§28.2.1tria milia ferme aberat, cum hauddum quisquam hostium senserat; confragosa loca et obsiti virgultis tegebant colles.
距离大约还有三英里,此时敌人还没有任何人察觉;险峻的地形和覆满灌木的丘陵遮蔽了他们。
§28.2.2ibi in cava valle atque ob id occulta considere militem et cibum capere iubet.
在那里,在一个凹陷且因此隐蔽的山谷中,他命令士兵驻扎并进食。
interim speculatores transfugarum dicta adfirmantes venerunt.
期间,探子们前来,证实了逃兵们的话。
§28.2.3tum sarcinis in medium coniectis arma Romani capiunt acieque iusta in pugnam vadunt.
随后,罗马人将行囊集中扔在中间,拿起武器,排成正规的阵形投入战斗。
mille passum aberant, cum ab hoste conspecti sunt, trepidarique repente coeptum; et Mago ex castris citato equo ad primum clamorem et tumultum advehitur.
他们距离一英里时,被敌人发现了,敌阵中顿时开始惊慌失措;马哥听到最初的呼喊和喧嚣,便骑马从营地飞奔而来。
§28.2.4erant in Celtiberorum exercitu quattuor milia scutata et ducenti equites; hanc iustam legonem — et id ferme roboris erat — in prima acie locat, ceteros, levem armaturam, in subsidiis posuit.
凯尔蒂贝里亚人的军队中有四千名持盾步兵和两百名骑兵;他将这支正规军团——这几乎是他们的主力——部署在最前线,将其余的轻装部队安置在预备队中。
§28.2.5cum ita instructos educeret e castris, vixdum in egressos vallo eos Romani pila coniecerunt.
当他把这样部署好的士兵领出营地时,他们才刚刚走出防垒,罗马人就向他们投掷了投枪。
§28.2.6subsidunt Hispani adversus emissa tela ab hoste, inde ad mittenda ipsi consurgunt; quae cum Romani conferti, ut solent, densatis excepissent scutis, tum pes cum pede conlatus et gladiis geri res coepta est.
西班牙人蹲下以避开敌军投来的兵器,随后他们自己站起来投掷;当紧密聚集在一起的罗马人如往常一样,用紧密重叠的盾牌挡下这些兵器时,双方随即展开近身肉搏,开始用短剑进行白刃战。
§28.2.7ceterum asperitas locorum et Celtiberis, quibus in proelio concursare mos est, velocitatem inutilem faciebat et haud iniqua eadem erat Romanis stabili pugnae adsuetis, nisi quod angustiae §28.2.8et internata virgulta ordines dirimebant et singuli binique velut cum paribus conserere pugnam cogebantur.
然而,地形的险阻使得那些习惯在战斗中来回奔跑突袭的凯尔蒂贝里亚人的敏捷变得毫无用处,而对于习惯于稳固阵地战的罗马人来说,同样的地形并无不利,只是由于狭窄和生长其间的灌木打乱了队伍,使他们不得不一人或两人一组,仿佛与对等的对手进行决斗一般地交战。
§28.2.9quod ad fugam impedimento hostibus erat, id ad caedem eos velut vinctos praebebat.
阻碍敌人逃跑的因素,反而使他们如同被捆绑住一般任人宰割。
§28.2.10et iam ferme omnibus scutatis Celtiberorum interfectis levis armatura et Carthaginienses, qui ex alteris castris subsidio venerant, perculsi caedebantur.
此时,随着凯尔蒂贝里亚人的持盾步兵几乎全部被杀,那些从另一个营地前来增援的轻装部队和迦太基人,也在惊恐中被斩杀。
§28.2.11duo haud amplius milia peditum et equitatus omnis vix inito proelio cum Magone effugerunt; Hanno, alter imperator, cum eis, qui postremi iam profligate proelio advenerant, vivus capitur.
战斗才刚刚开始,不超过两千名步兵和全部骑兵就随马哥一同逃走;而另一位将领汉诺,与那些在战斗已经溃败时才最后赶到的人一起,被活捉。
§28.2.12Magonem fugientem equitatus ferme omnis et quod veterum peditum erat secuti decimo die in Gaditanam provinciam ad Hasdrubalem pervenerunt; Celtiberi, novus miles, in proximas dilapsi silvas inde domos diffugerunt.
几乎所有的骑兵和残存的老练步兵都跟随逃跑的马哥,在第十天抵达加德斯行省的哈斯德鲁巴处;而作为新兵的凯尔蒂贝里亚人则溜进附近的森林,并从那里逃回了各自的家。
§28.2.13peropportuna victoria nequaquam tantum iam conflatum bellum, quanta futuri materia belli, si licuisset iis Celtiberorum gente excita et alios ad arma sollicitare populos, oppressa erat.
这场极具时效性的胜利,与其说是平息了已经燃起的战争,不如说是压制了未来战争的导火索——如果允许他们激起凯尔蒂贝里亚部族,并煽动其他民族拿起武器,未来的战争本会规模巨大。
§28.2.14itaque conlaudato benigne Silano Scipio spem debellandi, si nihil eam ipse cunctando moratus esset, nactus, ad id quod reliquum belli erat in ultimam Hispaniam adversus Hasdrubalem pergit.
因此,在慷慨地赞扬了西拉努斯之后,西庇阿获得了结束战争的希望——只要他自己不因拖延而耽误这一希望,他就朝着战争残余的部分,前往远西班牙以对抗哈斯德鲁巴。
§28.2.15Poenus cum castra tum forte in Baetica ad sociorum animos continendos in fide haberet, signis repente sublatis fugae magis quam itineris modo penitus ad Oceanum et Gades ducit ceterum,
迦太基人当时正巧将营地设在贝提卡,以维持盟友们的忠诚,但他突然拔营,以更像逃跑而非行军的方式,将队伍深引向大西洋和加德斯。
§28.2.16quoad continuisset exercitum, propositum bello se fore ratus, antequam freto Gadis traiceret exercitum omnem passim in civitates divisit, ut et muris se ipsi et armis muros tutarentur.
然而,他认为只要自己还把军队聚集在一起,就会成为战争的目标,于是在跨越海峡前往加德斯之前,他将全部军队分散到各城市中,以便他们用城墙保护自己,用武器保护城墙。