Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §28.20.1-28.20.12

伊利图尔吉的毁灭与卡斯图洛的投降

第 917 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

非洲逃兵攀登险峻悬崖攻入伊利图尔吉,导致罗马人对该城进行彻底的屠杀与毁灭;随后斯基皮奥进军卡斯图洛,该城在内部不和及秘密协议之下进行了较为温和的投降。

§28.20.1transfugae Afri, qui tum inter auxilia Romana erant, et oppidanis in ea tuenda, unde periculum videbatur, versis et Romanis subeuntibus contra, §28.20.2qua adire poterant, conspexerunt editissimam urbis partem, quia rupe praealta tegebatur, neque opere ullo munitam et ab defensoribus vacuam.
当时处于罗马辅助军之中的非洲逃兵们,在市民们正转向防守似乎有危险逼近的那一侧、而罗马人正从相反方向攀登上来之际,在他们能够接近的地方,发现城中最高处的地带,因为有高耸的悬崖掩护,那里既没有任何防御工事,也没有防守者。
§28.20.3levium corporum homines et multa exercitatione pernicium clavos secum ferreos portantes, qua per inaequaliter eminentia rupis poterant, scandunt.
这些身手轻捷、因多番训练而敏捷的人们随身携带铁钉,在悬崖不规则凸出的地方,凡是能登上去的,他们便向上攀爬。
§28.20.4sicubi nimis arduum et leve saxum occurrebat, clavos per modica intervalla figentes cum velut gradus fecissent, §28.20.5primi insequentes extrahentes manu, postremi sublevantes eos, qui prae se irent, in summum evadunt; inde decurrunt cum clamore in urbem iam captam ab Romanis.
每当遇到过于陡峭且平滑的岩石,他们就以适当的间隔打入铁钉,当他们借此制成类似台阶的东西时,最先登上去的人用手拉起后面跟进的人,最后的人则托起走在他们前面的人,最终到达了顶峰;随后,他们高声呐喊,冲下进入了已被罗马人攻占的城中。
§28.20.6tum vero apparuit ab ira et ab odio urbem oppugnatam esse.
此时,才真正显现出这座城市是因愤怒和仇恨而被围攻的。
nemo capiendi vivos, nemo patentibus ad direptionem omnibus praedae memor est; trucidant inermes iuxta atque armatos, feminas pariter ac viros; usque ad infantium caedem ira crudelis pervenit.
没有人想到要抓活口,尽管一切都向抢劫敞开,却没有人惦记着掠夺战利品;他们屠杀无武装者如同屠杀武装者,对待妇女如同对待男子;残忍的愤怒甚至波及到了对婴儿的屠杀。
§28.20.7ignem deinde tectis iniciunt ac diruunt quae incendio absumi nequeunt; adeo vestigia quoque urbis extinguere ac delere memoriam hostium sedis cordi est.
接着,他们向屋顶纵火,并推倒那些无法被火灾焚毁的东西;他们是如此由衷地渴望彻底消灭这座城市的痕迹,并抹去对敌人这一据点的记忆。
§28.20.8Castulonem inde Scipio exercitum ducit quam urbem non Hispani modo convenae, sed Punici etiam exercitus ex dissipata passim fuga reliquiae tutabantur.
随后,斯基皮奥率军前往卡斯图洛,守卫这座城市的不仅有从各地逃亡而来的西班牙聚集者,还有因四处溃逃而散落的迦太基军队的残余。
§28.20.9sed adventum Scipionis praevenerat fama cladis Iliturgitanorum, terrorque inde ac desperatio invaserat; §28.20.10et in diversis causis cum sibi quisque consultum sine alterius respectu vellet, primo tacita suspicio, deinde aperta discordia secessionem inter Carthaginienses atque Hispanos fecit.
但是,关于伊利图尔吉人惨遭毁灭的消息已经先于斯基皮奥的到来传开,由此产生的恐惧和绝望笼罩了他们;而且在各自不同的处境中,由于每个人都只想为自己谋划而不顾及他人,最初是暗中的猜疑,继而是公然的不和,致使迦太基人与西班牙人之间产生了分裂。
§28.20.11his Cerdubelus, propalam deditionis auctor, Himilco Punicis auxiliaribus praeerat; quos urbemque clam fide accepta Cerdubelus Romano prodit.
这些西班牙人由公开主张投降的塞尔杜贝尔斯率领,而希米尔科则统领着迦太基的辅助军;塞尔杜贝尔斯在暗中获得安全承诺后,将这些迦太基兵和城市出卖给了罗马人。
§28.20.12mitior ea victoria fuit; nec tantundem noxae admissum erat, et aliquantum irae lenierat voluntaria deditio.
此次胜利较为温和;这不仅是因为他们未曾犯下同样深重的罪行,而且自愿投降也在相当程度上平息了罗马人的怒火。

词汇与语法注释

  1. §28.20.1oppidanis ... versis et Romanis subeuntibus contra — 此处并列了两个夺格绝对结构(ablative absolute)。前者包含过去 passive 分词 `versis`,表示市民们正转向防守预测有危险的方向;后者包含现在 active 分词 `subeuntibus`,描述罗马人从相反方向攀登上来的同时性动作。
  2. §28.20.3levium corporum homines et multa exercitatione pernicium — 这是性质属格(genitive of quality)的并列结构。`pernicium` 是形容词 `pernix` 的属格复数形式,修饰前文的 `corporum`(名词 `corpus` 的属格复数)。即补全为 `homines levium corporum et [corporum] multa exercitatione pernicium`,意为“身体轻盈且因多番训练而敏捷的人”。
  3. §28.20.7cordi est — 目的与格(或双与格)。名词 `cor`(心)的与格形式 `cordi` 与 `esse` 连用,以不定式短语 `extinguere ac delere...` 为主语,构成“符合某人心中所愿”、“成为某人的本望”这一习惯用法。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §28.20.1-28.20.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:28.20.1-28.20.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。