§3.8.1inde paulatim seu pace deum impetrata seu graviore tempore anni iam circumacto defuncta morbis.
その後、神々の和解が得られたためか、あるいは一年のうちで最も過酷な時期がすでに過ぎ去ったためか、徐々に疫病から脱した。
corpora salubriora esse incipere;
人々の身体は健康を取り戻し始めた。
§3.8.2versisque animis iam ad publicam curam, cum aliquot interregna exissent, P. Valerius Publicola tertio die, quam interregnum inierat, consules creat L. Lucretium Tricipitinum et T. Veturium Geminum, sive ille Vetusius fuit.
そして人々の関心が再び国政へと向けられ、いくつかの空位期間が経過したとき、プブリウス・ウァレリウス・プブリコラは、自身が空位期間の管理に入ってから三日目に、ルキウス・ルクレティウス・トリキピティヌスと、ティトゥス・ウェトゥリウス・ゲミヌス(あるいは彼がウェトゥシウスであったとも言われる)を執政官に選出した。
§3.8.3ante diem tertium idus Sextiles consulatum ineunt iam satis valida civitate, ut non solum arcere bellum, sed ultro etiam inferre posset.
彼らは八月十一日に執政官に就任したが、このとき国家は、戦争を防ぐだけでなく、自ら進んで敵地に攻め入ることも十分にできるほど強力になっていた。
§3.8.4igitur nuntiantibus Hernicis in finis suos transcendisse hostis inpigre promissum auxilium.
そこで、ヘルニキ族から彼らの領土に敵が侵入したとの報告があると、約束されていた援助が迅速に提供された。
duo consulares exercitus scripti.
二つの執政官軍が召集された。
Veturius missus in Volscos ad bellum ultro inferendum;
ウェトゥリウスは、こちらから積極的に戦争を仕掛けるために、ウォルスキ族のもとへと派遣された。
§3.8.5Tricipitinus populationibus arcendis sociorum agro oppositus non ultra quam in Hernicos procedit.
トリキピティヌスは、同盟国の領土での略奪を防ぐために配置され、ヘルニキ族の領土より先へは進まなかった。
Veturius primo proelio hostes fundit fugatque;
ウェトゥリウスは最初の戦闘で敵を撃破し、敗走させた。
§3.8.6Lucretium, dum in Hernicis sedet, praedonum agmen fefellit supra montes Praenestinos ductum, inde demissum in campos.
ルクレティウスがヘルニキ族の地に留まっている間に、略奪者の軍勢が彼を欺き、プラエネステの山々を越えて進み、そこから平野部へと下った。
vastavere agros Praenestinum Gabinumque, ex Gabino in Tusculanos flexere colles;
彼らはプラエネステとガビィの土地を荒らし、ガビィからトゥスクルムの丘へと方向を変えた。
§3.8.7urbi quoque Romae ingens praebitus terror, magis re subita quam quod ad arcendam vim parum virium esset.
ローマの都市にも多大な恐怖がもたらされたが、それは防衛のための軍力が不足していたからというよりは、事態の突然さによるものであった。
Q. Fabius praeerat urbi.
クィントゥス・ファビウスが都市の防衛を指揮していた。
is armata iuventute dispositisque praesidiis tuta omnia ac tranquilla fecit.
彼は若者たちを武装させ、守備隊を配置することで、すべてを安全かつ平静に保った。
§3.8.8itaque hostes praeda ex proximis locis rapta adpropinquare urbi non ausi cum circumacto agmine redirent, quanto longius ab urbe hostium abscederent, eo solutiore cura, in Lucretium incidunt consulem, iam ante exploratis itineribus satis instructum et ad certamen intentum.
そのため、近隣の地域から略奪品を奪い、都市に近づく勇気のなかった敵は、隊列を反転させて帰還する際、都市から遠ざかるにつれて警戒を怠るようになり、すでに事前に退路を偵察し、戦闘に備えて十分に警戒を怠っていなかった執政官ルクレティウスの軍勢と遭遇した。
§3.8.9igitur praeparatis animis repentino pavore perculsos adorti aliquanto pauciores multitudinem ingentem fundunt fugantque et conpulsos in cavas valles, cum exitus haud in facili essent, circumveniunt.
したがって、準備を整えていたローマ軍は、突然の恐怖にうろたえる敵を襲撃し、数はかなり少なかったものの、敵の巨大な多勢を撃破して敗走させ、彼らを深い谷へと追い込み、出口が容易に見つからない中で包囲した。
§3.8.10ibi Volscum nomen prope deletum est.
そこにおいてウォルスキ族の勢力はほぼ全滅した。
tredecim milia quadringentos septuaginta cecidisse in acie ac fuga, mille septingentos quinquaginta vivos captos, signa viginti septem militaria relata in quibusdam annalibus invenio;
戦闘と退却の中で一万三千四百七十人が戦死し、一千七百五十人が生きて捕らえられ、二十七の軍旗が持ち帰られたと、いくつかの年代記に見出される。
ubi etsi adiectum aliquid numero sit, magna certe caedes fuit.
たとえその数字にいくらかの誇張があるとしても、極めて多大な虐殺があったことは確かである。
§3.8.11victor consul ingenti praeda potitus eodem in stativa rediit.
勝利した執政官は莫大な略奪品を手に入れ、元の常設陣営へと帰還した。
tum consules castra coniungunt; et Volsci Aequique adflictas vires suas in unum contulere.
その後、二人の執政官は陣営を合流させ、ウォルスキ族とアイクィ族もまた、打撃を受けた軍勢を一つにまとめた。
tertia illa pugna eo anno fuit.
それがその年における第三の戦闘であった。
eadem fortuna victoriam dedit; fusis hostibus etiam castra capta.
同じ幸運が勝利をもたらし、敵は撃破され、陣営までもが占領された。