Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §27.50.1-27.50.11

尼禄的归营与罗马城从焦虑到狂喜的转变

第 896 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

描绘了执政官尼禄在击败哈斯德鲁巴后迅速返回南部营地,以及罗马市民在初次收到胜利捷报时,心情如何从极度焦虑转为无比喜悦。

§27.50.1Nero ea nocte, quae secuta est pugnam, profectus citatiore quam inde venerat agmine die sexto ad stativa sua atque ad hostem pervenit.
尼禄在战斗结束后的那个夜晚出发,以比来时更为迅速的行军,在第六天抵达了他自己的常设营地和敌人处。
§27.50.2iter eius frequentia minore, quia nemo praecesserat nuntius, laetitia vero tanta, vix ut compotes mentium prae gaudio essent, celebratum est.
他的旅程由于没有使者提前报信,迎接的群众较少,但人们的喜悦之情却如此巨大,以至于他们因高兴而几乎无法保持理智。
§27.50.3nam Romae neuter animi habitus satis dici enarrarique potest, nec quo incerta expectatione eventus civitas fuerat, nec quo victoriae famam accepit.
因为在罗马,无论哪一种心境都无法被充分叙述和描绘,无论是城邦在对结果充满不确定期待时的心境,还是它接到胜利传闻时的心境。
§27.50.4numquam per omnis dies, ex quo Claudium consulem profectum fama attulit, ab orto sole ad occidentem aut senator quisquam a curia atque ab magistratibus abscessit aut populus e foro.
自从有传闻报道执政官克劳狄乌斯出发以来的那些日子里,从日出到日落,没有任何一位元老院议员离开过议事堂和政务官身边,也没有任何民众离开过广场。
§27.50.5matronae, quia nihil in ipsis opis erat, in preces obtestationesque versae, per omnia delubra vagae suppliciis votisque fatigare deos.
妇女们因为自身毫无力量,便转向祈求和哀告,她们穿梭于所有的神庙之中,以恳求和誓愿不停地祈求神明。
§27.50.6tam sollicitae ac suspensae civitati fama incerta primo accidit duos Narnienses equites in castra, quae in faucibus Umbriae opposita erant, venisse ex proelio nuntiantes caesos hostes.
在如此焦虑和悬心未决的城邦中,起初传来了一个不确定的传闻,称两名来自纳尔尼亚的骑兵来到了布置在翁布里亚关隘处的营地,从战场上带来消息称敌军已被歼灭。
§27.50.7et primo magis auribus quam animis id acceptum erat ut maius laetiusque, quam quod mente capere aut satis credere possent, et ipsa celeritas fidem impediebat, quod biduo ante pugnatum dicebatur.
起初,这个消息更多地是被耳朵听见,而不是被心灵接受,因为它太大、太令人高兴,超出了他们心灵所能理解或充分相信的范围;而且,其迅速程度本身也阻碍了信任,因为据说战斗是在两天前进行的。
§27.50.8litterae deinde ab L. Manlio Acidino missae ex castris adferuntur de Narniensium equitum adventu.
随后,卢基乌斯·曼利乌斯·阿基迪努斯从营地送来的信件被送达,内容是关于纳尔尼亚骑兵的到来。
§27.50.9hae litterae per forum ad tribunal praetoris latae senatum curia exciverunt; tantoque certamine ac tumultu populi ad fores curiae concursum est, ut adire nuntius non posset, sed traheretur a percunctantibus vociferantibusque, ut in rostris prius quam in senatu litterae recitarentur.
这封信穿过广场被送到法务官的讲坛,将元老院议员们从议事堂中召集出来;民众以极大的争抢和喧闹聚集在议事堂门口,以至于信使无法接近,而是被那些盘问和呼喊的人们拉扯着,要求信件在元老院宣读之前先在演讲坛上宣读。
§27.50.10tandem summoti et coerciti a magistratibus, dispensarique laetitia inter inpotentes eius animos potuit.
最终,民众被政务官们驱散和压制,在无法自控其喜悦的人们心中,喜悦才得以有序地分发。
§27.50.11in senatu primum, deinde in contione litterae recitatae sunt; et pro cuiusque ingenio aliis iam certum gaudium, aliis nulla ante futura fides erat, quam legatos consulumve litteras audissent.
信件首先在元老院宣读,随后在群众大会上宣读;根据每个人的性格,对一些人来说已是确定的喜悦,而对另一些人来说,在听到使节或执政官的信件之前,他们是不会相信的。

词汇与语法注释

  1. 27.50.1citatiore quam inde venerat agmine — 比较级 `citatiore` 修饰 `agmine`(“行军”、“队伍”),后者为手段或方式夺格。`quam inde venerat` 是比较从句,意为“比他从那里来时的行军”。整体上描绘了尼禄极速行军返回的样貌。
  2. 27.50.2compotes mentium — 形容词 `compos`(“主导的”、“拥有的”)通常接属格,此处为复数属格 `mentium`(“心灵的”)。`compotes mentium` 意为“保持理智”或“神智清醒”。此处用于结果状语从句 `ut ... essent` 中,表示人们因极度喜悦而几乎失去理智。
  3. 27.50.3nec quo ... nec quo ... — 关系代词 `quo` 为夺格,与先行词 `animi habitus`(“心境”)呼应。这可以解释为向先行词格的吸引,或是伴随/方式夺格,意为“国家在不确定期待中所处的(那种心境),以及接受胜利传闻时所处的(那种心境)”。
  4. 27.50.5fatigare — 历史不定式(historical infinitive),等同于直陈式未完成过去时(此处为第三人称复数 `fatigabant`)。主语为主格名词 `matronae`。此用法旨在生动且持续地描绘罗马妇女不断向神明祈祷的场景。
  5. 27.50.7ut maius laetiusque, quam quod mente capere aut satis credere possent — 比较级 `maius laetiusque` 后接 `quam quod` 及虚拟式(`possent`),表示限制或结果色彩:“因太大、太令人高兴,以至于他们无法理解或充分相信”。连接词 `ut` 引导原因或方式分句(“因为是……”或“作为……”),解释了市民无法立即相信传闻的原因。
  6. 27.50.9concursum est — 不及物动词 `concurro`(“奔集”、“群聚”)的无人称被动结构(第三人称单数中性)。字面意为“被聚集在一起”,即“人们聚集在一起”。该用法强调了聚集这一行为本身,而非特定的施动者。
  7. 27.50.10dispensarique laetitia inter inpotentes eius animos potuit — `eius` 为属格,指代前文的 `laetitia`(“喜悦”)。`inpotentes eius` 意为“无法自控其喜悦”。被动不定式 `dispensari`(“被分发”、“被管理”)受 `potuit` 支配,表明在因极度喜悦而失去自制力的人们中间,喜悦这一情感终于能够被有序、适度地分批接受和传布。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §27.50.1-27.50.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:27.50.1-27.50.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。