Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §3.8.1-3.8.11

역병 종식과 볼스키족을 상대로 한 로마군의 대승

1770개 구절 중 134번째 · 라틴어

요약

역병이 종식되고 로마의 힘이 회복되자 새로 선출된 두 집정관은 대대적인 반격에 나선다. 집정관 루크레티우스와 베투리우스는 침입해 온 볼스키족을 상대로 대승을 거두며 적의 기세를 꺾는다.

§3.8.1inde paulatim seu pace deum impetrata seu graviore tempore anni iam circumacto defuncta morbis.
그 후, 신들의 화해가 얻어졌기 때문인지, 혹은 일년 중 가장 가혹한 시기가 이미 지나갔기 때문인지, 서서히 역병에서 벗어났다.
corpora salubriora esse incipere;
사람들의 몸은 더 건강해지기 시작했다.
§3.8.2versisque animis iam ad publicam curam, cum aliquot interregna exissent, P. Valerius Publicola tertio die, quam interregnum inierat, consules creat L. Lucretium Tricipitinum et T. Veturium Geminum, sive ille Vetusius fuit.
그리고 사람들의 마음이 이제 국정으로 되돌아와 몇 차례의 공위 기간이 끝났을 때, 푸블리우스 발레리우스 푸블리콜라는 자신이 공위 기간의 관리에 들어간 지 사흘째 되는 날에 루키우스 루크레티우스 트리키피티누스와 티투스 베투리우스 게미누스(혹은 그가 베투시우스였다고도 한다)를 집정관으로 선출했다.
§3.8.3ante diem tertium idus Sextiles consulatum ineunt iam satis valida civitate, ut non solum arcere bellum, sed ultro etiam inferre posset.
그들은 8월 11일에 집정관직에 취임했는데, 이때 국가가 이미 충분히 강력해져서 전쟁을 방어할 뿐만 아니라 스스로 먼저 공격해 들어갈 수도 있을 정도였다.
§3.8.4igitur nuntiantibus Hernicis in finis suos transcendisse hostis inpigre promissum auxilium.
그리하여 헤르니키인들이 자신들의 영토로 적이 침입했다고 보고하자, 약속된 원조가 신속하게 제공되었다.
duo consulares exercitus scripti.
두 개의 집정관 군대가 소집되었다.
Veturius missus in Volscos ad bellum ultro inferendum;
베투리우스는 우리가 적극적으로 전쟁을 공세로 전환하기 위해 볼스키인들의 영토로 파견되었다.
§3.8.5Tricipitinus populationibus arcendis sociorum agro oppositus non ultra quam in Hernicos procedit.
트리키피티누스는 동맹시들의 영토에서 약탈을 방지하기 위해 배치되어 헤르니키인들의 영토보다 더 멀리 나아가지 않았다.
Veturius primo proelio hostes fundit fugatque;
베투리우스는 첫 전투에서 적들을 격파하고 패주시켰다.
§3.8.6Lucretium, dum in Hernicis sedet, praedonum agmen fefellit supra montes Praenestinos ductum, inde demissum in campos.
루크레티우스가 헤르니키인들의 영토에 머무는 동안, 약탈자들의 무리가 그를 따돌리고 프라이네스테 산맥을 넘어 전진한 뒤 평원으로 내려왔다.
vastavere agros Praenestinum Gabinumque, ex Gabino in Tusculanos flexere colles;
그들은 프라이네스테와 가비이의 영토를 황폐화하고, 가비이에서 투스쿨룸의 언덕들로 방향을 돌렸다.
§3.8.7urbi quoque Romae ingens praebitus terror, magis re subita quam quod ad arcendam vim parum virium esset.
로마 도성에도 거대한 공포가 일어났는데, 이는 침략을 막을 군사력이 부족했기 때문이라기보다는 사태의 돌발성 때문이었다.
Q. Fabius praeerat urbi.
퀸투스 파비우스가 도성을 수호하고 있었다.
is armata iuventute dispositisque praesidiis tuta omnia ac tranquilla fecit.
그는 젊은이들을 무장시키고 수비대를 배치함으로써 모든 것을 안전하고 평온하게 만들었다.
§3.8.8itaque hostes praeda ex proximis locis rapta adpropinquare urbi non ausi cum circumacto agmine redirent, quanto longius ab urbe hostium abscederent, eo solutiore cura, in Lucretium incidunt consulem, iam ante exploratis itineribus satis instructum et ad certamen intentum.
그리하여 인근 지역에서 약탈품을 챙긴 적들은 도성에 접근할 엄두를 내지 못하고 부대를 돌려 후퇴할 때, 도성에서 멀어질수록 경계태세를 늦추다가, 이미 사전에 이동 경로를 정찰하고 전투에 대비해 충분히 경계를 늦추지 않고 있던 집정관 루크레티우스의 군대와 맞닥뜨렸다.
§3.8.9igitur praeparatis animis repentino pavore perculsos adorti aliquanto pauciores multitudinem ingentem fundunt fugantque et conpulsos in cavas valles, cum exitus haud in facili essent, circumveniunt.
따라서 준비를 갖추고 있던 로마군은 갑작스러운 공포에 휩싸인 적들을 기습하여, 수가 훨씬 적었음에도 불구하고 거대한 무리를 격파하고 패주시켰으며, 그들을 깊은 계곡으로 몰아놓고 출구를 쉽게 찾지 못하는 틈을 타 포위했다.
§3.8.10ibi Volscum nomen prope deletum est.
그곳에서 볼스키족의 이름은 거의 말살되었다.
tredecim milia quadringentos septuaginta cecidisse in acie ac fuga, mille septingentos quinquaginta vivos captos, signa viginti septem militaria relata in quibusdam annalibus invenio;
전투와 퇴각 중에 만 삼천사백칠십 명이 전사하고, 천칠백오십 명이 산 채로 붙잡혔으며, 스물일곱 개의 군기가 회수되었다고 일부 연대기에서 나는 발견한다.
ubi etsi adiectum aliquid numero sit, magna certe caedes fuit.
비록 그 숫자에 다소 과장이 섞여 있다 하더라도, 대규모의 학살이 있었던 것은 확실하다.
§3.8.11victor consul ingenti praeda potitus eodem in stativa rediit.
승리한 집정관은 막대한 약탈품을 획득하고 같은 상설 진영으로 복귀했다.
tum consules castra coniungunt; et Volsci Aequique adflictas vires suas in unum contulere.
그 후 집정관들은 진영을 합쳤으며, 볼스키인들과 아이쿠이인들도 타격을 입은 자신들의 군세를 하나로 모았다.
tertia illa pugna eo anno fuit.
그것이 그해의 세 번째 전투였다.
eadem fortuna victoriam dedit; fusis hostibus etiam castra capta.
같은 운명이 승리를 안겨주었으며, 적들이 격퇴당하고 진영마저 함락되었다.

어휘·문법 주석

  1. 3.8.1incipere — 역사적 부정사로, 미완료 과거형(incipiebant)과 동등한 의미를 지니며 생생한 서술을 위해 사용되었다. 주어는 중성 복수 명사 "corpora"이다.
  2. 3.8.2tertio die, quam — "tertio die postquam"과 동의어이다. 접속사 "quam"은 시간을 나타내는 표현 및 서수사 뒤에 놓여 종속절을 이끌며 '~한 후에'라는 의미를 나타낸다.
  3. 3.8.5populationibus arcendis — 목적을 나타내는 형동사(게룬디움적 형용사)의 여격이다. "약탈을 방지하기 위하여"라는 의미로 술어적 형용사 "oppositus"(배치된)를 수식한다.
  4. 3.8.6Lucretium — 강조를 위해 문두에 놓여 있으나 주절 동사 "fefellit"의 대격 직접 목적어이다. 주어는 "praedonum agmen"(약탈자들의 무리)이며, 어순의 도치(hyperbaton)가 일어나고 있다.
  5. 3.8.8hostium — 속격 복수형으로, 여러 단어 뒤에 떨어져 놓인 탈격 명사 "cura"를 수식하여 '적들의 경계가 느슨해짐에 따라'라는 의미를 나타낸다. 직전 동사 "abscederent"의 생략된 주어("hostes")와 혼동하지 않도록 주의해야 한다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §3.8.1-3.8.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.8.1-3.8.11

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.