Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §29.27.1-29.27.15

西庇阿的祈祷与登陆非洲

第 970 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

西庇阿在舰队起航时向神明祈祷远征成功,献祭后出发前往非洲。途中虽遭遇大雾等恶劣天气,但最终成功在“美丽角”登陆,历史学家们对航程是否顺利记载不一。

§29.27.1ubi illuxit, Scipio e praetoria nave silentio per praeconem facto “divi divaeque,” inquit “qui maria terrasque colitis, vos precor quaesoque, uti quae in meo imperio gesta sunt, §29.27.2geruntur postque gerentur, ea mihi, populo plebique Romanae, sociis nominique Latino, qui populi Romani quique meam sectam, imperium auspiciumque terra mari que secuntur, bene verruncent, eaque vos omnia bene iuvetis, bonis auctibus auxitis; §29.27.3salvos incolumesque victis perduellibus victores, spoliis decorates, praeda onustos triumphantesque mecum domos reduces sistatis; inimicorum hostiumque ulciscendorum copiam faxitis; §29.27.4quaeque populus Carthaginiensis in civitatem nostram facere molitus est, ea ut mihi populoque Romano in civitatem Carthaginiensium exempla edendi facultatem detis.
天亮时,西庇阿在旗舰上通过传令官宣布静默后,说道:“居住在海洋与陆地的诸神与诸女神啊,我向你们祈求和企盼,愿在我指挥下所行之事,以及正在行、将要行之事,皆能使我、罗马人民与平民、盟友和拉丁人——即在陆上和海上遵循罗马人民和我的道路、命令及神启的人——获得吉祥的归宿,并愿你们好意帮助这一切,以幸兆令其繁盛;愿你们使我们战胜顽敌,作为胜利者,装饰着战利品、满载着劫获物,安全无恙地与我一同凯旋归家;愿你们赐予我们向私敌和公敌复仇的机会;并愿你们赐予我和罗马人民机会,好对迦太基人的城邦施加惩罚的先例,以报复迦太基人民企图对我们城邦所做的一切。
§29.27.5secundum has preces cruda exta caesa victima, uti mos est, in mare proiecit tubaque signum dedit proficiscendi.
” 在这些祈祷之后,他按照习俗,将宰杀的牺牲的生内脏抛入海中,并用军号发出了出发的信号。
§29.27.6vento secundo vehementi satis profecti celeriter e conspectu terrae ablati sunt; et a meridie nebula excepit ita, vix ut concursus navium inter se vitarent; lenior ventus in alto factus.
他们乘着相当强劲的顺风出发,迅速驶离了陆地的视野;从中午起,大雾笼罩了他们,以至于船只几乎无法避免相互碰撞;在深海中风势变缓。
noctem insequentem eadem caligo obtinuit; §29.27.7sole orto est discussa, et addita vis vento. §29.27.8iam terram cernebant.
接下来的夜里,同样的浓雾继续笼罩;他们已经能看见陆地了。
haud ita multo post gubernator Scipioni ait non plus quinque milia passuum Africam abesse, Mercuri promunturium se cernere; si iubeat eo dirigi, iam in portu fore omnem classem.
没过多久,舵手对西庇阿说,非洲距离已不超过五英里,他能看见墨丘利角;如果西庇阿下令朝那里驶去,整支舰队很快就会进港。
§29.27.9Scipio, ut in conspectu terra fuit, precatus deos, uti bono rei publicae suoque Africam videret, dare vela et alium infra navibus accessum petere iubet.
西庇阿一看到陆地,便向神明祈祷,愿自己为了国家和自身的福祉而看见非洲,随后下令扬帆,为船只寻找更下方(偏南)的另一处登陆点。
§29.27.10vento eodem ferebantur; ceterum nebula sub idem ferme tempus, quo pridie, exorta conspectum terrae ademit, et ventus premente nebula cecidit.
他们乘着同样的风航行;然而大约在与前一天相同的时间,大雾升起,夺去了他们对陆地的视野,随着大雾的逼迫,风也停息了。
§29.27.11nox deinde incertiora omnia fecit.
随后,夜色使一切变得更加难以确定。
itaque ancoras, ne aut inter se concurrerent naves aut terrae inferrentur, iecere.
因此,他们抛下锚,以免船只相互碰撞或撞上陆地。
§29.27.12ubi inluxit, ventus idem coortus nebula disiecta aperuit omnia Africae litora.
天亮时,同样的风刮起,大雾消散,显露出非洲的所有海岸。
Scipio, quod esset proximum promunturium, percunctatus cum Pulchri promunturium id vocari audisset, “placet omen” inquit; §29.27.13“huc dirigite naves.
西庇阿询问最近的岬角是什么,当听说它被称为“美丽角”时,说道:“我喜欢这个吉兆;把船开往这里。
” eo classis decurrit, copiaeque omnes in terram expositae sunt.
”舰队朝那里驶去,所有军队都在陆地上登陆了。
prosperam navigationem sine terrore ac tumultu fuisse permultis Graecis Latinisque auctoribus credidi.
根据非常多的希腊和拉丁作家的说法,我相信这次航行是顺利的,没有恐惧和混乱。
§29.27.14Coelius unus praeterquam quod non mersas fluctibus naves, ceteros omnes caelestes maritimosque terrores, postremo abreptam tempestate ab Africa classem ad insulam Aegimurum, §29.27.15inde aegre correctum cursum exponit, et prope obrutis navibus iniussu imperatoris scaphis, haud secus quam naufragos, milites sine armis cum ingenti tumultu in terram evasisse.
唯有塞利乌斯,除了船只没有被波浪吞没之外,记述了天空中和海上的所有其他恐怖,最后写道舰队被风暴从非洲刮到了埃吉姆鲁斯岛,并从那里艰难地纠正了航线,并且由于船只几乎被吞没,士兵们在没有将领命令的情况下乘坐小艇,像难破船的幸存者一样,失去武器且极度混乱地逃生到了陆地上。

词汇与语法注释

  1. §29.27.2bene verruncent — 动词 verrunco(向好转折、带来吉兆)是一个极具古风的宗教及仪式性表达,李维在此借用它来模拟官方祈祷文的庄严文体。它是受 §29.27.1 中 uti 引导的愿望虚拟式现在时第三人称复数。
  2. §29.27.2auxitis — 古典时期标准现在时虚拟式 augeatis 的古风 s-虚拟式(s-subjunctive)形式。此处特意保留了这种在正式祷词(carmen)中典型运用的古老词形。
  3. §29.27.3faxitis — 相当于 feceritis(facio 的完成时虚拟式或将来完成时)的古风形式(s-虚拟式)。在此处具有愿望语气,反映了传统宗教祈愿文的习惯。
  4. §29.27.8si iubeat eo dirigi, iam in portu fore omnem classem — 由 ait 支配的间接引语(oratio obliqua)条件句。直陈语气中的“si iubebis (或 iusseris)... iam in portu erit...”(若您下令,全舰队便已进港)这一将来条件关系,随着主句动词现在时 ait 的引入,在条件从句中转为现在时虚拟式 iubeat,在主句中转为将来时不定式 fore。
  5. §29.27.14Coelius unus praeterquam quod non mersas fluctibus naves — 此句属于依赖主句动词 exponit(§29.27.15)的复杂句式。在由 praeterquam quod(除了……之外)引导的从句中,动词被省略,而随后的宾格名词短语(caelestes maritimosque terrores)和宾格加不定式(ACI)结构(classem... abreptam [esse], milites... evasisse)则作为 exponit的直接宾语并列呈现。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §29.27.1-29.27.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.27.1-29.27.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。