Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §28.30.1-28.30.12

马尔基乌斯的胜利与卡尔泰亚海战

第 927 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

卢基乌斯·马尔基乌斯在拜蒂斯河击败汉诺,与此同时,莱利乌斯推进至卡尔泰亚,并在海峡与阿德巴尔率领的迦太基舰队展开激战。在受潮流支配的极度混乱中,罗马的五段桨船大显身手,阿德巴尔最终逃往非洲。

§28.30.1per idem tempus ad Baetim fluvium Hanno, praefectus Magonis, missus a Gadibus cum parva manu Afrorum, mercede Hispanos sollicitando ad quattuor milia iuvenum armavit.
大致在同一时期,在拜蒂斯河附近,马戈的部将汉诺带着一小队非洲人从加得斯被派来,通过用金钱招募西班牙人,武装了大约四千名青年。
§28.30.2castris deinde exutus ab L. Marcio, maxima parte militum inter tumultum captorum castrorum, quibusdam etiam in fuga amissis, palatos persequente equite, cum paucis ipse effugit.
随后,他被卢基乌斯·马尔基乌斯赶出营地,在营地被占领的混乱中,大部分士兵被俘,还有一些人在骑兵追击散兵的逃跑途中丧生,他本人仅与少数人一同逃脱。
§28.30.3dum haec ad Baetim fluvium geruntur Laelius interim freto in Oceanum evectus ad Carteiam classe accessit.
当这些事在拜蒂斯河畔进行时,莱利乌斯在此期间通过海峡驶入大洋,率领舰队抵达卡尔泰亚。
urbs ea in ora Oceani sita est, ubi primum e faucibus angustis panditur mare.
那座城市坐落在大洋之滨,在那里大海首次从狭窄的峡口中开阔起来。
§28.30.4Gades sine certamine per proditionem recipiendi, ultro qui eam rem pollicerentur in castra Romana venientibus, spes, sicut ante dictum est, fuerat.
正如先前所说,本有希望通过内应不战而收复加得斯,因为那些自愿承诺此事的人来到了罗马营地。
sed patefacta inmatura proditio est, conprensosque omnes Mago Adherbali praetori Carthaginem devehendos tradit.
然而,这桩尚未成熟的背叛被揭露了,马戈将所有被捕者交给了长官阿德巴尔,以便将他们运往迦太基。
§28.30.5Adherbal coniuratis in quinqueremem inpositis, praemissaque ea, quia tardior quam triremis erat, ipse cum octo triremibus modico intervallo sequitur.
阿德巴尔将阴谋者们安置在一艘五段桨船上,并由于它比三段桨船慢而让其先行,他本人则带着八艘三段桨船保持适度的间隔随后跟进。
§28.30.6iam fretum intrabat quinqueremis, cum Laelius et ipse in quinqueremi e portu Carteiae sequentibus septem triremibus evectus in Adherbalem ac triremes invehitur, quinqueremem satis credens deprensam rapido in freto in adversum aestum reciprocari non posse.
五段桨船正要进入海峡,就在这时,莱利乌斯本人也乘着一艘五段桨船,率领紧随其后的七艘三段桨船从卡尔泰亚港驶出,向阿德巴尔和他的三段桨船冲去,因为他确信一艘在湍急海峡中遭遇逆流的五段桨船是无法返航的。
§28.30.7Poenus in re subita parumper incertus trepidavit, utrum quinqueremem sequeretur, an in hostes rostra converteret.
面对突发情况,这位迦太基人一时犹豫不决,在是要继续跟随那艘五段桨船,还是将船首转向迎击敌人之间徘徊。
§28.30.8ipsa cunctatio facultatem detractandae pugnae ademit; iam enim sub ictu teli erant, et undique instabant hostes.
这种犹豫本身就剥夺了避免交战的机会;因为他们已经处于武器的射程之内,敌人正从四面八方逼近。
aestus quoque arbitrium moderandi naves ademerat. neque erat navali pugna similis, quippe ubi nihil voluntarium, nihil artis aut consilii esset.
潮流也剥夺了操控船只的主动权;这绝不像一场海战,因为其中毫无自主可言,毫无技术或谋略发挥的余地。
§28.30.9una natura freti aestusque, totius certaminis potens, suis, alienis navibus nequiquam remigio in contrarium tendentes invehebat; et fugientem navem videres vertice retro intortam victoribus inlatam, et sequentem, si in contrarium tractum incidisset maris, fugientis modo sese avertentem.
海峡与潮流的单一自然力量主宰了整场战斗,无论己方还是敌方的船只,即便徒劳地朝相反方向划行,也被这股力量裹挟着冲去;你可能会看到一艘逃跑的船被漩涡卷着倒退,送到了胜利者面前,而一艘追击的船如果陷入了相反的海流中,也会像逃跑一般转过身去。
§28.30.10iam in ipsa pugna haec, cum infesta rostro peteret hostium navem, obliqua ipsa ictum alterius rostri accipiebat; illa, cum transversa obiceretur hosti, repente intorta in proram circumagebatur.
甚至在战斗本身中也发生了这些情况:当一艘船正用冲角瞄准敌船冲去时,它自己却侧向承受了另一艘船冲角的一击;而那艘船当横着挡在敌人面前时,又会突然被卷着转过船头。
§28.30.11cum inter triremes fortuna regente anceps proelium misceretur, quinqueremis Romana seu pondere tenacior, seu pluribus remorum ordinibus scindentibus vertices cum facilius regeretur, duas triremes suppressit, unius praelata impetu lateris alterius remos detersit; §28.30.12ceterasque, quas indepta esset, mulcasset, ni cum reliquis quinque navibus Adherbal velis in Africam transmisisset.
当三段桨船之间在命运的主宰下混战、胜负难分时,罗马的五段桨船也许是因为自身重量而更加平稳,或者是因为更多排的船桨切开漩涡而更容易操控,它击沉了两艘三段桨船,并在猛烈擦身而过时扫断了另一艘船一侧的船桨;而且如果阿德巴尔没有带着剩下的五艘船扬帆逃往非洲,它本会把追上的其余船只也一并击毁。

词汇与语法注释

  1. 28.30.4recipiendi ... venientibus — recipiendi 是与 spes 连用的动形容词(属格),表示“收复加得斯的希望”。venientibus 是带有省略先行词 iis(作为 qui... pollicerentur 的主语)的夺格绝对结构,表示“由于那些许诺此事的人来到……”。
  2. 28.30.6iam fretum intrabat... cum Laelius... invehitur — 此处为所谓的“倒置 cum(cum inversum)”句型。含有未完成过去时 intrabat 的主句描述背景状况,而由 cum 引导的从句(动词为历史现在时 invehitur)则表示突然发生的主要事件。
  3. 28.30.9tendentes — 语法上它不与前面的阴性名词 navibus 一致,而是根据字面意思进行的“依意一致(synesis)”,指代在船上划桨的船员们,因此使用了阳性复数主格的分词。
  4. 28.30.12mulcasset, ni... transmisisset — 这是一个针对过去事实的虚拟条件句,使用了虚拟式过去完成时(mulcasset 是 mulcavisset 的缩写形式)。意为“如果阿德巴尔没有……逃走,他本会击毁其余的船只”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §28.30.1-28.30.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:28.30.1-28.30.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。