Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §3.69.1-3.69.10

迅速完成征兵与出征对敌

第 195 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官奎恩克蒂乌斯的演讲打动了平民,征兵工作以空前速度完成。罗马军队随即出征并与敌人对峙,战斗随即爆发。

§3.69.1raro alias tribuni popularis oratio acceptior plebi quam tunc severissimi consulis fuit.
在其他时候,即使是迎合大众的护民官的演讲,也很少能像当时这位极其严厉的执政官的演讲那样迎合平民的心意。
§3.69.2iuventus quoque, quae inter tales metus detractationem militiae telum acerrimum adversus patres habere solita erat, arma et bellum spectabat.
那些在以往遭遇此类恐惧时,向来习惯将拒绝服兵役作为对抗贵族最锋利武器的青年们,此刻也都在关注着武器与战争。
et agrestium fuga spoliatique in agris et vulnerati foediora iis, quae subiciebantur oculis, nuntiantes totam urbem ira inplevere.
此外,逃亡的农民、在田野中被掠夺的人以及受伤的人,纷纷报告着比眼前所见更为可怕的惨状,使整个城市充满了愤怒。
§3.69.3in senatum ubi ventum est, ibi vero in Quinctium omnes versi, ut unum vindicem maiestatis Romanae intueri, et primores patrum dignam dicere contionem imperio consulari, dignam tot consulatibus ante actis, dignam vita omni, plena honorum saepe gestorum, saepius meritorum.
当进入元元老院时,在那里所有人确实都转向奎恩克蒂乌斯,视他为罗马威严的唯一捍卫者;贵族的领袖们纷纷表示,这番演讲配得上执政官的权威,配得上他此前担任过的如此多次的执政官职位,也配得上他那一生——这一生充满了多次担任、且更多次是当之无愧的荣誉职守。
§3.69.4alios consules aut per proditionem dignitatis patrum plebi adulatos aut acerbe tuendo iura ordinis asperiorem domando multitudinem fecisse; T. Quinctium orationem memorem maiestatis patrum concordiaeque ordinum et temporum in primis habuisse.
他们说,其他执政官要么通过出卖贵族的尊严来迎合平民,要么通过严酷地维护本阶层的权利、在试图压服群众时反使他们更加强硬;而提图斯·奎恩克蒂乌斯发表的演讲,则顾及了父老们的威严、阶层之间的和睦,尤其是当前的紧迫局势。
§3.69.5orare eum collegamque, ut capesserent rem publicam; orare tribunos, ut uno animo cum consulibus bellum ab urbe ac moenibus propulsari vellent plebemque oboedientem in re tam trepida patribus praeberent: appellare tribunos communem patriam auxiliumque eorum inplorare vastatis agris, urbe prope oppugnata.
他们恳求他及其同事执掌国政;恳求护民官们能与执政官同心协力,促使战争从城市和城墙前被击退,并在如此危急的局势下让平民顺从父老们:他们以共同的祖国的名义呼吁护民官,并在田野荒废、城市几近被围的情况下哀求他们的援助。
§3.69.6consensu omnium dilectus decernitur habeturque.
经全体一致同意,决议并进行了征兵。
cum consules in contione pronuntiassent tempus non esse causas cognoscendi; omnes iuniores postero die prima luce in campo Martio adessent; §3.69.7cognoscendis causis eorum, qui nomina non dedissent, bello perfecto se daturos tempus; pro desertore futurum, cuius non probassent causam: omnis iuventus adfuit postero die.
当执政官们在集会上宣布,现在不是审查免役理由的时候,所有年轻人都必须在次日黎明时分齐集于战神广场;他们宣布,对于那些没有登记名字的人,将在战争结束后给予时间来审查免役理由,而凡是理由未获批准的人都将被视为逃兵。 次日,所有的青年都到齐了。
§3.69.8cohortes sibi quaeque centuriones legerunt, bini senatores singulis cohortibus praepositi.
各大队为自己选出了百人队长,每个大队指派了两名元老院议员负责。
haec omnia adeo mature perfecta accepimus, ut signa eo ipso die a quaestoribus ex aerario prompta delataque in campum quarta diei hora mota ex campo sint exercitusque novus paucis cohortibus veterum militum voluntate sequentibus manserit ad decimum lapidem.
我们得知,这一切完成得如此迅速,以至于就在当天,财务官从国库中取出军旗并运送到广场,在当天的第四个小时(上午十时许)军旗就从广场出发,而新军在几支志愿随行的老兵大队的陪伴下,在第十个里程碑处驻扎下来。
§3.69.9insequens dies hostem in conspectum dedit, castraque ad Corbionem castris sunt coniuncta.
次日,敌人进入了视线,在科尔比奥附近,他们的营地与敌人的营地连在了一起。
§3.69.10tertio die, cum ira Romanos, illos, cum totiens rebellassent, conscientia culpae ac desperatio inritaret, mora dimicandi nulla est facta.
第三天,由于愤怒激起罗马人的斗志,而敌人因屡次叛乱,愧疚感与绝望感也刺激着他们,因此战斗毫不迟延地爆发了。

词汇与语法注释

  1. §3.69.1raro alias tribuni popularis oratio acceptior plebi quam tunc severissimi consulis fuit — 本句包含比较级 acceptior,且存在省略。主语 tribuni popularis oratio(迎合大众的护民官的演讲)与 tunc severissimi consulis [oratio](当时这位极其严厉的执政官的演讲)进行对比。整句结构意为:“在其他任何时候,平民迎合性护民官的演讲,也很少能比当时这位极其严厉的执政官的演讲更受平民欢迎。”
  2. §3.69.3intueri — 动词 intueri 是历史不定式(historical infinitive),在主句中起直陈式未完成过去时或完成时的主动词作用。其主语是前文的 omnes。下一句中的 dicere 同样是历史不定式。
  3. §3.69.4asperiorem domando multitudinem fecisse — 在间接引语中,不定式 fecisse 的宾语是 multitudinem,而 asperiorem 是其宾语补足语(“使群众更加强硬/凶暴”)。domando 是动名词的夺格,表示手段,意为“通过驯服”或“通过企图压服”。
  4. §3.69.5appellare tribunos communem patriam — 动词 appellare 通常意为“向(某人)呼吁”。此处它带有双宾格(tribunos 和 communem patriam),或者可以看作省略了介词 per 的结构(即 appellare tribunos per communem patriam),意为“以共同祖国的名义向护民官们呼吁”。
  5. §3.69.7pro desertore futurum — 未来不定式 futurum [esse] 的宾语主格(即作为 cuius 引导的关系从句先行词的 eum)被省略了。从句 cuius non probassent causam(那些理由未获批准的人)修饰这个被省略的 eum。整句意为“凡是理由未获批准的人都将被视为逃兵”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §3.69.1-3.69.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.69.1-3.69.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。