Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §27.45.1-27.45.12

尼禄鼓舞军心与秘密会师利维乌斯营地

第 891 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

尼禄向士兵们阐明此次行军的安全性和必胜的信心以鼓舞士气,军队在沿途居民的热烈欢迎与支持下迅速前进。随后,他们决定在夜间秘密并入同僚执政官利维乌斯的营地。

§27.45.1Nero postquam iam tantum intervalli ab hoste fecerat, ut detegi consilium satis tutum esset, paucis milites alloquitur.
尼禄在与敌人拉开足够距离、以至于泄露计划已相当安全之后,¦p.413 简短地对士兵们发表了讲话。
§27.45.2negat ullius consilium imperatoris in speciem audacius, re ipsa tutius fuisse quam suum.
他声称,没有任何一位将军的计划在表面上比他的更大胆,而在实际上比他的更安全。
§27.45.3ad certam eos se victoriam ducere: quippe ad quod bellum collega non ante, quam ad satietatem ipsius peditum atque equitum datae ab senatu copiae fuissent maiores instructioresque, quam si adversus ipsum Hannibalem iret, profectus sit, eo ipsi si quantumcumque virium momentum addiderint, rem omnem inclinaturos.
他正带领他们走向确定的胜利:因为对于他的同僚在获得元老院提供的、足令其自身步骑兵满意的、甚至比去对抗汉尼拔本人时还要庞大且装备精良的军队之前绝不出发的那场战争,他们自己只要加入哪怕极微小的力量,就会使整个局势倒向胜利。
§27.45.4auditum modo in acie — nam ne ante audiatur, daturum operam — alterum consulem et alterum exercitum advenisse haud dubiam victoriam facturum.
在战场上仅仅听说——因为他将努力确保在此之前不会被听到——另一位执政官和另一支军队已经到达,就会带来毫无疑问的胜利。
§27.45.5famam bellum conficere, et parva momenta in spem metumque impellere animos; gloriae quidem ex re bene gesta partae fructum prope omnem ipsos laturos;
舆论决定战争,微小的力量就能将人们的心灵推向希望或恐惧;而他们自己将几乎获得从这次成功行动中所赢回的所有荣耀的果实。
§27.45.6semper quod postremum adiectum sit, id rem totam videri traxisse.
因为总是显得最后加入的东西牵动了整个局势。
cernere ipsos, quo concursu, qua admiratione, quo favore hominum iter suum celebretur.
他们自己也看到了,人们以怎样的聚集、怎样的赞叹、怎样的好意来欢迎他们的行军。
§27.45.7et hercule per instructa omnia ordinibus virorum mulierumque undique ex agris effusorum, inter vota ac preces et laudes ibant: illos praesidia rei publicae, vindices urbis Romanae imperiique appellabant; in illorum armis dextrisque suam liberorumque suorum salutem ac libertatem repositam esse.
事实上,他们在四面八方从田野里涌出来的男男女女整齐排列的队伍中穿行,伴随着誓愿、祈祷和赞美:人们称他们为国家卫士、罗马城和帝国的保护者;并说自己和子孙的生命安全与自由都寄托在他们的武器和右手上。
§27.45.8deos omnes deasque precabantur, ut illis faustum iter, felix pugna, §27.45.9matura ex hostibus victoria esset, damnarenturque ipsi votorum, quae pro iis suscepissent, ut, quem ad modum nunc solliciti prosequerentur eos, ita paucos post dies laeti ovantibus victoria obviam irent.
他们向所有的男神和女神祈祷,愿他们的行军吉利,战斗顺利,对敌人的胜利早日到来,并使他们自己为士兵们许下的誓愿得以履行,以便如同现在忧心忡忡地送别他们一样,几天后能高高兴兴地去迎接庆祝胜利的他们。
invitare inde pro se quisque §27.45.10et offerre et fatigare precibus, ut, quae ipsis iumentisque usui essent, ab se potissimum sumerent; benigne omnia cumulata dare.
随后,每个人都争先恐后地邀请他们,并提供物资,甚至用恳求来纠缠,希望他们优先从自己这里拿走自己和牲畜所需要的东西;他们热情地把所有东西堆积如山地送出。
§27.45.11modestia certare milites ne quid ultra usum necessarium sumerent; nihil morari, nec ab signis abire nec subsistere cibum capientes; diem ac noctem ire; vix quod satis ad naturale desiderium corporum esset, quieti dare.
士兵们竞相保持节制,不拿任何超出必要用途的东西;他们毫不耽搁,不离军旗,也不为了吃东西而停下脚步;日夜行军,几乎只给身体的自然生理需求留出勉强足够的休息时间。
§27.45.12et ad collegam praemissi erant, qui nuntiarent adventum percunctarenturque, clam an palam, interdiu an noctu venire sese vellet, isdem an aliis considere castris.
而且已经派人去向他的同僚预报他们的到来,并询问同僚希望他们是秘密还是公开、¦p.414 昼间还是夜间到达,以及是驻扎在同一个营地还是不同的营地。
nocte clam ingredi melius visum est.
在夜间秘密进入被认为更好。

词汇与语法注释

  1. §27.45.3ad quod bellum collega non ante, quam ad satietatem ipsius peditum atque equitum datae ab senatu copiae fuissent maiores instructioresque, quam si adversus ipsum Hannibalem iret, profectus sit, eo — 这是一个相关结构,关系形容词 `quod` 带着其先行词 `bellum` 置于关系从句的开头,并在主句中由指示副词 `eo`(= ad id bellum)来承接。在关系从句中,`non ante, quam...` 意为“直到……才(同僚才出发)”,其中的 `quam si...` 则表示比较与假设(“比去对抗……时”)。
  2. §27.45.9damnarenturque ipsi votorum — 法律与宗教上的习惯表达 `damnare aliquem voti / votorum`(使某人承担履行誓愿的义务,即因神明应允其请求而使其必须还愿)的被动语态。此处以祈祷的人们(`ipsi`)为主语,意思是“(祈求神明)使他们自己承担履行誓愿的义务(即愿望得以达成)”。
  3. §27.45.11certare milites ne quid ultra usum necessarium sumerent; nihil morari, nec ab signis abire nec subsistere cibum capientes; diem ac noctem ire; vix quod satis ad naturale desiderium corporum esset, quieti dare. — 如同前一小节中的 `invitare`、`offerre`、`fatigaere` 和 `dare` 一样,这里的一系列动词(`certare`、`morari`、`ire`、`dare`)被用作历史不定式(historical infinitive),其主语为主格(如 `milites`)。它们代替未完成过去时直陈特指,用以描绘戏剧性的、紧迫的或迅速连续发生的动作。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §27.45.1-27.45.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:27.45.1-27.45.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。