§28.40.1cum Africam novam provinciam extra sortem P. Scipioni destinari homines fama ferrent, et ipse nulla iam modica gloria contentus non ad gerendum modo bellum, sed ad finiendum diceret se consulem declaratum esse, §28.40.2neque aliter id fieri posse, quam si ipse in Africam exercitum transportasset, et acturum se id per populum aperte ferret, si senatus adversaretur, — id consilium haudquaquam primoribus patrum cum placeret, ceteri per metum aut ambitionem mussarent, §28.40.3Q. Fabius Maximus rogatus sententiam: “scio multis vestrum videri, patres conscripti, rem actam hodierno die agi, et frustra habiturum orationem, qui tamquam de integra re de Africa provincia sententiam dixerit.
当人们在传言中传布，非洲这一新行省将不经抽签而指派给普布利乌斯·西庇阿，而他自己也不再满足于任何平庸的荣耀，声称自己被宣布为执政官不仅是为了进行战争，更是为了结束战争，并且，除非他自己将军队运送到非洲，否则这绝不可能实现，并公然宣称，如果元老院反对，他将通过人民来推行此事——这一计划绝不为元老院的首领们所喜，而其他人则因恐惧或逢迎而默默不语，昆图斯·法比乌斯·马克西穆斯在被征询意见时说道：“国父们，我知道在你们许多人看来，今天讨论的是一件已经决定了的事情，而那把非洲行省当作悬而未决的事情来发表意见的人，将是白费口舌。
§28.40.4ego autem primum illud ignoro, quem ad modum certa iam provincia Africa consulis viri fortis ac strenui sit, quam nec senatus censuit in hunc annum provinciam esse nec populus iussit.
然而，我首先不明白的是，既然元老院既未决议将非洲定为今年的行省，人民也未曾下达命令，那么非洲怎么就已经成了这位勇敢而强悍的执政官的确定行省呢？
§28.40.5deinde, si est, consulem peccare arbitror, qui de re transacta simulando se referre senatum ludibrio habet, non senatorem, qui de quo consulitur suo loco dicit sententiam.
其次，如果是这样，我认为错在执政官，他假装就已决之事提交讨论，以此戏弄元老院，而不在于元老院议员，因为后者只是在自己的顺位上就所咨询的事项发表意见。
§28.40.6atque ego certum habeo dissentienti mihi ab ista festinatione in Africam traiciendi duarum rerum subeundam opinionem esse: §28.40.7unius, insitae ingenio meo cunctationis, quam metum pigritiamque homines adulescentes sane appellent, dum me ne paeniteat adhuc aliorum speciosiora primo aspectu consilia semper visa, mea usu meliora; alterius, §28.40.8obtrectationis atque invidiae adversus crescentem in dies gloriam fortissimi consulis.
而且我深信，对于反对这种渡海前往非洲的急躁行为的我来说，必将承受两种看法：其一，是我天性中固有的拖延，年轻人固然可以称之为恐惧和懒惰，只要我至今仍不后悔：别人的计划初看总是更具吸引力，而我的计划在实践中却更为优越；其二，是对这位极其勇敢的执政官日益增长的荣耀的诽谤与嫉妒。
§28.40.9a qua suspicione si me neque vita acta et mores mei neque dictatura cum quinque consulatibus tantumque gloriae belli domique partae vindicat, ut propius fastidium eius sim quam desiderium, aetas saltem liberet.
对于这种猜疑，如果我的过去生活和品格，以及我那伴随着五次执政官职位的独裁官职位，还有在战争中和在国内赢得的如此之多的荣耀，都不能为我洗刷——以至于我更接近于对它的厌倦，而非渴望——那么至少我的年龄应该能让我免受此嫌。
quae enim mihi aemulatio cum eo esse potest, qui ne filio quidem meo aequalis sit?
因为对于一个连我儿子的年纪都比不上的人，我能有什么竞争呢？
§28.40.10me dictatorem, cum vigerem adhuc viribus et in cursu maximarum rerum essem, recusantem nemo aut in senatu aut apud populum audivit, quo minus insectanti me magistro equitum, quod fando numquam ante auditum erat, imperium mecum aequaretur; §28.40.11rebus quam verbis adsequi malui, ut qui aliorum iudicio mihi comparatus erat, sua mox confessione me sibi praeferret; §28.40.12nedum ego perfunctus honoribus certamina mihi atque aemulationes cum adulescente florentissimo proponam: §28.40.13videlicet ut mihi iam vivendo, non solum rebus gerendis fesso, si huic negata fuerit, Africa provincia decernatur.
当我担任独裁官、身体依然强健且正处于最重大事务的进程中时，在元老院或人民面前，没有人听到我拒绝让攻击我的骑兵长官与我平分权力，这在以前是闻所未闻的事；我宁愿用行动而非言语来达到目的，使那在别人的评价中被与我相比的人，不久之后能通过他自己的承认，将我置于他自己之上；更不用说我已经卸任了所有荣誉公职，难道还会为自己设定与一个正如日中天的年轻人的竞争和对抗吗：显然，莫非是为了在非洲被拒绝给他时，能将非洲行省判给已经不仅对处理事务、甚至对活着都感到疲倦的我？
cum ea gloria, quae parta est, vivendum atque moriendum est.
我必须与已经获得的荣耀同生共死。
§28.40.14vincere ego prohibui Hannibalem ut a vobis, quorum vigent nunc vires, etiam vinci posset.
我阻止了汉尼拔获胜，以便让如今力量正盛的你们，也能够战胜他。 ”