Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §27.47.1-27.47.11

哈斯德鲁巴察觉执政官合流与夜间撤退

第 893 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

哈斯德鲁巴通过罗马军队的异样(盾牌、消瘦的马匹及两次号角声)察觉到另一位执政官已然合流,决定夜间沿梅陶罗河撤退,却因向导逃跑而迷失方向,白白消磨了时间。

§27.47.1iam hostes ante castra instructi stabant.
此时,敌军已在营前列队待命。
moram pugnae attulit, quod Hasdrubal, provectus ante signa cum paucis equitibus, scuta vetera hostium notavit, quae ante non viderat, et strigosiores equos; multitudo quoque maior solita visa est.
延迟了战斗的是,哈斯德鲁巴带着少数骑兵行至军旗前时,注意到敌人持有他以前未曾见过的旧盾牌,以及马匹更为消瘦;此外,敌人的数量也似乎比平时更多。
§27.47.2suspicatus enim id, quod erat, receptui propere cecinit ac misit ad fiumen, unde aquabantur, ubi et excipi aliqui possent et notari oculis, si qui forte adustioris coloris at ex recenti via essent; §27.47.3simul circumvehi procul castra iubet specularique, num auctum aliqua parte sit vallum, et ut attendant, semel bisne signum canat in castris.
因为他怀疑到了实情,便立即吹响了撤退信号,并派人前往他们取水的河流处,在那里既可以俘获一些敌兵,也可以用肉眼观察,看是否有人肤色较深,且带有刚长途跋涉过后的痕迹;同时,命令人员从远处绕行营地,侦察围墙是否有任何部分的扩大,并注意营地内的信号是吹响了一次还是两次。
§27.47.4ea cum ordine omnia relata essent, castra nihil aucta errorem faciebant: bina erant, sicut ante adventum consulis alterius fuerant, una M. Livii, altera L. Porci, neutris quicquam, quo latius tenderetur, ad munimenta adiectum.
当这些情况被依次汇报后,营地完全没有扩大这一点引起了困惑:营地依然是两个,就像另一位执政官到来之前一样,一个是马尔库斯·利维乌斯的,另一个是卢基乌斯·波尔基乌斯的,两者的防御工事都没有任何为了拓宽宿营范围而进行的增建。
§27.47.5illud veterem ducem adsuetumque Romano hosti movit, quod semel in praetoriis castris signum, bis in consularibus referebant cecinisse.
但让这位习惯了与罗马敌人作交道的经验丰富的将领感到不安的是,探子们回报说,法官营地内信号吹响了一次,而执政官营地内则吹响了两次。
duos profecto consules esse, et quonam modo alter ab Hannibale abscessisset, cura angebat.
确实有两位执政官在那里,而另一位究竟是如何脱离汉尼拔的,这一忧虑折磨着他的心。
§27.47.6minime id, quod erat, suspicari poterat, tantae rei frustratione Hannibalem elusum, ut, ubi dux, ubi exercitus esset, cum quo castra conlata haberet, ignoraret; §27.47.7profecto haud mediocri clade absterritum insequi non ausum; magno opere vereri, ne perditis rebus serum ipse auxilium venisset Romanisque eadem iam fortuna in Italia quae in Hispania esset.
他最不肯怀疑的是那真正的实情:汉尼拔在如此重大的事情上竟被欺骗和愚弄,以至于连与自己对峙的将领和军队身在何处都一无所知;他认定汉尼拔定是因为遭受了不小的惨败而心存畏惧,不敢追击;他极度担心在局势败坏之后,自己作为援军来得太迟,而罗马人在意大利也已经获得了与在西班牙相同的运气。
§27.47.8interdum litteras suas ad eum non pervenisse credere, interceptisque iis consulem ad sese opprimendum adcelerasse. his anxius curis extinctis ignibus vigilia prima dato signo, ut taciti vasa colligerent, signa ferri iussit.
他在这些忧虑中熄灭了篝火,在第一更天发出信号,命令大家安静地收拾行装,并下令进军。
§27.47.9in trepidatione et nocturno tumultu duces parum intente adservati alter in destinatis iam ante animo latebris subsedit, alter per vada nota Metaurum flumen tranavit.
在慌乱和夜间的混乱中,由于对向导的监视不够严密,其中一人潜入了早已心中预定好的藏身处,另一人则通过熟知的涉渡点游过了梅陶罗河。
ita desertum ab ducibus agmen primo per agros palatur, fessique aliquot itinere ac vigiliis sternunt somno corpora passim atque infrequentia relinquunt signa.
这样,失去了向导的队伍起初在田野间四处流散,一些因行军和守夜而疲惫不堪的人在各处倒地入睡,使得留在军旗旁的人稀稀拉拉。
§27.47.10Hasdrubal dum lux viam ostenderet, ripa fluminis signa ferri iubet, et per tortuosi amnis sinus flexusque cum iter errore revolvens baud multum processisset, ubi prima lux transitum opportunum ostendisset, transiturus erat.
哈斯德鲁巴下令在天亮能指引道路之前沿河岸行军,但由于沿着弯曲河流的转弯与折回处因迷路而反复折返,未能前进多远;他原本打算在曙光显露、指出适宜的渡口时便渡河。
§27.47.11sed cum quantum a mari abscedebat, tanto altioribus coercentibus amnem ripis non inveniret vada, diem terendo spatium dedit ad insequendum sese hosti.
但随着他越是远离海洋,限制河流的河岸就越是高峻,他找不到可以涉渡的浅滩,从而因为消磨白天的时光而给敌人留出了追击自己的时间。

词汇与语法注释

  1. §27.47.2adustioris coloris at ex recenti via — 'adustioris coloris'(肤色更深/更黑)指在意大利南部(阿普利亚地区)烈日下作战的尼禄士兵的体貌特征。连接词 'at' 在此并非简单的转折,而是强调他们既有晒黑的肤色,又因最近的强行军而显得疲惫不堪。
  2. §27.47.6tantae rei frustratione Hannibalem elusum [esse] — 不定式短语 'elusum [esse]' 连同引导 'ignoraret' 的 'ut' 从句,共同充当 'suspicari' 的宾语。整句的动词 'poterat' 的主语承接上文的哈斯德鲁巴。这表现了他的心理状态:对他来说,相信“汉尼拔被如此彻底地蒙蔽”是完全无法想象的事。
  3. §27.47.7profecto haud mediocri clade absterritum insequi non ausum [esse] — 此句是用间接引语(或哈斯德鲁巴的内心推测)来表达他的推断,省略了主语 'Hannibalem'。'absterritum' 和 'ausum' 是对格不定式(省略了 'esse')。接下来的 'vereri' 是以哈斯德鲁巴本人为主语的历史不定式,描绘了他深切的担忧(担心自己来得太迟)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §27.47.1-27.47.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:27.47.1-27.47.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。