Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §27.40.1-27.40.14

罗马对两线作战的忧虑与南部对汉尼拔的伏击

第 886 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在对两场战争的焦虑笼罩罗马之际,心怀怨恨的执政官利维乌斯出发开赴前线。在南方,霍斯蒂里乌斯突袭了汉尼拔并迫使其撤退,随后与执政官克劳狄乌斯·尼禄会师并整编军队。

§27.40.1consules diversis itineribus profecti ab urbe velut in duo pariter bella distenderant curas hominum, simul recordantium, quas primus adventus Hannibalis intulisset Italiae clades,
执政官们沿不同的路线离开城市,将人们的焦虑分散在两个同样重大的战争上。
§27.40.2simul cum illa angeret cura, quos tam propitios urbi atque imperio fore deos, ut eodem tempore utrobique res publica prospere gereretur? adhuc adversa secundis pensando rem ad id tempus extractam esse:
人们同时回想起汉尼拔的最初到来给意大利带来了怎样的灾难,同时也因那样的忧虑而备受煎熬:有哪些神明会对这座城市和帝国如此眷顾,以至于国家在同一时间、两处地方都能顺利运转?
§27.40.3cum in Italia ad Trasumennum et Cannas praecipitasset Romana res, prospera bella in Hispania prolapsam eam erexisse; §27.40.4postea, cum in Hispania alia super aliam clades duobus egregiis ducibus amissis duos exercitus ex parte delesset, multa secunda in Italia Siciliaque gesta quassatam rem publicam excepisse; §27.40.5et ipsum intervallum loci, quod in ultimis terrarum oris alterum bellum gereretur, spatium dedisse ad respirandum: §27.40.6nunc duo bella in Italiam accepta, duo celeberrimi nominis duces circumstare urbem Romanam, et unum in locum totam periculi molem, omne onus incubuisse.
迄今为止,正是通过用顺境来平衡逆境,国家才被维持到了这个时候:当在意大利的特拉西梅努斯和坎尼,罗马的国运一落千丈时,在西班牙的顺利战争将倾覆的国家重新扶起;此后,当在西班牙灾难接踵而至、失去了两位杰出的将领并使两支军队部分覆灭时,在意大利和西西里取得的众多胜利支撑起了风雨飘摇的国家;甚至地理上的空间距离本身——因为另一场战争是在大地的尽头进行的——也给了人们喘息的空间:但现在,两场战争已被引入意大利境内,两位名声最显赫的将领正围困着罗马城,全部的危险和所有的重担都压在了一个地方。
qui eorum prior vicisset, intra paucos dies castra cum altero iuncturum.
他们中谁先获胜,谁就会在几天之内将自己的营地与另一人合并。
§27.40.7terrebat et proximus annus lugubris duorum consulum funeribus.
此外,因两位执政官的丧事而令人悲哀的前一年也让人感到恐惧。
§27.40.8his anxii curis homines digredientes in provincias consules prosecuti sunt.
人们怀着这些忧虑,送别了奔赴各自任地的执政官们。
memoriae proditum est plenum adhuc irae in civis M. Livium ad bellum proficiscentem monenti Q. Fabio, ne, priusquam genus hostium cognosset, temere manum consereret, respondisse, ubi primum hostium agmen conspexisset, pugnaturum.
据记载,仍对公民满腔怨恨的马尔库斯·利维乌斯在出发参战时,昆图斯·法比乌斯警告他,在了解敌人的类型之前不要轻易交战,他却回答说,一看到敌人的纵队就会开战。
§27.40.9cum quaereretur, quae causa festinandi esset, “aut ex hoste egregiam gloriam” inquit “aut ex civibus victis gaudium meritum certe, etsi non honestum, capiam.
当被问及为何如此急迫时,他说:“我要么从敌人那里获得卓越的荣耀,” “要么从被击败的公民身上获得确实应得的快乐,尽管这不怎么光彩。
§27.40.10priusquam Claudius consul in provinciam pervenire per extremum finem agri Larinatis ducentem in Sallentinos exercitum Hannibalem expeditis cohortibus adortus C. Hostilius Tubulus incomposito agmini terribilem tumultum intulit; §27.40.11ad quattuor milia hominum occidit, novem signa militaria cepit.
” 在执政官克劳狄乌斯到达行省之前,盖乌斯·霍斯蒂里乌斯·图布卢斯用轻装步兵营袭击了正沿着拉里努姆领地最边缘将军队引向萨伦蒂尼人地区的汉尼拔,给那支混乱的队伍带来了可怕的骚乱;他斩杀了约四千人,夺取了九面军旗。
moverat ex hibernis ad famam hostis Q. Claudius, qui per urbes agri Sallentini castra disposita habebat.
昆图斯·克劳狄乌斯此前已将营地分布在萨伦蒂尼领地的各城市中,这时听到敌人的消息,也已将军队撤出冬营。
§27.40.12itaque ne cum duobus exercitibus simul confligeret, Hannibal nocte castra ex agro Tarentino movit atque in Bruttios concessit.
于是,为了不至于同时与两支军队交战,汉尼拔在夜间将营地从塔兰托领地移走,并退往布鲁蒂乌姆地区。
§27.40.13Claudius in Sallentinos agmen convertit, Hostilius Capuam petens obvius ad Venusiam fuit consuli Claudio.
克劳狄乌斯将队伍转向萨伦蒂尼地区,而霍斯蒂里乌斯在前往卡普亚的途中,在维努西亚附近遇到了执政官克劳狄乌斯。
§27.40.14ibi ex utroque exercitu electa peditum quadraginta milia, duo milia et quingenti equites, quibus consul adversus Hannibalem rem gereret: reliquas copias Hostilius Capuam ducere iussus, ut Q. Fulvio proconsuli traderet.
在那里,从两支军队中挑选出四万步兵和二千五百名骑兵,执政官将用这些兵力对汉尼拔作战;霍斯蒂里乌斯则被命令率领其余部队前往卡普亚,移交给前执政官昆图斯·富尔维乌斯。

词汇与语法注释

  1. 27.40.1recordantium — 修饰 `hominum`(属格名词)的现在分词复数属格。通过 `simul recordantium ... [et] simul cum ... angeret` 的平行结构,表现了罗马公民同时处于回忆过去灾难与遭受未来焦虑折磨的双重心理状态。
  2. 27.40.2quos tam propitios urbi atque imperio fore deos — 表示紧随焦虑(`cura`)之后的间接疑问(或间接引语)的主体。`fore` 是 `futuros esse`(将来不定词)的缩写形式。`quos` 是疑问形容词,修饰主格对格 `deos`,表达了“究竟哪些神明会如此眷顾……”的疑问。
  3. 27.40.10pervenire — 尽管标准校勘本在 `priusquam` 从句中通常使用未完成过去时虚拟语气 `perveniret`,但此处的底本采用了不定式 `pervenire`。这可以被解释为从句中极罕见的历时不定式用法,或者更可能是抄本流传过程中将 `perveniret` 误写而产生的异读。
  4. 27.40.14quibus — 指代前述精选兵力(步兵与骑兵)的关系代名词(复数夺格)。与未完成过去时虚拟语气 `gereret` 连用,构成目的关系从句(“使执政官能够用这些兵力进行作战”)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §27.40.1-27.40.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:27.40.1-27.40.14

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。