§26.33.1Campanis deinde senatus datus est, quorum oratio miserabilior, causa durior erat.
随后,坎帕尼亚人获得了在元老院申诉的机会;他们的言辞更为哀婉,但他们的处境却更加艰难。
§26.33.2neque enim meritas poenas negare poterant, nec tyranni erant, in quos culpam conferrent; §26.33.3sed satis pensum poenarum tot veneno absumptis, tot securi percussis senatoribus credebant: paucos nobilium superesse, quos nec sua conscientia, ut quicquam de se gravius consulerent, impulerit, nec victoris ira capitis damnaverit;
因为他们既不能否认自己罪有应得,也没有可以推卸责任的僭主;但他们认为,由于有如此多的元老院议员服毒自尽,如此多的人被斩首,刑罚已经足够。
eos libertatem sibi suisque et bonorum aliquam partem orare, cives Romanos adfinitatibus plerosque et propinquis etiam cognationibus ex conubio vetusto iunctos.
他们指出,贵族中仅有少数人幸存,这些人既没有因内心的愧疚而被迫对自己采取更严厉的手段,也没有因胜利者的愤怒而被判处死刑;他们正在为自己和家人乞求自由以及部分财产,因为他们中的大多数人因长期的通婚而与罗马公民建立了姻亲乃至近亲的关系。
§26.33.4summotis deinde e templo paulisper dubitatur, an arcessendus a Capua Q. Fulvius esset — mortuus enim post captam Claudius consul erat —, ut coram imperatore, qui res gessisset, sicut inter Marcellum Siculosque disceptatum fuerat, disceptaretur.
随后,当他们被暂时请出神殿后,元老院对是否应当从卡普亚召回昆克图斯·富尔维乌斯产生了一些犹豫——因为在攻克卡普亚后执政官克劳狄乌斯已经去世——以便像在马尔凯鲁斯与西西里人之间进行辩论那样,在实际主持军事行动的将领面前进行辩论。
§26.33.5dein cum M. Atilium C. Fulvium fratrem Flacci, legatos eius, et Q. Minucium et L. Veturium Philonem, item Claudii legatos, qui omnibus gerendis rebus adfuerant, in senatu viderent nec Fulvium avocari a Capua nec differri Campanos vellent, §26.33.6interrogatus sententiam M. Atilius Regulus, cuius ex iis, qui ad Capuam fuerant, maxima auctoritas erat, §26.33.7“in consilio” inquit “arbitror me fuisse consulibus, Capua capta cum quaereretur, ecqui Campanorum bene meritus de re publica nostra esset.
接着,当他们在元老院中看到弗拉库斯的使节马尔库斯·阿蒂里乌斯和其兄弟盖乌斯·富尔维乌斯,以及同样是克劳狄乌斯使节的昆克图斯·米努基乌斯和卢基乌斯·维图里乌斯·菲洛——他们曾参与了所有行动的处理——且不希望富尔维乌斯被从卡普亚召回,也不希望推迟处理坎帕尼亚人时,在曾留驻卡普亚的人员中威望最高的马尔库斯·阿蒂里乌斯·雷古鲁斯被征询了意见,他说道:“我认为,在攻克卡普亚后,当调查坎帕尼亚人中是否有对我们国家建立功勋之人时,我曾在执政官的咨询会议中。
§26.33.8duas mulieres conpertum est, Vestiam Oppiam Atellanam Capuae habitantem et Paculam Cluviam, quae quondam quaestum corpore fecisset, illam cotidie sacrificasse pro salute et victoria populi Romani, hanc captivis egentibus alimenta clam suppeditasse: §26.33.9ceterorum omnium Campanorum eundem erga nos animum quem Carthaginiensium fuisse, securique percussos a Q. Fulvio esse magis quorum dignitas inter alios quam quorum culpa eminebat.
当时查明只有两位女性:居住在卡普亚的阿特拉人维斯蒂亚·奥皮亚,以及曾以卖身为生的帕库拉·克鲁维亚;前者每日为罗马人民的安全与胜利举行祭祀,后者则暗中向贫困的俘虏提供食物:其余所有坎帕尼亚人对我们的态度都与迦太基人无异,而那些被昆克图斯·富尔维乌斯斩首的人,与其说是他们的罪行比别人严重,不如说是他们在众人中的地位更为显赫。
§26.33.10per senatum agi de Campanis, qui cives Romani sunt, iniussu populi non video posse, idque et apud maiores nostros in Satricanis factum esse, cum defecissent, ut M. Antistius tribunus plebis prius rogationem ferret, scisceretque plebs, uti senatui de Satricanis sententiae dicendae ius esset.
我看不出在没有人民命令的情况下,元老院如何能够处置身为罗马公民的坎帕尼亚人;而且在我们祖先处置反叛的萨特里库姆人时也是如此:护民官马尔库斯·安蒂斯提乌斯先提出了法案,平民决议授予元老院对萨特里库姆人进行裁决的权力。
§26.33.11itaque censeo cum tribunis plebis agendum esse, ut eorum unus pluresve rogationem ferant ad plebem, qua nobis statuendi de Campanis ius fiat.
因此,我建议与平民护民官接洽,由他们中的一人或数人向平民提出法案,以此赋予我们决定坎帕尼亚人命运的权力。
” §26.33.12L. Atilius tribunus plebis ex auctoritate senatus plebem in haec verba rogavit: “omnes Campani, Atellani, Calatini, Sabatini, qui se dediderunt in arbitrium dicionemque populi Romani Q. Fulvio proconsuli, §26.33.13quosque una secum dedidere, quaeque una secum dedidere, agrum urbemque, divina humanaque, utensiliaque sive quid aliud dediderunt, de iis rebus quid fieri velitis, vos rogo, Quirites.
” 平民护民官卢基乌斯·阿蒂里乌斯根据元老院的授权,以如下言词向平民提出询问:“对于所有向留任执政官昆克图斯·富尔维乌斯投降、将自己交由罗马人民裁决和统治的坎帕尼亚人、阿特拉人、卡拉蒂亚人、萨巴蒂尼亚人,以及他们随同自身一同投降的人口和物品、土地和城市、神圣与世俗之物、器具或其他任何投降之物,关于这些事务,你们希望如何处理,诸位罗马公民,我向你们提出询问。
” §26.33.14plebes sic iussit: “quod senatus iuratus, maxima pars, censeat, qui adsient, id volumus iubemusque.
” 平民如此决议道:“凡在场的元老院议员过半数在宣誓后所做的决定,即为我们的意愿和命令。
”
”