§3.61.1consul ex altera parte Romanos meminisse iubebat illo die primum liberos pro libera urbe Romana pugnare: sibimet ipsis victuros, non ut decemvirorum victores praemium essent.
在另一边,执政官命令罗马人记住,在那一天他们是第一次作为自由人为了自由的罗马城而战:他们是将为自己而赢得胜利,而不是作为胜利者去成为十人委员会的战利品。
§3.61.2non Appio duce rem geri, sed consule Valerio ab liberatoribus populi Romani orto, liberatore ipso.
事情并非在阿庇乌斯的指挥下进行,而是在执政官瓦莱里乌斯之下,他出身于罗马人民的解放者家族,其自身也是一位解放者。
ostenderent prioribus proeliis per duces, non per milites stetisse, ne vincerent; §3.61.3turpe esse contra cives plus animi habuisse quam contra hostes et domi quam foris servitutem magis timuisse.
让他们表明,在以前的战斗中,无法获胜是由于将领们的缘故,而不是由于士兵们的缘故;同胞市民武力相向时斗志昂扬,面对敌人时却毫无胆量,且在内比在外更害怕奴役,这是可耻的。
§3.61.4unam Verginiam fuisse, cuius pudicitiae in pace periculum esset, unum Appium civem periculosae libidinis; at, si fortuna belli inclinet, omnium liberis ab tot milibus hostium periculum fore; §3.61.5nolle ominari, quae nec Iuppiter nec Mars pater passuri sint iis auspiciis conditae urbi accidere.
在和平时期,贞操受到威胁的只有维尔吉尼娅一人,怀有危险私欲的市民也只有阿庇乌斯一人;但是,如果战争的命运发生倾斜,所有人的孩子都将面临来自这数万敌人的危险;他不愿预言那些无论是朱庇特还是父神马尔斯都不允许发生在这座以此等神启建立的城市身上的不祥之事。
Aventini Sacrique montis admonebat, ut, ubi libertas parta esset paucis ante mensibus, eo imperium inlibatum referrent §3.61.6ostenderentque eandem indolem militibus Romanis post exactos decemviros esse, quae ante creatos fuerit, nec aequatis legibus inminutam virtutem populi Romani esse.
他提醒他们记住阿文丁山和圣山,以便在几个月前获得自由的地方,他们能将完好无损的军权带回那里,并表明罗马士兵在驱逐十人委员会之后,仍拥有与他们设立之前相同的本性,且罗马人民的勇气并未因法律的平等化而有所削弱。
§3.61.7haec ubi inter signa peditum dicta dedit, advolat deinde ad equites: “agite, iuvenes,” inquit, “praestate virtute peditem, ut honore atque ordine praestatis.
当他在步兵旗帜之间说完了这些话后,接着飞奔向骑兵:“行动起来,年轻人们,”他说,“在勇气上超越步兵,正如你们在荣誉和等级上超越他们一样。
§3.61.8primo concursu pedes movit hostem, pulsum vos inmissis equis exigite e campo.
在第一次交锋中,步兵已经动摇了敌人;你们放马冲锋,将溃败的敌人赶出战场。
non sustinebunt impetum et nunc cunctantur magis quam resistunt. ”
他们无法承受你们的冲击,现在他们与其说是在抵抗,不如说是在犹豫。
§3.61.9concitant equos permittuntque in hostem pedestri iam turbatum pugna et perruptis ordinibus elati ad novissimam aciem, pars libero spatio circumvecti iam fugam undique capessentes plerosque a castris avertunt praeterequitantesque absterrent.
” 他们策马扬鞭,冲向已被步兵战打乱的敌人;突破队列后,他们冲到了最末尾的防线,一部分人绕行过开阔地带,将已在四处逃窜的大多数敌人引离营地,并在骑马掠过时恐吓他们。
§3.61.10peditum acies et consul ipse visque omnis belli fertur in castra captisque cum ingenti caede maiore praeda potitur.
步兵战线、执政官本人以及战争的全部力量都冲向了营地,并在夺取营地时伴随着巨大的屠杀,获取了更多的战利品。
huius pugnae fama, §3.61.11perlata non in urbem modo, sed in Sabinos ad alterum exercitum, in urbe laetitia celebrata est, in castris animos militum ad aemulandum decus accendit.
这场战役的名声,不仅传到了城里,还传到了萨宾人那里的另一支军队中。 城里以喜悦进行庆祝,而在营地里,它点燃了士兵们争夺荣耀的心志。
§3.61.12iam Horatius eos excursionibus proeliisque levibus experiundo adsuefecerat sibi potius fidere quam meminisse ignominiae decemvirorum ductu acceptae; §3.61.13parvaque certamina in summam totius profecerant spei.
霍拉提乌斯已经通过小规模的冲突和轻微的战斗来锻炼他们,使他们习惯于信任自己,而不是记住在十人委员会领导下所遭受的耻辱;这些小规模的斗争已经对整体希望的达成起到了促进作用。
nec cessabant Sabini, feroces ab re priore anno bene gesta, lacessere atque instare rogitantes, quid latrocinii modo procursantes pauci recurrentesque tererent tempus et in multa proelia parvaque carperent summam unius belli?
而萨宾人,因前一年的胜利而气势汹汹,不断挑衅和逼近,反复质问为什么他们像强盗一样,少数人冲出来又跑回去,白白浪费时间,把一场完整的战争零碎地消耗在许多小规模冲突中?
§3.61.14quin illi congrederentur acie inclinandamque semel fortunae rem darent?
他们为什么不摆开阵势交战,把事情一次性付诸命运的裁决呢?