Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §3.2.1-3.2.13

法比乌斯的远征与埃奎人的溃败

第 128 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在执政官塞尔维利乌斯的军队因疫病滞留拉丁同盟领地后,新任执政官法比乌斯迫使埃奎人在和平与战争之间做出选择。由于埃奎人的拒绝,双方爆发战斗,罗马军击败了他们,随后埃奎人企图转入游击战。

§3.2.1Q. Servilius insequenti anno — is enim cum Sp. Postumio consul fuit — in Aequos missus in Latino agro stativa habuit.
翌年,昆克图斯·塞尔维利乌斯——因为他是与斯普里乌斯·波斯图米乌斯共同担任执政官——被派去讨伐埃奎人,在拉丁领地上设立了常备营地。
quies necessaria morbo inplicitum exercitum tenuit.
由于疾病缠身,必要的修整将军队滞留在了该地。
§3.2.2extractum in tertium annum bellum est Q. Fabio et T. Quinctio consulibus.
在昆克图斯·法比乌斯和提图斯·昆克蒂乌斯担任执政官期间,战争被拖延到了第三年。
Fabio extra ordinem, quia is victor pacem Aequis dederat, ea provincia data.
法比乌斯被破格授予了这一任务,因为他曾以胜利者的身份给予埃奎人和平。
§3.2.3qui haud dubia spe profectus famam nominis sui pacaturam Aequos, legatos in concilium gentis missos nuntiare iussit Q. Fabium consulem dicere, se ex Aequis pacem Romam tulisse, ab Roma Aequis bellum adferre eadem dextera armata, quam pacatam illis antea dederat.
他怀着毫无疑问的希望出发,认为自己名字的名望就能使埃奎人归顺。 他命令派往该部族会议的使者们转告说:执政官昆克图斯·法比乌斯声称,他曾将和平从埃奎人那里带回罗马,而如今他正用那只先前曾向他们伸出和平之手、现在却已武装起来的同一只右手,从罗马给埃奎人带来战争。
§3.2.4quorum id perfidia et periurio fiat, deos nunc testes esse, mox fore ultores.
至于由于谁的背信弃义和违背誓言才导致了这一切,众神现在是见证人,不久就会成为复仇者。
se tamen, utcumque sit, etiam nunc paenitere sua sponte Aequos quam pati hostilia malle.
然而,不管怎样,即使在现在,他仍然宁愿埃奎人自觉悔悟,也不愿让他们遭受敌对行为。
§3.2.5si paeniteat, tutum receptum ad expertam clementiam fore; sin periurio gaudeant, dis magis iratis quam hostibus gesturos bellum.
如果他们悔改,将可以安全地退回到他们曾体验过的宽大处理中;但如果他们以违背誓言为乐,那么他们将面对比敌人更加愤怒的神灵来打这场战争。
§3.2.6haec dicta adeo nihil moverunt quemquam, ut legati prope violati sint, exercitusque in Algidum adversus Romanos missus.
这些话完全没有打动任何人,以至于使者们几乎遭到人身侵犯,并且一支军队被派往阿尔吉杜斯以对抗罗马人。
§3.2.7quae ubi Romam sunt nuntiata, indignitas rei magis quam periculum consulem alterum ab urbe excivit.
当这些消息传到罗马时,这件事的耻辱性而非危险性激起了另一位执政官离开城市。
ita duo consulares exercitus ad hostem accessere acie instructa, ut confestim dimicarent.
于是,两支执政官军队排开阵势逼近敌人,准备立刻交战。
§3.2.8sed cum forte haud multum diei superesset, unus ab statione hostium exclamat: §3.2.9“ostentare hoc est, Romani, non gerere bellum.
但凑巧一天的时间所剩无几,敌人哨所中的一个人喊道: “罗马人,这是在炫耀战争,而不是在打仗。
in noctem inminentem aciem instruitis; longiore luce ad id certamen, quod instat, nobis opus est.
你们在迫近的黑夜中排开阵势;对于这场眼前的战斗,我们需要更长的白昼。
crastino die oriente sole redite in aciem; erit copia pugnandi; ne timete.
明天太阳升起时回到战场上吧;交战的机会有的是;不要害怕。
§3.2.10his vocibus inritatus miles in diem posterum in castra reducitur longam venire noctem ratus, quae moram certamini faceret.
” 被这些话激怒的士兵们退回营地等待第二天,他们觉得那场耽误战斗的黑夜过得异常漫长。
tum quidem corpora cibo somnoque curant; ubi inluxit postero die, prior aliquanto constitit Romana acies; tandem et Aequi processere.
当时他们确实用食物和睡眠休整了身体;第二天拂晓,罗马军队早得多地排好了阵势;最后埃奎人也走了出来。
§3.2.11proelium fit utrimque vehemens, quod et Romanus ira odioque pugnabat, et Aequos conscientia contracti culpa periculi et desperatio futurae sibi postea fidei ultima audere et experiri cogebat.
双方展开了激烈的战斗,因为罗马人带着愤怒和仇恨战斗,而埃奎人则因意识到自己过错所招致的危险,以及对今后获得信任的绝望,被迫去冒险并尝试极端的手段。
§3.2.12non tamen sustinuere aciem Romanam Aequi; pulsique cum in fines suos se recepissent, nihilo inclinatioribus ad pacem animis ferox multitudo increpare duces, quod in aciem, qua pugnandi arte Romanus excellat, commissa res sit; Aequos populationibus incursionibusque meliores esse, §3.2.13et multas passim manus quam magnam molem unius exercitus rectius bella gerere.
然而埃奎人未能抵挡住罗马人的阵势;在被击退并撤回自己的领土后,这群凶悍的人对于和平的意愿毫无增加,反而开始责备他们的领袖,因为领袖们将胜负托付给了阵地战——这正是罗马人在战斗技巧上所擅长的;他们声称埃奎人更擅长掠夺和突袭,而且四处分散的多支小部队比单一军队的庞大躯体能更恰当地进行战争。

词汇与语法注释

  1. §3.2.3legatos in concilium gentis missos nuntiare iussit Q. Fabium consulem dicere, se... — 包含多重不定式间接引语的复杂结构。主动词 `iussit` 支配不定式 `nuntiare`(其逻辑主语为 `legatos ... missos`)。而 `nuntiare` 的宾语是“对格与不定式”结构 `Q. Fabium consulem dicere`,其后又进一步引出 `dicere` 的宾语从句 `se ... tulisse` 和 `ab Roma ... adferre`。
  2. §3.2.4quorum id perfidia et periurio fiat — 动词 `fiat` 采用虚拟语气,因为它是间接引语(Oratio Obliqua)中的从属从句(关系从句)。关系代词 `quorum` 指代前文提到的埃奎人。
  3. §3.2.11conscientia contracti culpa periculi — 此处存在语序交错(hyperbaton)。属格短语 `contracti ... periculi`(所招致的危险)修饰 `conscientia`(意识到),而夺格 `culpa`(由于过错)修饰被动分词 `contracti`。
  4. §3.2.12quod in aciem, qua pugnandi arte Romanus excellat, commissa res sit — 动词 `sit` 采用虚拟语气,因为该 `quod` 从句表示的是谴责者(`ferox multitudo`)主观提出的原因,而非作者本人的客观陈述。因此,其内部的关系从句动词 `excellat` 也因间接引语的影响而采用虚拟语气。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §3.2.1-3.2.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.2.1-3.2.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。