Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §26.6.1-26.6.17

击退迦太基军与卡普亚政务官洛埃西乌斯

第 801 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

文中描绘了罗马军营前的激烈攻守战,罗马军凭借顽强的防守击退了迦太基与卡普亚联军。随后,叙述转向卡普亚投降前担任最后一任最高政务官的塞皮乌斯·洛埃西乌斯的微贱出身,以及与其掌权相关的母亲的不祥预言。

§26.6.1et M. Atilius legatus primi principis ex eadem legione signum inferre in cohortem Hispanorum coepit; et qui castris praeerant L. Porcius Licinus et T. Popilius legati pro vallo acriter propugnant elephantosque transgredientes in ipso vallo conficiunt.
此外,同一军团中第一首席(百人队)的副将马尔库斯·阿蒂里乌斯开始率领军旗向西班牙人的步兵大队推进;而负责指挥军营的副将路奇乌斯·波尔基乌斯·里基努斯和提图斯·波皮里乌斯则在土堤前奋力抵抗,并将正在跨越土堤的战象在土堤上击毙。
§26.6.2quorum corporibus cum oppleta fossa esset, velut aggere aut ponte iniecto transitum hostibus dedit.
当壕沟被战象的尸体填满时,仿佛架起了一座土堤或桥梁,给敌人提供了通道。
ibi super stragem iacentium elephantorum atrox edita caedes.
在那里,在横尸的战象之上,展开了一场惨烈的杀戮。
§26.6.3altera in parte castrorum iam inpulsi erant Campani Punicumque praesidium et sub ipsa porta Capuae, quae Vulturnum fert, pugnabatur; §26.6.4neque tam armati inrumpentibus Romanis resistebant, quam porta ballistis scorpionibusque instructa missilibus procul hostis arcebat.
在军营的另一侧,卡普亚人和迦太基守军已被击退,战斗就在通往沃尔图努斯河的卡普亚城门正下方进行;武装人员抵抗突入的罗马人,还不如说装备了弩炮和蝎炮的城门用投射武器将敌人阻挡在远处。
§26.6.5et suppressit impetum Romanorum vulnus imperatoris Ap.
而主帅阿皮乌斯·克劳狄乌斯的负伤减缓了罗马人的攻势。
Claudi, cui suos ante prima signa adhortanti sub laevo umero summum pectus gaeso ictum est.
当时他在最前线的军旗前激励部下,左肩下方、胸部上方被一根标枪刺中。
magna vis tamen hostium ante portam est caesa, ceteri trepidi in urbem conpulsi.
尽管如此,城门前仍有大量敌军被杀,其余的人则在恐慌中被赶回城内。
§26.6.6et Hannibal, postquam cohortis Hispanorum stragem vidit summaque vi castra hostium defendi, omissa oppugnatione recipere signa et convertere agmen peditum obiecto ab tergo equitatu, ne hostis instaret, coepit.
汉尼拔在看到西班牙人步兵大队的惨败以及敌军营地正受到全力的防守后,便放弃了进攻,开始撤回军旗并调转步兵队伍,在后方部署骑兵以防敌军紧逼。
§26.6.7legionum ardor ingens ad hostem insequendum fuit; Flaccus receptui cani iussit, satis ad utrumque profectum ratus, ut et Campani, quam haud multum in Hannibale praesidii esset, et ipse Hannibal sentiret.
军团士兵追击敌人的热情极其高涨;但弗拉库斯下令鸣金收兵,他认为对于这两方面的目的都已取得了足够的成效:既让卡普亚人明白在汉尼拔身上几乎没有多少可以依赖的保护,也让汉尼拔本人感受到这一点。
§26.6.8caesa eo die qui huius pugnae auctores sunt: octo milia hominum de Hannibalis exercitu, tria ex, Campanis tradunt, signaque Carthaginiensibus quindecim adempta, duodeviginti Campanis.
撰写这场战役记录的作者们记载,当天被杀的有汉尼拔军队的八千人,卡普亚人的三千人,并且从迦太基人那里夺走了十五面军旗,从卡普亚人那里夺走了十八面。
§26.6.9apud alios nequaquam tantam molem pugnae inveni plusque pavoris quam certaminis fuisse, cum inopinato in castrat Romana Numidae Hispanique cum elephantis inrupissent, §26.6.10elephanti per media castra vadentes stragem tabernaculorum ingenti sonitu ac fugam abrumpentium vincula iumentorum facerent; §26.6.11fraudem quoque super tumultum adiectam inmissis ab Hannibale, qui habitu Italico gnari Latinae linguae iuberent consulum verbis, quoniam amissa castra essent, pro se quemque militum in proxumos montes fugere; §26.6.12sed eam celeriter cognitam fraudem oppressamque magna caede hostium; elephantos igni e castris exactos.
在其他作者的记载中,我发现这场战役绝没有如此巨大的规模,而是恐慌多于交战,当时努米底亚人和西班牙人带着战象出人意料地冲进了罗马军营,战象穿过军营中部,伴随着巨大的声响践踏营帐,并导致挣脱缰绳的驮畜四处奔逃;在混乱之中,汉尼拔派出的那些身穿意大利服饰、通晓拉丁语的人又施加了诡计,他们假借执政官的名义命令士兵,既然军营已失守,每个人都应各自逃往最近的山中;但这个诡计很快被识破,并在对敌人的大量杀戮中被粉碎;战象也用火被赶出了军营。
§26.6.13hoc ultimum — utcumque initum finitumque est — ante deditionem Capuae proelium fuit.
这是卡普亚投降前的最后一次战斗——无论其是如何开始和结束的。
medix tuticus, qui summus magistratus apud Campanos est, eo anno Seppius Loesius erat, loco obscuro tenuique fortuna ortus.
卡普亚人的最高政务官“美迪克斯·图蒂克斯”在那一年是塞皮乌斯·洛埃西乌斯,他出身于一个微贱的家庭,财产薄弱。
§26.6.14matrem eius quondam pro pupillo eo procurantem familiare ostentum, cum respondisset haruspex summum quod esset imperium Capuae perventurum ad eum puerum, §26.6.15nihil ad eam spem adgnoscentem dixisse ferunt “ne tu perditas res Campanorum narras, ubi summus honos ad filium meum perveniet.
据说,在他的母亲曾为他这个处于受监护状态的孤儿操持家务时,发生了一次家庭异兆,当占卜师回答说卡普亚的最高权力将属于这个男孩时,她完全不抱这种希望,说道:“如果最高的荣誉要落到我儿子头上,你确实是在预言卡普亚的灭亡。
§26.6.16ea ludificatio veri et ipsa in verum vertit; nam cum fame ferroque urgerentur nec spes ulla superesset sisti posse, iis, qui nati in spem honorum erant, §26.6.17honores detrectantibus, Loesius querendo desertam ac proditam a primoribus Capuam summum magistratum ultimus omnium Campanorum cepit.
” 那个对真理的嘲弄本身也变成了现实;因为当他们受到饥饿和刀兵的逼迫、不再存有任何能够维持局势的希望时,那些生来就享有担任官职之望的人拒绝了这些荣誉,洛埃西乌斯通过抱怨卡普亚已被首领们抛弃和出卖,成为了所有卡普亚人中的最后一个,担任了最高政务官。

词汇与语法注释

  1. 26.6.1primi principis — *primi principis* 是属格,指军团的“第一首席百人队(或百人队长)”。此处修饰副将(*legatus*)马尔库斯·阿蒂里乌斯。
  2. 26.6.4hostis — *hostis* 是宾格复数形式(= *hostes*),指卡普亚人眼中的“敌人”,即企图突入的罗马兵。
  3. 26.6.7profectum — 动词 *proficio*(完成、起作用)的虚拟或完成分词中性形式。此处省略了 *esse*,作为对格不定式(*profectum esse*)充当 *ratus*(认为……)的宾语。
  4. 26.6.14matrem eius quondam pro pupillo eo procurantem — 由 §26.6.15 中的主动词 *ferunt*(人们传言)引导的“对格与不定式”(A.C.I.) 结构的对格主语。*procurantem* 是修饰 *matrem* 的现在分词。
  5. 26.6.15ne — 并非否定小词,而是表示确言和强调的副词,意为“确实”、“真的”,用以引导带有强烈信念的表述。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §26.6.1-26.6.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.6.1-26.6.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。