ac fuga, mille septingentos quinquaginta vivos captos, signa viginti septem militaria relata in quibusdam annalibus invenio; ubi etsi adiectum aliquid numero sit, magna certe caedes fuit.
在某些编年史中,我发现有一万三千四百七十人战死于沙场和逃亡中,一千七百五十人被生擒,缴获了二十七面军旗;其中即使数字有所夸大,伤亡也确实是惨重的。
§3.8.11victor consul ingenti praeda potitus eodem in stativa rediit.
胜利的执政官获得了巨大的战利品,回到了同一个常设营地。
tum consules castra coniungunt; et Volsci Aequique adflictas vires suas in unum contulere.
随后,执政官们合并了营地;沃尔斯奇人和埃奎人也将他们受创的力量合兵一处。
tertia illa pugna eo anno fuit.
那是当年的第三场战斗。
eadem fortuna victoriam dedit; fusis hostibus etiam castra capta.
同样的幸运赐予了胜利;敌人被击溃,连营地也被夺取。

词汇与语法注释

  1. 3.8.1incipere — 历史不定式,在此处等同于未完成过去时直陈式(incipiebant),用于生动的叙述。其主语为中性复数名词 "corpora"。
  2. 3.8.2tertio die, quam — 相当于 "tertio die postquam"。在带有时间表达的序数词之后,"quam" 起到了连词 "postquam"(在……之后)的作用。
  3. 3.8.5populationibus arcendis — 表示目的的动形容词(动名词性形容词)与格,意为“为了防范掠夺”,修饰述语性形容词 "oppositus"(被部署)。
  4. 3.8.6Lucretium — 虽置于句首以示强调,但它是主句动词 "fefellit" 的宾格直接宾语。主语是 "praedonum agmen"(掠夺者的队伍),此处发生了语序倒装(hyperbaton)。
  5. 3.8.8hostium — 属格复数形式,修饰与其相隔数词的夺格名词 "cura",意为“由于敌人的防备更为松懈”。需要注意不要将其与 "abscederent" 的省略主语("hostes")混淆。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §3.8.1-3.8.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.8.1-3.8.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。