Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §27.51.1-27.51.13

胜利的具体消息与汉尼拔撤往布鲁提乌斯

第 897 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

使节们抵达罗马并传达了胜利的具体消息,使整个城邦沉浸在喜悦中,并举行了为期三天的感恩祭。与此同时,汉尼拔得知兄弟哈斯德鲁巴的死讯,认清了迦太基的命运,并将军队撤往布鲁提乌斯地区。

§27.51.1ipsos deinde adpropinquare legatos adlatum est.
随后传来消息称使节们自己正在接近。
tunc enim vero omnis aetas currere obvii, primus quisque oculis auribusque haurire tantum gaudium cupientes.
那时,各种年龄的人都奔跑着去迎接他们,每个人都争先恐后地渴望用眼睛和耳朵去汲取如此巨大的喜悦。
§27.51.2ad Mulvium usque pontem continens agmen pervenit.
绵延不绝的人群一直延伸到米尔维乌斯桥。
§27.51.3legati — ii erant L. Veturius Philo P. Licinius Varus Q. Caecilius Metellus — circumfusi omnis generis hominum frequentia in forum pervenerunt, cum alii ipsos, alii comites eorum, quae acta essent, percunctarentur.
使节们——他们是卢基乌斯·温图里乌斯·菲洛、普布利乌斯·里奇尼乌斯·瓦鲁斯和昆图斯·凯基利乌斯·梅特鲁斯——在各类人群的簇拥下抵达了广场,此时一些人向他们本人,另一些人向他们的随行人员盘问所发生的事情。
§27.51.4et ut quisque audierat exercitum hostium imperatoremque occisum, legiones Romanas incolumes, salvos consules esse, extemplo aliis porro impertiebant gaudium suum.
每当有人听说敌军及其将领已被歼灭、罗马军团安然无恙、执政官们也平安无事时,便立即向其他人进一步分享自己的喜悦。
§27.51.5cum aegre in curiam perventum esset, multo aegrius summota turba, ne patribus misceretur, litterae in senatu recitatae sunt.
虽然他们艰难地抵达了议事堂,而驱散人群以免其与议员们混杂则更为艰难,但信件还是在元老院中被宣读了。
inde traducti in contionem legati.
随后,使节们被带到了群众大会上。
§27.51.6L. Veturius litteris recitatis ipse planius omnia, quae acta erant, exposuit cum ingenti adsensu, postremo etiam clamore universae contionis, cum vi gaudium animis caperent.
卢基乌斯·温图里乌斯在信件宣读后,亲自更清晰地陈述了所发生的一切,赢得了全体大会极大的赞同,最后甚至爆发出了欢呼声,因为人们在心中强有力地感受着这份喜悦。
§27.51.7discursum inde ab aliis circa templa deum, ut grates agerent, ab aliis domos, coniugibus liberisque tam laetum nuntium impertirent senatus,
随后,一些人四散前往神庙周围以致谢,另一些人则回家向妻子和孩子们传达这一喜讯。
§27.51.8quod M. Livius et C. Claudius consules incolumi exercitu ducem hostium legionesque occidissent, supplicationem in triduum decrevit.
元老院因执政官马尔库斯·利维乌斯和加伊乌斯·克劳狄乌斯在军队安全无恙的情况下,歼灭了敌军将领和军团,便决定举行三天的感恩祭。
eam supplicationem C. Hostilius praetor pro contione edixit, celebrataque a viris feminisque est; §27.51.9omniaque templa per totum triduum aequalem turbam habuere, cum matronae amplissima veste cum liberis, perinde ac si debellatum foret, omni solutae metu deis immortalibus grates agerent.
法务官加伊乌斯·霍斯蒂里乌斯在群众大会上宣布了这一感恩祭,男女老少都共同庆祝了它;在整整三天里,所有的神庙里都拥挤着同样多的人群,妇女们身着最华丽的衣服,带着孩子们,仿佛战争已经完全结束一样,免除了所有的恐惧,向不朽的神明表示感谢。
§27.51.10statum quoque civitatis ea victoria movit, ut iam inde haud secus quam in pace res inter se contrahere vendendo, emendo, mutuum dando argentum creditumque solvendo auderent.
这一胜利也改变了城邦的状态,以至于从那时起,人们便敢于像在和平时期一样,通过买卖、借贷和偿还债务,彼此进行交易。
§27.51.11C. Claudius consul cum in castra redisset caput Hasdrubalis, quod servatum cum cura attulerat, proici ante hostium stationes captivosque Afros vinctos, ut erant, ostendi, duos etiam ex iis solutos ire ad Hannibalem et expromere, quae acta essent, iussit.
执政官加伊乌斯·克劳狄乌斯回到营地后,下令将他精心保存并带来的哈斯德鲁巴的头颅扔在敌人的哨所前,并将非洲俘虏们照原样捆绑着展示出来,还下令将他们中的两人松绑,前去汉尼拔那里陈述所发生的事情。
§27.51.12Hannibal, tanto simul publico familiarique ictus luctu, agnoscere se fortunam Carthaginis fertur dixisse; §27.51.13castrisque inde motis, ut omnia auxilia, quae diffusa latius tueri non poterat, in extremum Italiae angulum Bruttios eontraheret, et Metapontinos, civitatem universam, excitos sedibus suis, et Lucanorum qui suae dicionis erant in Bruttium agrum traduxit.
汉尼拔同时遭受了如此巨大的国家和家庭的悲痛打击,据说他曾说过,他认清了迦太基的命运;随后他从那里拔营,为了将那些因过于分散而无法保护的所有辅助军聚集到意大利最偏远的角落——布鲁提乌斯,他将梅塔庞图姆的全体公民从他们的居所迁出,并将处于自己统治下的卢卡尼亚人迁入布鲁提乌斯地区。

词汇与语法注释

  1. 27.51.1currere obvii — currere 是历史不定式,其作用相当于第三人称复数未完成过去时(currebant)。obvii 是形容词 obvius 的阳性复数主格,与语法上为单数女性的主语 omnis aetas(意指“所有年龄段的人”)构成按意义一致(constructio ad sensum)。
  2. 27.51.5cum aegre in curiam perventum esset, multo aegrius summota turba — perventum esset 是不及物动词 pervenio 的无人称被动式。在后半句 multo aegrius summota [esset] 中省略了助动词 esset,其主语为女性单数名词 turba(人群)。multo 是表示程度差异的夺格,修饰比较级 aegrius(更艰难地)。
  3. 27.51.7senatus — 主语 senatus(元老院)被置于 27.51.7 的末尾,而其谓语动词 decrevit(决定)及从句(quod... occidissent)则属于 27.51.8。为了不破坏文本中里程碑标记的位置,本翻译将 senatus 保留在 27.51.7 的末尾,而将 quod 从句置于 27.51.8 的开头。
  4. 27.51.12agnoscere se fortunam Carthaginis — 此句是由 fertur dixisse(据说曾说)引导的带对格的不定式结构。agnoscere 的逻辑主语是反身代词对格 se(他自己,即汉尼拔)。这里的 fortunam 并非指普通的运气,而是指决定迦太基败局的残酷“命运”或“劫数”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §27.51.1-27.51.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:27.51.1-27.51.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。