Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §29.34.1-29.34.17

西庇阿与马西尼萨击溃汉诺的骑兵

第 977 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

迦太基在新建骑兵指挥官汉诺的带领下扩充力量,却落入西庇阿与马西尼萨的诱敌之计,遭到伏兵包围并损失了包括汉诺在内的众多骑兵。

§29.34.1Carthaginienses ala equitum cum praefecto amissa, alio equitatu per novum dilectum comparato, Hannonem Hamilcaris filium praeficiunt.
迦太基人损失了骑兵队及其指挥官,通过重新征兵组建了另一支骑兵,并任命哈米尔卡之子汉诺为指挥官。
§29.34.2hasdrubalem subinde ac Syphacem per litteras nuntiosque, postremo etiam per legatos arcessunt; Hasdrubalem opem ferre prope circumsessae patriae iubent; Syphacem orant, ut Carthagini, ut universae Africae subveniat.
随后,他们通过信件和传令兵,最后甚至派出了使节,紧急召回哈斯杜巴尔和西法克斯;他们命令哈斯杜巴尔向几近被围的祖国提供援助,恳求西法克斯救援迦太基及整个非洲。
§29.34.3ad Uticam tum castra Scipio, mille ferme passus ab urbe, habebat, tralata a mari, ubi paucos dies stativa coniuncta classi fuerant.
当时,西庇阿在乌提卡附近安营扎寨,距离该城大约一千步,营地是从海边迁来的,此前他的常设营地曾与舰队在海边联合停留了几天。
§29.34.4Hanno nequaquam satis valido non modo ad lacessendum hostem sed ne ad tuendos quidem a populationibus agros equitatu accepto, id omnium primum egit, ut per conquisitionem numerum equitum augeret; §29.34.5nec aliarum gentium aspernatus, maxime tamen Numidas — id longe primum equitum in Africa est genus — conducit.
汉诺得到的骑兵力量绝不足以挑衅敌人,甚至不足以保护田野免受掠夺,因此他把通过征募来增加骑兵数量作为重中之重;他并不轻视其他民族的骑兵,但主要还是雇佣努米底亚人——这是非洲迄今为止首屈一指的骑兵品种。
§29.34.6iam ad quattuor milia equitum habebat, cum Salaecam nomine urbem occupavit quindecim ferme milia ab Romanis castris.
他已经拥有了近四千名骑兵,这时他占领了一座名叫萨雷卡的城市,距离罗马军营大约十五英里。
§29.34.7quod ubi Scipioni relatum est, “aestiva sub tectis equitatus!” inquit: “sint vel plures, dum talem ducem habeant.
当这一消息报告给西庇阿时,他说:“在屋顶下过夏天的骑兵! 只要他们有这样的指挥官,人数再多也无妨。
§29.34.8eo minus sibi cessandum ratus, quo illi segnius rem agerent, Masinissam cum equitatu praemissum portis obequitare atque hostem ad pugnam elicere iubet; ubi omnis multitudo se effudisset graviorque iam in certamine esset, quam ut facile sustineri posset, cederet paulatim; se in tempore pugnae obventurum.
” 西庇阿认为,对方行动越是迟缓,自己就越不能拖延,于是命令预先派出的马西尼萨率领骑兵驰骋至城门前,诱使敌人出战;一旦敌军倾巢而出,且陷入激战以至于难以轻易脱身时,马西尼萨应当逐渐退却,并承诺自己会在战斗的适当时刻赶到。
§29.34.9tantum moratus, quantum satis temporis praegresso visum ad eliciendos hostes, cum Romano equitatu secutus, tegentibus tumulis, qui peropportune circa viae flexus oppositi erant, occultus processit.
西庇阿等待的时间,恰好足够让先行出发的人完成诱敌任务,随后他率领罗马骑兵跟进,利用道路拐角处非常适时阻隔的丘陵掩护,隐秘地推进。
§29.34.10Masinissa ex composito nunc terrentis nunc timentis modo aut ipsis obequitabat portis aut cedendo, cum timoris simulatio audaciam hosti faceret, ad insequendum temere eliciebat.
马西尼萨按照预定计划,时而像是在威胁,时而像是在害怕,要么直接驰向城门,要么通过退却(因为假装害怕给敌人增添了胆量)诱使敌人轻率追击。
§29.34.11nondum omnes egressi erant, varieque dux fatigabatur alios vino et somno graves arma capere et frenare equos cogendo, aliis, ne sparsi et inconditi sine ordine, sine signis omnibus portis excurrerent, obsistendo.
敌军尚未全部出城,指挥官在各方面都疲于奔命:一方面要强迫那些因酒精和睡意而身体沉重的人拿起武器、套上马缰,另一方面要阻止其他散乱无序、没有旗帜的人从所有城门蜂拥而出。
§29.34.12primo incaute se invehentes Masinissa excipiebat; mox plures simul conferti porta effusi aequaverant certamen; postremo iam omnis equitatus proelio cum adesset, sustineri ultra nequiere.
起初,马西尼萨迎击了那些不加防备冲锋而来的敌军;很快,更多成群结队的敌军从城门涌出,使战斗陷入胶着;最后,当所有的骑兵都投入战斗时,马西尼萨的军队便无法再支撑下去。
§29.34.13non tamen effusa fuga Masinissa, sed cedendo sensim impetus eorum excipiebat, donec ad tumulos tegentes Romanum equitatum pertraxit.
然而马西尼萨并没有溃败而逃,而是通过逐步退却来承受敌人的冲击,直到将他们引诱到掩护罗马骑兵的丘陵处。
§29.34.14inde exorti equites et ipsi integris viribus et recentibus equis Hannoni Afrisque pugnando ac sequendo fessis se circumfudere; et Masinissa flexis subito equis in pugnam rediit.
罗马骑兵从那里突然冲出,他们体力充沛、马匹毫无疲态,将因战斗和追击而疲惫不堪的汉诺及非洲兵包围;马西尼萨也立刻调转马头,重新投入战斗。
§29.34.15mille ferme, qui primi agminis fuerant, quibus haud facilis receptus fuit, cum ipso duce Hannone interclusi atque interfecti sunt; §29.34.16ceteros, ducis praecipue territos caede, effuse fugientes per triginta milia passuum victores secuti ad duo praeterea milia equitum aut ceperunt aut occiderunt.
属于前锋的约一千人,因退路不易,与指挥官汉诺本人一同被截断并被歼灭;其余的人,尤其是因指挥官的阵亡而惊恐万状、四散奔逃的敌军,胜者追击了三十英里,此外还俘获或击毙了多达两千名骑兵。
§29.34.17inter eos satis constabat non minus ducentos Carthaginiensium equites fuisse, et divitiis quosdam et genere inlustres.
据确凿证实,在这些人中,迦太基骑兵不少于两百人,其中一些人在财富和出身方面都非常显赫。

词汇与语法注释

  1. §29.34.4ad tuendos quidem a populationibus agros — 由介词 ad 引导的动形容词(gerundive)结构,表示目的。名词 agros 与动形容词 tuendos 在性、数、格上保持一致。
  2. §29.34.8eo minus... quo... — 使用表示程度差异的夺格(eo... quo...)构成的相关结构,意为“越……越不……”。表现出敌人行动越是迟缓(segnius),西庇阿就越认为自己不能拖延(cessandum)的逻辑。
  3. §29.34.8graviorque iam in certamine esset, quam ut facile sustineri posset — 比较级(gravior)+ quam ut + 虚拟语气(posset)的结构,表示结果的限制(太……以至于不能……)。指敌人深陷战斗,以至于无法被轻易抵挡(sustineri)。
  4. §29.34.11alios vino et somno graves arma capere et frenare equos cogendo, aliis... obsistendo — 两个表示手段的夺格动名词(cogendo 与 obsistendo)修饰主动词 fatigabatur。注意 cogendo 支配宾格加不定式(alios... cogendo),而 obsistendo 则支配与格(aliis... obsistendo)。
  5. §29.34.12sustineri ultra nequiere — 第三人称复数完成时 nequiere(= nequiverunt)的主语是马西尼萨的部队。伴随被动不定式 sustineri,意为“他们再也无法支撑下去(无法抵挡敌人的攻势)”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §29.34.1-29.34.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.34.1-29.34.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。