Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §3.3.1-3.3.10

埃奎人的侵扰、被击溃与人口普查

第 129 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

埃奎人侵入罗马领土并在城内引发恐慌,但返回的执政官昆克蒂乌斯平息了混乱,另一位执政官则设伏击败了敌人。司法中止状态随之结束,罗马进行了人口普查,随后执政官再次蹂躏埃奎人领土并凯旋。

§3.3.1relicto itaque castris praesidio egressi tanto cum tumultu invasere fines Romanos, ut ad urbem quoque terrorem pertulerint.
因此,他们在营地留下一支守备队后便出发了,以极大的骚乱侵入罗马领土,以至于将恐慌也传到了城里。
§3.3.2necopinata etiam res plus trepidationis fecit, quod nihil minus, quam ne victus ac prope in castris obsessus hostis memor populationis esset,
这一出乎意料的事态也造成了更大的恐慌,因为最不容担心的就是,一个被打败且几乎在营地里被围困的敌人还会想着去掠夺。
§3.3.3timeri poterat agrestesque pavidi incidentes portis non populationem nec praedonum parvas manus, sed omnia vano augentes timore exercitus et legiones adesse hostium et infesto agmine ruere ad urbem clamabant.
然而,惊恐万状的农民涌入城门,大声喊道,来的不是掠夺行径,也不是小股强盗,而是——由于无端的恐惧而夸大了一切——敌人的军队和军团已经逼近,正排着进攻的队伍向城市猛冲过来。
§3.3.4ab his proxumi audita incerta eoque vaniora ferre ad alios.
离他们最近的人听到这些不确定的消息,便以更加夸张的形式转告他人。
cursus clamorque vocantium ad arma haud multum a pavore captae urbis abesse.
人们奔跑着呼喊拿起武器,其混乱与城池陷落时的恐慌相差无几。
§3.3.5forte ab Algido Quinctius consul redierat Romam.
凑巧的是,执政官昆克蒂乌斯已经从阿尔吉杜斯返回罗马。
id remedium timori fuit; tumultuque sedato victos timeri increpans hostes praesidia portis inposuit.
这成了恐慌的解药;在平息了骚乱并斥责他们竟然害怕被打败的敌人之后,他在城门部署了守备队。
§3.3.6vocato dein senatu cum ex auctoritate patrum iustitio indicto profectus ad tutandos fines esset Q. Servilio praefecto urbis relicto, hostem in agris non invenit.
随后元老院被召集起来,根据议员们的决议宣布停止一切公政(司法中止)后,执政官便出发去保卫领土,留下昆克图斯·塞尔维利乌斯担任城守,但他在田野里并没有发现敌人的踪影。
§3.3.7ab altero consule res gesta egregie est; §3.3.8qui, qua venturum hostem sciebat, gravem praeda eoque inpeditiore agmine incedentem adgressus funestam populationem fecit.
另一位执政官则进行了一场极优秀的战斗;他知道敌人将要经过的地方,于是袭击了那些因满载战利品而行军队伍更为笨重的敌人,使他们的掠夺付出了惨痛的代价。
pauci hostium evasere ex insidiis; praeda omnis recepta est.
只有极少数敌人从伏击中逃脱;所有战利品都被夺回。
sic finem iustitio, quod quadriduum fuit, reditus Quincti consulis in urbem fecit.
如此,执政官昆克蒂乌斯返回城市,结束了持续四天的司法中止。
census deinde actus §3.3.9et conditum ab Quinctio lustrum.
随后进行了人口普查,并由昆克蒂乌斯主持了祓禊礼(五年祭)。
censa civium capita centum quattuor milia septingenta quattuordecim dicuntur praeter orbos orbasque.
据说,除孤儿和寡妇外,登记在册的公民人数为十万四千七百一十四人。
§3.3.10in Aequis nihil deinde memorabile actum.
此后,在埃奎人那里没有发生什么值得记录的事。
in oppida sua se recepere uri sua popularique passi.
他们退缩到自己的城镇中,听任自己的土地被焚烧和掠夺。
consul, cum aliquotiens per omnem hostium agrum infesto agmine populabundus isset, cum ingenti laude praedaque Romam rediit.
执政官率领军队,排着进攻的队列几次横扫敌人的全部领土,一路进行掠夺,随后带着极大的荣誉和战利品返回了罗马。

词汇与语法注释

  1. §3.3.2nihil minus, quam ne ... memor populationis esset, timeri poterat — 由 nihil minus quam(最不、最不可能)与无人称句 timeri poterat(可能被担心)结合,后接由 ne 引导的虚拟语气从句(ne ... esset)表示担心的对象。字面意思是“最不容担心的,莫过于敌人会想到去掠夺”。
  2. §3.3.4ferre ... abesse — 历史不定式(historical infinitive)。作为主句的谓语动词(相当于直陈式未完成过去时)使用,用以生动地描绘事件的紧迫感与快速展开。各自的主语分别是 proxumi 和 cursus clamorque。
  3. §3.3.9praeter orbos orbasque — 指 orbi(孤儿或无子嗣的男子)和 orbae(寡妇或无配偶的女子)。在古罗马的人口普查(census)中,他们登记在独立于享有完整公民权的成年男子(需承担兵役和税务)之外的专门名册中,因此在公布公民总数时通常予以排除并单独列出。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §3.3.1-3.3.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.3.1-3.3.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。