Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §3.13.1-3.13.10

凯索的流亡与父亲辛辛纳图斯的破产

第 139 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

凯索被沃尔斯基乌斯指控犯有谋载罪,在护民官干预并提供担保人后获释,但他为逃避审判而流亡。其父辛辛纳图斯被迫变卖所有财产以支付高昂的罚金,从此只能在台伯河对岸的简陋小屋中过着清贫的隐居生活。

§3.13.1premebat reum praeter vulgatam invidiam crimen unum, quod M. Volscius Fictor, qui ante aliquot annos tribunus plebis fuerat, testis extiterat se haud multo post, §3.13.2quam pestilentia in urbe fuerat, in iuventutem grassantem in Subura incidisse.
除了普遍的怨恨之外,指控被告的还有一项单独的罪名,那就是几年前担任过平民护民官的马尔库斯·沃尔斯基乌斯·菲克托尔作为证人出面,声称在城邦内发生瘟疫后不久,他在苏布拉遇到了正在闹事的年轻人们。
ibi rixam natam esse, fratremque suum maiorem natu, necdum ex morbo satis validum, pugno ictum ab Caesone cecidisse; §3.13.3semianimem inter manus domum ablatum mortuumque inde arbitrari, nec sibi rem exequi tam atrocem per consules superiorum annorum licuisse.
在那里发生了斗殴,他那因病尚未完全痊愈的年长兄弟,被凯索一拳打倒;他奄奄一息地被人们抬回家中,随后便死去了,他是这样认为的;而且在过去几年的执政官任内,他都不被允许追究如此残酷的罪行。
haec Volscio clamitante adeo concitati homines sunt, ut haud multum afuerit, quin impetu populi Caeso interiret.
由于沃尔斯基乌斯大声疾呼这些事,人们被激怒到了极点,以至于凯索险些在民众的冲击中丧命。
Verginius arripi iubet hominem et in vincula duci.
维尔吉尼乌斯命令将此人逮捕并套上枷锁。
§3.13.4patricii vi contra vim resistunt.
贵族们以武力对抗武力。
T. Quinctius clamitat, cui rei capitalis dies dicta sit et de quo futurum prope diem iudicium, eum indemnatum indicta causa non debere violari.
提图斯·昆克蒂乌斯大声疾呼,一个已被确定死罪审判日期、且不久后将面临审判的人,在未经宣判、未经申辩的情况下,不应当受到侵犯。
§3.13.5tribunus supplicium negat sumpturum se de indemnato; servaturum tamen in vinculis esse ad iudicii diem, ut, qui hominem necaverit, de eo supplicii sumendi copia populo Romano fiat.
护民官声称,他不会对未经宣判的人施加惩罚;然而,他仍会将其关押至审判之日,以便让罗马人民有机会对一个杀人犯施加惩罚。
§3.13.6appellati tribuni medio decreto ius auxilii sui expediunt, in vincla conici vetant; §3.13.7sisti reum, pecuniamque, ni sistatur, populo promitti placere pronuntiant.
被申诉的护民官们通过折中的裁决行使了他们的救济权,禁止将其投入监狱;他们宣布决定:被告必须出庭,若不出庭,则须向人民保证支付一笔罚金。
summam pecuniae quantam aecum esset promitti, veniebat in dubium; §3.13.8id ad senatum reicitur.
至于承诺支付多少数额的罚金才算合理,成了一个疑问;此事被呈交至元老院。
reus, dum consulerentur patres, retentus in publico est.
在征询元老们意见期间,被告被留置在公共场所。
vades dari placuit; unum vadem tribus milibus aeris obligaverunt; quot darentur, permissum tribunis est.
元老院决定须提供担保人;他们责令每位担保人承担三千阿司铜币的责任;至于提供多少人,则授权给护民官决定。
decem finierunt.
他们将人数定为十人。
tot vadibus accusator vadatus est reum.
原告便以如此多的担保人责令被告提供出庭担保。
hic primus vades publico dedit.
他是第一个向国家提供出庭担保人的人。
dimissus e foro nocte proxima in Tuscos in exilium abiit.
他被从广场释放后,在紧接着的那个夜晚,便前往托斯卡纳人那里流亡了。
§3.13.9iudicii die cum excusaretur solum vertisse exilii causa, nihilo minus Verginio comitia habente collegae appellati dimisere concilium.
在审判之日,尽管有人辩解称他已因流亡而离开了国土,但尽管如此,在维尔吉尼乌斯召开大会时,被申诉的同僚们仍解散了会议。
pecunia a patre exacta crudeliter, §3.13.10ut divenditis omnibus bonis aliquamdiu trans Tiberim veluti relegatus devio quodam tugurio viveret.
罚金被残酷地向父亲征收,以至于在变卖了所有财产后,他有一段时间只能在台伯河对岸,像个被放逐者一样,生活在偏僻的小屋里。

词汇与语法注释

  1. §3.13.1se haud multo post, ... incidisse — 引导自 testis extiterat(作为证人出面)的“对格与不定式”(AcI)结构。对格主语 se 指代主句的主语,即证人马尔库斯·沃尔斯基乌斯·菲克托尔本人。
  2. §3.13.3haud multum afuerit, quin impetu populi Caeso interiret — 带有否定词的非人称表达 haud multum abest quin(差一点就……)后接虚拟式(此处为完成时 afuerit 和未完成时 interiret)的句型。其含义为“凯索差一点就在民众的冲击中丧命”。
  3. §3.13.9solum vertisse — 字面意思是“改变了土地”,但在罗马的法律惯例中,这是指被告为了规避有罪判决或刑罚而自愿离开国土、流亡国外的法律惯用表达。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §3.13.1-3.13.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.13.1-3.13.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。