§28.14.1ubi satis temptatae per haec levia certamina vires sunt, prior Hasdrubal in aciem copias eduxit, deinde et Romani processere.
通过这些轻微的交锋,双方的力量得到了充分的试探,哈斯德鲁巴首先将部队带入阵地,接着罗马人也向前推进。
§28.14.2sed utraque acies pro vallo stetit instructa, et cum ab neutris pugna coepta esset, iam die ad occasum inclinante a Poeno prius, deinde ab Romano in castra copiae reductae.
但两军都整队立于各自的营垒前,由于双方均未开始交战,当太阳已经开始下落时,部队首先由迦太基人,随后由罗马人撤回营地。
§28.14.3hoc idem per dies aliquot factum.
同样的情况持续了几天。
prior semper Poenus copias castris educebat, prior fessis stando signum receptui dabat: ab neutra parte procursum telumve missum aut vox ulla orta.
总是迦太基人首先将部队带出营地,首先向因站立而疲惫的士兵发出撤退信号:双方既没有冲锋,也没有投掷武器,更没有发出任何喊声。
§28.14.4mediam aciem hinc Romani illinc Carthaginienses mixti Afris, cornua socii tenebant — erant autem utrimque Hispani pro cornibus ante Punicam aciem elephanti castellorum procul speciem praebebant.
阵线中央这边由罗马人占领,那边由混有非洲人的迦太基人占领,两翼由盟友占领——因为双方的两翼都有西班牙人——在迦太基阵线前方,大象在远处呈现出城堡般的外观。
§28.14.5iam hoc in utrisque castris sermonis erat ita, ut instructi stetissent, pugnaturos, medias acies Romanum Poenumque, quos inter belli causa esset, pari robore animorum armorumque concursuros.
两营之中已有传言,认为他们将按照整队站立的顺序进行战斗,作为战争起因的罗马和迦太基的中央阵线,将以同等的心灵与武器力量发生碰撞。
§28.14.6Scipio ubi haec obstinate credi animadvertit, omnia de industria in eum diem, quo pugnaturus erat, mutavit.
当斯基皮奥注意到人们固执地相信这一点时,他故意在他准备战斗的那天改变了一切。
§28.14.7tesseram vesperi per castra dedit, ut ante lucem viri equique curati et pransi essent, armatus eques frenatos instratosque teneret equos.
他在傍晚于营地传达了口令,要求在黎明前人马都要得到照料并吃过早饭,武装骑兵要备好马鞍并勒好马缰。
§28.14.8vixdum satis certa luce equitatum omnem cum levi armatura in stationes Punicas immisit; inde confestim ipse cum gravi agmine legionum procedit, §28.14.9praeter opinionem destinatam suorum hostiumque Romano milite cornibus firmatis, sociis in mediam aciem acceptis.
拂晓之光尚未完全清晰之时,他便派遣全部骑兵和轻装部队投入迦太基的哨所;随后,他自己立即率领军团的重装纵队出发,出乎己方和敌方的预料,他用罗马士兵加强了两翼,而将盟友接纳到中央阵线。
§28.14.10Hasdrubal clamore equitum excitatus ut ex tabernaculo prosiluit tumultumque ante vallum et trepidationem suorum et procul signa legionum fulgentia plenosque hostium campos vidit, equitatum omnem extemplo in equites emittit; §28.14.11ipse cum peditum agmine castris egreditur nec ex ordine solito quicquam acie instruenda mutat.
哈斯德鲁巴被骑兵的喊声惊醒,他刚从帐篷里冲出来,看到营垒前的混乱、己方士兵的恐慌,以及远处闪光的军团旗帜和满是敌人的原野,便立即派出全部骑兵去迎击对方的骑兵;他自己则率领步兵纵队走出营地,在布置阵线时没有对往常的顺序做任何改变。
§28.14.12equitum iam diu anceps pugna erat nec ipsa per se decerni poterat, quia pulsis, quod prope in vicem fiebat, in aciem peditum tutus receptus erat; §28.14.13sed ubi iam haud plus quingentos passus acies inter sese aberant, signo receptui dato Scipio patefactisque ordinibus equitatum omnem levemque armaturam, in medium acceptam divisamque in partes duas, in subsidiis post cornua locat.
骑兵的战斗早已陷入胶着,其本身无法决出胜负,因为对被击退的人来说(这几乎是轮流发生的),可以安全地退入步兵阵线;但当两军阵线相距已不超过五百步时,斯基皮奥发出撤退信号,并在敞开队列后,将全部骑兵和轻装部队接纳到中央,并分为两部分,部署在两翼后方作为预备队。
§28.14.14inde, ubi incipiendae iam pugnae tempus erat, Hispanos — ea media acies fuit — presso gradu incedere iubet; §28.14.15ipse e dextro cornu — ibi namque praeerat — nuntium ad Silanum et Marcium mittit, ut cornu extenderent in sinistram partem, quem ad modum se tendentem ad dextram vidissent, §28.14.16et cum expeditis peditum equitumque prius pugnam consererent cum hoste, quam coire inter se mediae acies possent.
随后,当到了必须开始战斗的时候,他命令西班牙人——他们构成了中央阵线——放慢步伐前进;他自己从右翼——因为他在那里指挥——派信使去给西拉努斯和马尔基乌斯送信,要求他们向左侧延伸两翼,正如他们看到他向右侧延伸一样,并在中央阵线能够相遇之前,率领步兵和骑兵的轻装兵首先与敌人交战。
§28.14.17ita diductis cornibus cum ternis peditum cohortibus ternisque equitum turmis, ad hoc velitibus, citato gradu in hostem ducebant, sequentibus in obliquum aliis.
这样,在两翼分开后,他们带着各三个步兵大队和三个骑兵队,此外还有轻装步兵,以快速的步伐向敌人推进,其他人则斜向跟从。
§28.14.18sinus in medio erat, qua segnius Hispanorum signa incedebant.
中央出现了一个凹部,在那里西班牙人的旗帜前进得较为缓慢。
§28.14.19et iam conflixerant cornua, cum, quod roboris in hostium acie erat, Poeni veterani Afrique nondum ad teli coniectum venissent neque in cornua, ut adiuvarent pugnantes, discurrere auderent, ne aperirent mediam aciem venienti ex adverso hosti.
此时两翼已经交火,而作为敌军阵线主力的迦太基老兵和非洲人尚未进入武器投掷范围,他们也不敢奔向两翼去援助战斗中的友军,以免向迎面而来的敌人敞开中央阵线。
§28.14.20cornua ancipiti proelio urgebantur: eques levisque armatura ac velites, circumductis alis in latera incurrebant, cohortes a fronte urgebant, ut abrumperent cornua a cetera acie.
两翼受到双重战斗的夹击:骑兵、轻装部队和轻装步兵绕过翼侧向其侧翼发起冲击,而大队则从正面施压,力图将两翼与其余阵线切断。